Đợt IPO huy động được 75 tỷ USD thông qua việc bán 555,56 triệu cổ phiếu ngày 11/6, qua đó định giá hãng hoạt động trong các lĩnh vực không gian, vệ tinh và trí tuệ nhân tạo này ở mức 1,77 nghìn tỷ USD. Đây là mức định giá cao nhất từng ghi nhận đối với một thương vụ IPO.
Việc định giá này khép lại nỗ lực suốt nhiều tháng nhằm hiện thực hóa dự án tham vọng nhất từ trước đến nay của ông Musk, bất chấp việc ông phá vỡ nhiều thông lệ tài chính truyền thống và nghi ngờ của một số nhà phân tích về tính hợp lý của mức định giá khổng lồ.
Khi cổ phiếu bắt đầu giao dịch trên sàn Nasdaq ngày 12/6, SpaceX sẽ trở thành công ty niêm yết lớn thứ 7 tại Mỹ, dù hãng vẫn thua lỗ trong năm 2025 và doanh thu còn thua xa nhiều tập đoàn vốn hóa lớn khác.
Mức định giá này đưa SpaceX vượt qua những tên tuổi như JPMorgan Chase, Berkshire Hathaway, Eli Lilly, cũng như các gã khổng lồ công nghệ như Meta Platforms và cả Tesla.
Ông Adam Sarhan - Giám đốc điều hành 50 Park Investments tại New York, nhận định: “Bài kiểm tra thực sự sẽ là cách thị trường hấp thụ đợt IPO này trong vài tuần tới chứ không chỉ trong 1 ngày. Mức giá được đưa ra khá hợp lý, không quá nóng cũng không quá lạnh. Rõ ràng nhà đầu tư cá nhân đang mua mạnh và hiện là một thành phần rất quan trọng. Chúng ta cần xem liệu đà tăng có được duy trì sau ngày giao dịch đầu tiên hay không”.
Thương vụ này phá vỡ kỷ lục IPO lớn nhất trước đó thuộc về tập đoàn dầu khí quốc doanh Saudi Aramco của Ả-rập Xê-út. Công ty này đã huy động 25,6 tỷ USD trên sàn Riyadh vào tháng 12/2019, với mức định giá 1,71 nghìn tỷ USD. Nếu điều chỉnh theo lạm phát, Aramco đã huy động khoảng 33,2 tỷ USD với mức định giá tương đương 2,21 nghìn tỷ USD.
Mức định giá 1,77 nghìn tỷ USD của SpaceX được tính dựa trên 13,08 tỷ cổ phiếu lưu hành, và có thể còn tăng thêm nếu các tổ chức bảo lãnh phát hành thực hiện quyền bán thêm cổ phiếu trong vòng 30 ngày sau IPO.
Công ty công bố giá IPO trong lúc thị trường chứng khoán Mỹ vẫn đang mở cửa, thông qua bản cáo bạch bổ sung gửi lên Uỷ ban giao dịch và chứng khoán Mỹ (SEC).
Điều chưa từng thấy
Đây là ví dụ mới nhất cho thấy tỷ phú Musk tiến hành thương vụ IPO được chú ý nhất Phố Wall theo cách riêng của mình. SpaceX dành tới 30% lượng cổ phiếu chào bán cho nhà đầu tư cá nhân, tỷ lệ hiếm thấy trong các đợt IPO quy mô lớn, đồng thời quyết định mức giá chào bán trước cả chuyến roadshow – các buổi gặp gỡ, thuyết trình với các nhà đầu tư để giới thiệu về công ty, triển vọng kinh doanh và thuyết phục họ mua cổ phiếu.
Ông Rick Meckler - đối tác tại Cherry Lane Investments, nhận xét: “Việc định giá SpaceX thực sự là điều chưa từng có tiền lệ. Tôi chưa bao giờ thấy giá được công bố trước thay vì quy trình khám phá giá thông thường dựa trên nhu cầu đặt mua. Sự tập trung quá lớn vào nhà đầu tư cá nhân có thể khiến họ ít quan tâm đến mức giá thực tế hơn”.
Ông Musk cũng thúc đẩy việc đưa cổ phiếu SpaceX vào các chỉ số chứng khoán lớn từ rất sớm nhằm mở rộng tệp người mua, đồng thời thiết kế cơ cấu quản trị để duy trì quyền kiểm soát mạnh mẽ của nhà sáng lập. Sau IPO, Musk vẫn sẽ nắm 82% quyền biểu quyết tại công ty.
Tuần trước, SpaceX cho biết đã ký thỏa thuận dịch vụ điện toán đám mây nhiều năm với Google, bảo đảm năng lực tính toán trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng.
Được thành lập năm 2002, SpaceX xác định sứ mệnh là “xây dựng các hệ thống và công nghệ cần thiết để đưa sự sống trở thành đa hành tinh, hiểu rõ bản chất thực sự của vũ trụ và mở rộng ánh sáng của ý thức tới các vì sao”.
Công ty cho biết thị trường tiềm năng của mình trị giá tới 28,5 nghìn tỷ USD, con số mà họ mô tả là lớn nhất trong lịch sử nhân loại.
Theo SpaceX, các hoạt động phóng không gian của công ty chiếm hơn 80% tổng khối lượng vật thể được đưa lên quỹ đạo trong 3 năm qua. Trong khi đó, dịch vụ internet vệ tinh Starlink hiện phục vụ hàng triệu khách hàng cá nhân, doanh nghiệp và chính phủ tại 164 quốc gia và vùng lãnh thổ, đồng thời đóng góp phần lớn doanh thu của công ty.
Phần lớn quy mô thị trường tiềm năng mà SpaceX công bố đến từ xAI. Dù nhiều chuyên gia cho rằng xAI vẫn đang tụt lại phía sau OpenAI và Anthropic, SpaceX khẳng định việc kết hợp hạ tầng tính toán AI, mô hình ngôn ngữ và dữ liệu thời gian thực từ nền tảng X tạo ra lợi thế chiến lược đáng kể.
Một trong những thách thức lớn đối với SpaceX ở mức định giá khổng lồ hiện nay là sự cạnh tranh ngày càng mạnh từ các đối thủ như Blue Origin – hãng đang đẩy nhanh quá trình thương mại hóa không gian và tìm kiếm các hợp đồng chính phủ nhằm mở ra những thị trường mới ngoài Trái đất.
Các nhà đầu tư sẽ có cơ hội đánh giá phản ứng của thị trường trong ngày 12/6, khi cổ phiếu SpaceX được nhiều chuyên gia dự báo sẽ bắt đầu giao dịch vào buổi chiều.
