Giải mã quốc đảo 500.000 dân viết nên chuyện cổ tích ở World Cup
Cho đến trước World Cup 2026, Cabo Verde (hay còn gọi là Cape Verde) vẫn còn xa lạ với phần lớn người hâm mộ bóng đá. Quốc đảo ngoài khơi Tây Phi thường chỉ được nhắc đến trong các giải đấu của châu Phi, chưa từng xuất hiện ở ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.
Nhưng chỉ sau vài tuần tại Mỹ, Canada và Mexico, cái tên Cabo Verde xuất hiện dày đặc trên truyền thông quốc tế. Cuộc đối đầu với Argentina ở vòng knock-out trở thành đỉnh cao trong hành trình.
Từng bị đánh giá thấp, đội bóng xếp hạng 67 FIFA hai lần gỡ hòa trước đương kim vô địch thế giới. Sau bàn mở tỷ số của Lionel Messi, Deroy Duarte đưa trận đấu trở lại vạch xuất phát. Sang hiệp phụ, Lisandro Martinez giúp Argentina vượt lên, nhưng Sidny Lopes Cabral tiếp tục khiến người hâm mộ bất ngờ bằng cú sút xa đẹp mắt để cân bằng tỷ số 2-2. Chỉ đến phút 111, tình huống phản lưới của Diney Borges sau pha đánh đầu của Cristian Romero mới giúp Argentina giành chiến thắng 3-2.
Dù bị loại, Cabo Verde rời giải với tư thế ngẩng cao đầu, không thua bất kỳ trận nào trong 90 phút thi đấu chính thức.
Ở vòng bảng, đội bóng lần đầu dự World Cup cầm hòa Tây Ban Nha, tiếp tục chia điểm với Uruguay để giành quyền đi tiếp. Họ cũng là đội tuyển tân binh duy nhất góp mặt ở vòng knock-out của World Cup 2026.
Ngay trước trận đấu, HLV Lionel Scaloni từ chối xem Cabo Verde là đối thủ dễ xơi. Nhà cầm quân Argentina nhấn mạnh đội bóng châu Phi xứng đáng giành chiến thắng ở một số trận đấu, cảnh báo các học trò về khả năng phòng ngự kỷ luật cùng những pha phản công sắc bén của đối thủ, theo Reuters.
Sau khi Argentina phải thi đấu tới 120 phút mới giành vé đi tiếp, Scaloni một lần nữa dành lời khen cho đối thủ.
"Không có trận đấu loại trực tiếp nào là dễ dàng. Họ khiến chúng tôi phải chịu rất nhiều áp lực. Các cầu thủ Argentina kết thúc trận đấu với những cơn chuột rút và sự mệt mỏi. Cabo Verde đã chơi một trận rất hay", Reuters dẫn lời chiến lược gia người Argentina.
Reuters nhận định Cabo Verde là một trong những "gói bất ngờ" lớn nhất World Cup 2026. Hãng tin cho rằng hành trình của đại diện châu Phi không đơn thuần là một câu chuyện cổ tích thể thao, mà còn là minh chứng cho sự tiến bộ của những nền bóng đá nhỏ khi được đầu tư bài bản và biết khai thác nguồn lực từ cộng đồng kiều dân trên khắp thế giới.
Hành trình vươn mình đến World Cup
Nếu chỉ nhìn vào quy mô, rất khó hình dung Cabo Verde có thể tạo nên một trong những bất ngờ lớn nhất World Cup 2026.
Cabo Verde là quốc đảo gồm 10 hòn đảo núi lửa nằm giữa Đại Tây Dương, cách bờ biển Senegal khoảng 600 km. Quốc gia có diện tích khoảng 4.033 km 2, dân số chỉ hơn 525.000 người, thuộc nhóm những quốc gia có dân số ít nhất từng góp mặt ở World Cup.
Việc giành vé tới World Cup được FIFA mô tả là "cột mốc lịch sử" của bóng đá Cabo Verde. Đội tuyển giành quyền tham dự ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh lần đầu tiên sau khi đứng đầu bảng D vòng loại khu vực châu Phi, vượt qua nhiều đối thủ giàu truyền thống.
Thế nhưng, HLV Bubista cho rằng giá trị của tấm vé World Cup còn lớn hơn bóng đá. Trước trận ra quân gặp Tây Ban Nha, ông chia sẻ với Reuters: "Chúng tôi đã nói với nhau rằng việc góp mặt ở World Cup mang ý nghĩa nhiều hơn bóng đá. Đó còn là thành tựu về văn hóa, về âm nhạc và về bản sắc của Cabo Verde. Chúng tôi muốn giới thiệu đất nước mình với cả thế giới".
Không chỉ giới thiệu hình ảnh quốc gia, World Cup phản ánh đặc điểm riêng của Cabo Verde. Phần lớn sức mạnh của đội tuyển lại đến từ cộng đồng người Cabo Verde sống ở nước ngoài.
Chỉ khoảng một nửa thành viên trong đội hình dự World Cup 2026 sinh ra tại Cabo Verde. Phần còn lại lớn lên ở Bồ Đào Nha, Pháp, Hà Lan, Luxembourg hay Thụy Sĩ - những nơi có cộng đồng người Cabo Verde đông đảo. Khi được lựa chọn khoác áo một đội tuyển quốc gia, họ đều quyết định trở về đại diện cho quê hương.
HLV Bubista cho rằng đây là lợi thế đặc biệt của bóng đá Cabo Verde. "Dù sinh ra ở đâu, họ đều cảm thấy mình là người Cabo Verde. Họ mang trong mình niềm tự hào ấy mỗi khi khoác lên chiếc áo đội tuyển quốc gia", ông nói với Reuters.
Trong số những cầu thủ tiêu biểu có thủ môn kỳ cựu Vozinha, tiền vệ Deroy Duarte đang thi đấu tại Hà Lan, hay tiền đạo Bénie Traoré trưởng thành trong môi trường bóng đá châu Âu. Họ mang theo kinh nghiệm tích lũy ở những giải vô địch quốc gia có trình độ cao để tạo nên một tập thể giàu tính tổ chức.
Hành trình tại World Cup cũng nhận được sự quan tâm đặc biệt từ quê nhà. Sau khi Cabo Verde chính thức giành vé dự World Cup lần đầu tiên trong lịch sử, Tổng thống José Maria Neves gọi đây là "một trong những thành tựu thể thao quan trọng nhất của đất nước", đồng thời khẳng định đội tuyển đã trở thành niềm tự hào của người dân trên khắp quần đảo cũng như cộng đồng Cabo Verde ở nước ngoài.
Điều đặc biệt về quốc gia khiến nhiều người tò mò
Việc Cabo Verde tạo nên bất ngờ ở World Cup cũng khiến nhiều người lần đầu tìm hiểu về quốc gia này. Theo Ngân hàng Thế giới, Cabo Verde có diện tích khoảng 4.033 km 2, gồm 10 hòn đảo núi lửa nằm giữa Đại Tây Dương, cách bờ biển Tây Phi khoảng 600 km. Quốc gia giành độc lập từ Bồ Đào Nha năm 1975, hiện sử dụng tiếng Bồ Đào Nha là ngôn ngữ chính thức, bên cạnh tiếng Creole Cabo Verde được sử dụng phổ biến trong đời sống hằng ngày.
Khác với nhiều quốc gia châu Phi, Cabo Verde gần như không có tài nguyên thiên nhiên đáng kể. Nền kinh tế chủ yếu dựa vào du lịch, dịch vụ, đánh bắt thủy sản và kiều hối từ cộng đồng người Cabo Verde sinh sống ở nước ngoài. Theo World Bank, kiều hối nhiều năm chiếm tỷ trọng đáng kể trong GDP, trở thành nguồn lực quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc đảo này.
Cabo Verde cũng thường được đánh giá là một trong những quốc gia có môi trường chính trị ổn định và nền dân chủ phát triển hàng đầu châu Phi. Báo cáo của Freedom House nhiều năm liên tiếp xếp Cabo Verde vào nhóm quốc gia "Tự do", trong khi Chỉ số Quản trị châu Phi của Mo Ibrahim Foundation cũng đánh giá nước này thuộc nhóm dẫn đầu lục địa về quản trị công và pháp quyền.
Ngoài bóng đá, Cabo Verde còn nổi tiếng với âm nhạc. Thể loại morna - dòng nhạc mang âm hưởng của biển cả và cuộc sống trên các hòn đảo - được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại năm 2019. Người góp phần đưa morna đến với thế giới là nữ ca sĩ Cesária Évora, được mệnh danh là "diva chân đất", biểu tượng văn hóa lớn nhất của Cabo Verde.
Du lịch cũng là ngành kinh tế mũi nhọn của quốc gia này. Những hòn đảo như Sal hay Boa Vista nổi tiếng với bãi biển dài, khí hậu ôn hòa quanh năm và là điểm đến quen thuộc của du khách châu Âu. Chính phủ Cabo Verde nhiều năm theo đuổi chiến lược phát triển du lịch bền vững, đồng thời mở rộng đầu tư vào năng lượng tái tạo nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.
Đối với nhiều người, World Cup 2026 là lần đầu tiên họ biết đến Cabo Verde. Nhưng với người dân quốc đảo này, giải đấu còn mang ý nghĩa lớn hơn một cuộc tranh tài thể thao.
Những trận hòa trước Tây Ban Nha và Uruguay, cùng màn trình diễn quả cảm trước Argentina... giúp Cabo Verde bước ra khỏi hình ảnh của quốc gia nhỏ bé ít được biết đến, trở thành cái tên được truyền thông quốc tế nhắc tới trong nhiều tuần liên tiếp.
Họ không thể tiếp tục cuộc hành trình tại World Cup, nhưng điều đội tuyển mang lại vượt ra ngoài kết quả chuyên môn. Đó là niềm tự hào của hơn nửa triệu người dân trên quần đảo giữa Đại Tây Dương và sự ghi nhận của thế giới dành cho một quốc gia lần đầu góp mặt ở sân khấu lớn nhất của bóng đá.
