Sáng 19/4, gần 700 học sinh và giáo viên trên địa bàn TP. Đà Nẵng đã tham gia chương trình trải nghiệm “Touch the future” do FPT Polytechnic tổ chức. Trong không gian một trường học được thiết kế theo hướng mở, học sinh không chỉ tham quan mà trực tiếp tham gia các lớp học mô phỏng, workshop nghề nghiệp và hoạt động tương tác với giảng viên, sinh viên.
Điểm đáng chú ý của chương trình không nằm ở quy mô hay sự sôi động bề ngoài, mà ở cách tiếp cận: đưa học sinh tiếp xúc với môi trường nghề nghiệp trước khi đưa ra lựa chọn quan trọng sau THPT. Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục biến động, việc định hướng nghề nghiệp sớm và đúng đang trở thành một trong những yếu tố quyết định chất lượng nguồn nhân lực.
Theo cô Trịnh Xuân Khánh Ngọc, giáo viên Toán Trung tâm GDTX số 2, đơn vị có 30 học sinh tham gia chương trình, trải nghiệm thực tế mang lại tác động rõ rệt đến nhận thức của học sinh. “Khi các em trực tiếp trải nghiệm, các em sẽ tránh được sai sót trong việc lựa chọn nghề. Điều này rất quan trọng vì giúp các em hiểu bản thân và chọn đúng ngành phù hợp với năng lực, sở thích”, cô Ngọc chia sẻ.
Thực tế cho thấy, một trong những nguyên nhân dẫn đến lãng phí nguồn lực trong giáo dục hiện nay là việc lựa chọn sai ngành nghề, kéo theo tình trạng học lại, chuyển hướng hoặc không làm đúng chuyên môn sau khi tốt nghiệp. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân người học mà còn tác động trực tiếp đến hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực của nền kinh tế.
Ở góc độ đơn vị tổ chức, ông Phùng Quốc Bảo – Trưởng Ban Tuyển Sinh Khu vực Miền Trung, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic cho rằng tiêu chí lựa chọn nghề nghiệp đang dần thay đổi. “Không phải ngành ‘hot’ hay trường nổi tiếng, mà quan trọng là mình phù hợp và có thể phát triển lâu dài. Phải hiểu mình thì mới đi đúng đường. Đó là lý do FPT Polytechnic – với nỗ lực đóng góp nguồn nhân lực chất lượng cho kinh tế địa phương quyết định tổ chức những sự kiện trải nghiệm lớn và bài bản như “Touch the future”.
Quan điểm này phản ánh sự dịch chuyển trong tư duy của của những nhà lãnh đạo các cơ sở giáo dục và giáo dục nghề nghiệp, khi họ bắt đầu nhìn nhận nghề nghiệp dưới góc độ năng lực cá nhân và tính bền vững. Chi tiết hơn, theo ông Nguyễn Đình An – Giám đốc FPT Polytechnic cơ sở Đà Nẵng, “Đối với các cơ sở đào tạo, áp lực không chỉ nằm ở tuyển sinh mà còn ở việc đảm bảo đầu ra đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp. Mô hình “thực học – thực nghiệp” mà cơ sở đã và đang triển khai dựa trên sự kết nối thường xuyên với doanh nghiệp. Những yêu cầu thực tế từ thị trường lao động được cập nhật liên tục vào chương trình đào tạo, giúp sinh viên tích lũy kinh nghiệm ngay trong quá trình học, bởi doanh nghiệp hiện nay không chỉ nhìn vào bằng cấp mà rất coi trọng trải nghiệm thực tế. Nếu sinh viên không có trải nghiệm, sẽ gặp nhiều khó khăn khi tìm việc sau khi ra trường. Điều này đặt ra yêu cầu cho giáo dục phải thay đổi, từ đào tạo kiến thức sang đào tạo năng lực thực hành và khả năng thích ứng.
Đà Nẵng là một trong những địa phương có tốc độ phát triển nhanh trong các lĩnh vực dịch vụ, công nghệ và du lịch. Nhu cầu về nguồn nhân lực có kỹ năng, đặc biệt trong các ngành mới như công nghệ thông tin, tự động hóa, thiết kế số, đang ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế vẫn là một thách thức.
Trong bối cảnh đó, các chương trình trải nghiệm nghề nghiệp như ““Touch the future”” có thể xem là một giải pháp trung gian, giúp học sinh tiếp cận sớm với thị trường lao động, đồng thời giúp các cơ sở đào tạo “đi trước một bước” trong việc chuẩn bị nguồn nhân lực.
Không dừng lại ở câu chuyện địa phương, xu hướng này còn phản ánh một chuyển động lớn hơn của giáo dục Việt Nam. Khi nền kinh tế chuyển sang giai đoạn cạnh tranh bằng chất lượng lao động, việc rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn trở thành yêu cầu cấp thiết. Những mô hình gắn kết giữa nhà trường – học sinh – doanh nghiệp, nếu được triển khai rộng rãi, có thể góp phần nâng cao năng suất lao động và giảm thiểu tình trạng “thừa thầy thiếu thợ” kéo dài nhiều năm qua.
Trải nghiệm của học sinh tại chương trình cho thấy một thay đổi rõ ràng: từ chỗ mơ hồ về tương lai đến việc hình dung cụ thể hơn con đường phía trước. Một học sinh tham gia chia sẻ rằng em đã “nhìn thấy rõ hơn mình sẽ trở thành ai” sau khi trực tiếp tham gia các hoạt động mô phỏng nghề nghiệp.
Ở góc độ dài hạn, những thay đổi nhỏ trong nhận thức như vậy có thể tạo ra tác động lớn đối với thị trường lao động. Khi người học lựa chọn đúng ngành, được đào tạo sát thực tế và có sự chuẩn bị từ sớm, doanh nghiệp sẽ giảm chi phí đào tạo lại, trong khi nền kinh tế có thêm nguồn nhân lực phù hợp và hiệu quả hơn.
Từ một sự kiện trải nghiệm, “Touch the future” cho thấy một hướng đi đáng chú ý: hướng nghiệp không chỉ là tư vấn, mà cần trở thành một quá trình trải nghiệm thực tế. Và nếu được triển khai bài bản, đây có thể là một trong những chìa khóa giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, không chỉ cho Đà Nẵng mà còn cho nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.
