Sở GD&ĐT TPHCM vừa phối hợp Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng tổ chức tập huấn về truyền thông giáo dục, tư vấn học đường và công tác xã hội cho hơn 300 cán bộ quản lý, giáo viên phụ trách tại các trường phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên - giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn. Chương trình diễn ra 2 đợt trong hai ngày 11 và 18/9.
Chương trình diễn ra trong bối cảnh vấn đề an toàn trường học tiếp tục được dư luận quan tâm, đặc biệt sau sự việc xảy ra sáng 4/9 tại Trường THCS-THPT Thạnh An, xã Thạnh An. Một học sinh lớp 7 dùng vật sắc nhọn làm 5 học sinh khác bị thương. Sau khi phát hiện, bảo vệ và nhân viên nhà trường đã can thiệp, kiểm soát tình huống và đưa các em đến cơ sở y tế. Sức khỏe các học sinh sau đó cơ bản ổn định.
Từ sự việc trên, Sở GD&ĐT TPHCM yêu cầu các cơ sở giáo dục rà soát toàn bộ phương án bảo đảm an ninh, an toàn; tăng cường trực, giám sát tại cổng trường, hành lang, cầu thang, nhà vệ sinh và những khu vực khuất tầm quan sát. Các trường cũng phải có biện pháp phù hợp nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn việc mang vật sắc nhọn hoặc vật dụng có khả năng gây nguy hiểm vào trường học.
Bốn lớp phòng vệ trước bạo lực học đường
Tại buổi tập huấn, bà Nguyễn Xuân Mai, Phó Trưởng phòng Học sinh - Sinh viên, Sở GD&ĐT TPHCM, nhận định bạo lực học đường không phải hiện tượng nhất thời hay câu chuyện riêng của một vài học sinh cá biệt. Đây là vấn đề chịu tác động đồng thời từ đặc điểm tâm lý lứa tuổi, môi trường gia đình, văn hóa nhà trường và ảnh hưởng của mạng xã hội.
Theo đại diện Sở GD&ĐT, học sinh THPT đang trong giai đoạn phát triển bản sắc cá nhân, nhạy cảm với đánh giá của bạn bè và có nhu cầu khẳng định vị trí, trong khi khả năng kiểm soát cảm xúc chưa hoàn thiện. Nguy cơ còn đến từ việc thiếu sự quan tâm, giám sát của gia đình; áp lực học tập; quy tắc ứng xử trong trường chưa rõ ràng; giáo viên thiếu kỹ năng xử lý xung đột và tác động của các nội dung bạo lực trên không gian mạng.
Để phòng ngừa, bà Mai đề xuất quy trình gồm bốn bước: phòng ngừa, phát hiện, can thiệp và xử lý. Bộ quy tắc ứng xử cần được xây dựng, phổ biến với sự tham gia của học sinh và phụ huynh; đi cùng hoạt động rèn kỹ năng sống, quản lý cảm xúc, giám sát khu vực nguy cơ cao và mở kênh phản ánh bảo mật.
Khi phát hiện vụ việc, nhà trường phải bảo đảm an toàn cho các bên liên quan, xác minh khách quan, giữ bí mật thông tin và huy động nhân sự chuyên môn hỗ trợ tâm lý. Việc xử lý kỷ luật phải đúng mức độ, đúng pháp luật, chú trọng tính giáo dục; đồng thời có kế hoạch hỗ trợ lâu dài cho cả học sinh bị ảnh hưởng và học sinh có hành vi bạo lực.
Bà Cao Thị Thiên Phúc, Trưởng phòng Học sinh – Sinh viên, cho biết đơn vị sẽ tham mưu lãnh đạo Sở GD&ĐT TPHCM ban hành quy tắc ứng xử dành cho học sinh, sinh viên. Trên cơ sở đó, từng trường xây dựng bộ quy tắc phù hợp với điều kiện thực tế, dựa trên Thông tư 06/2019 về quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục và Thông tư 03/2026 quy định quy tắc ứng xử của nhà giáo.
Lãnh đạo phòng chuyên môn cũng yêu cầu các trường rà soát hoạt động tư vấn tâm lý, loại bỏ những hình thức nặng tính phong trào, ít hiệu quả. Với vấn đề tâm lý học đường, giáo viên chủ nhiệm phải đóng vai trò phát hiện sớm, lắng nghe và đồng hành thay vì chỉ tổ chức những buổi tuyên truyền đại trà.
Thông điệp được ngành giáo dục TPHCM nhấn mạnh là quy tắc ứng xử không thể chỉ dừng ở văn bản treo trong trường. Muốn ngăn bạo lực từ sớm, bộ quy tắc phải trở thành cơ chế vận hành thực tế, xác định rõ cách nhận diện nguy cơ, tiếp nhận phản ánh, can thiệp và trách nhiệm của từng cá nhân khi xảy ra sự cố.
