Toàn cảnh chương trình nghệ thuật tái hiện cuộc chiến khốc liệt bên dòng sông Gianh

Gia Linh

19/04/2026 17:54

TPO - Chương trình nghệ thuật chính luận “Bản hùng ca trên sông” được thực hiện tối 18/4, tái hiện toàn cảnh cuộc chiến khốc liệt bên dòng sông Gianh bằng ngôn ngữ nghệ thuật đa lớp. Kết hợp thực cảnh, âm nhạc, phóng sự và sự xuất hiện của các nhân chứng, chương trình đưa khán giả ngược dòng ký ức, khắc họa tinh thần chiến đấu, hy sinh và sức mạnh hậu phương trong những năm tháng bom đạn.

Chương trình nghệ thuật chính luận Bản hùng ca trên sông được thực hiện tại Khu Di tích Phà Gianh - thuộc Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đường Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh tối 18/4.

Bản hùng ca trên sông là lời tri ân dành cho những thế hệ cán bộ, chiến sĩ, thanh niên xung phong, dân quân và nhân dân đã anh dũng chiến đấu, hy sinh tại khu vực phà Gianh - cảng Gianh trong suốt 9 năm làm nhiệm vụ chi viện cho tiền tuyến và chống chiến tranh phá hoại miền Bắc của đế quốc Mỹ, giai đoạn 1964-1973.

Chương trình được xây dựng như một trường đoạn ký ức bằng ngôn ngữ nghệ thuật, nơi lịch sử được kể lại bằng hình ảnh, âm nhạc, nhân chứng và cảm xúc. Từ dòng sông của hiện tại, chương trình đưa khán giả ngược về một tọa độ lửa, nơi từng oằn mình trong bom đạn, ghi dấu những mất mát, hy sinh, lòng quả cảm và khát vọng thống nhất non sông, thông qua kết cấu 3 chương chặt chẽ.

Chương trình mở đầu với chương 1 - Tọa độ lửa khắc họa vị trí lịch sử đặc biệt của phà Gianh - cảng Gianh trong hai cuộc kháng chiến, đặc biệt là trong giai đoạn chống Mỹ. Trong phần này, khán giả được hiểu hơn câu chuyện về cảng Gianh - nơi thử nghiệm chuyến vượt biển chi viện cho miền Nam bằng tàu gỗ năm 1960. Đặc biệt, chương trình dành một phần trang trọng để tôn vinh những nhân chứng cuối cùng của trận đánh năm xưa.

Việc đưa các nhân chứng trực tiếp xuất hiện trên sân khấu không chỉ làm tăng sức nặng tư liệu, mà còn giúp chương trình để trở thành điểm hẹn của hiện tại và lịch sử.

Chương 2 - Đầu đội bom - chân bám phà tập trung tôn vinh những con người đã làm nên huyền thoại. Thông qua hoạt cảnh, phóng sự và các tiết mục nghệ thuật, chương trình tái hiện hình ảnh quân và dân đôi bờ sông Gianh đã biến mỗi mái nhà thành một kho hàng, mỗi bến nước thành một điểm trung chuyển, mỗi con người thành một mắt xích của tuyến hậu cần chiến lược.

Những thùng phuy xăng, bao gạo bọc ni-lông thả trôi theo dòng nước, những người dân lặng lẽ đẩy hàng, tất cả hợp thành một bức tranh lớn về tinh thần hậu phương vì tiền tuyến. Một nội dung xúc động khác là phóng sự kỷ niệm 60 năm Chiến dịch mang mật danh K4 diễn ra năm 1966, khi hàng trăm thanh niên xung phong và dân công hỏa tuyến đã làm đường cho xe chở tên lửa SAM-2 vào Vĩnh Linh.

Điểm nhấn đặc biệt của toàn bộ chương trình là chiếc "phà dìm". Việc tái hiện phà dìm trong không gian thực cảnh không chỉ tạo hiệu quả sân khấu, mà còn giúp khán giả cảm nhận cụ thể hơn về bản lĩnh và trí tuệ của lực lượng đảm bảo giao thông trên sông Gianh.

Chương trình còn kể lại câu chuyện bi tráng về lực lượng lái phà, về những người phá thủy lôi bằng những phương pháp gần như nguyên thủy, về các đội thanh niên xung phong, trong đó có Đội TNXP 283 đến từ Hưng Yên và Hải Phòng, từng hành quân thần tốc vào Quảng Bình (nay là Quảng Trị) và làm nhiệm vụ giữa một trong những tọa độ lửa ác liệt nhất.

Chương Nỗi nhớ dòng sông khép lại chương trình. Phần cuối không dừng ở hồi tưởng, mà mở ra một thông điệp nhân văn sâu sắc về công tác đền ơn đáp nghĩa, về sự đổi thay, chuyển mình của quê hương và về trách nhiệm của hôm nay trước những hy sinh của cha anh.

Với sự dàn dựng công phu, Bản hùng ca trên sông không chỉ là lời tưởng niệm quá khứ, mà còn là lời nhắc nhở về đạo lý, niềm tự hào dân tộc và khát vọng tiếp bước. Điểm đặc sắc của Bản hùng ca trên sông nằm ở cách tổ chức không gian biểu đạt. Chương trình không bó hẹp trong một sân khấu đơn tuyến, mà mở rộng thành một không gian trình diễn đa lớp, gắn chặt với cảnh quan thực của sông Gianh, bến phà, tượng đài chiến thắng, khu tưởng niệm và các điểm di tích lịch sử.