“Học tài thi phận”?
Ở hạng mục Album của năm, 5 đề cử chính thức bao gồm: Cuốn phim của NSND Thanh Lam và nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến; Giữa một vạn người của Phùng Khánh Linh; Lời hẹn ước của Nguyễn Ngọc Anh; Made in Vietnam của DTAP và Phao cứu sinh của Hương Tràm. Hương Tràm đã vượt qua tất cả đại diện sáng giá cùng những “đứa con tinh thần” được ấp ủ và đầu tư của họ để mang về chiến thắng. Có người cho rằng, trong số hơn 18.000 lượt icon biểu thị phẫn nộ ấy, chắc chắn có không ít fan của Phùng Khánh Linh. Một số tài khoản quay ra chỉ trích fan Phùng Khánh Linh “chơi bẩn”. Phẫn nộ và chỉ trích lẫn nhau tạo ra cục diện rối ren.
Người làm nghề đủ văn minh và biết giữ hình ảnh để không thả icon phẫn nộ. Song họ dám nói lên quan điểm của mình. Nguyễn Văn Chung, người ẵm Giải Cống Hiến ở hạng mục Nhạc sĩ của năm bày tỏ: “Tôi thấy Phùng Khánh Linh rất xứng đáng với giải Album của năm. Trong năm vừa qua Phùng Khánh Linh có sự tiến bộ vượt bậc, có sản phẩm nổi trội và lượng fan của Phùng Khánh Linh cũng đông đảo. Tôi nghe bài hát của Phùng Khánh Linh thấy hay, có nét riêng. Năm qua hình ảnh và tên của Phùng Khánh Linh lan tỏa mạnh. Cô ấy có sự cố gắng lớn, cho nên tôi thấy cô ấy xứng đáng với giải Album của năm. Tất nhiên album nào được đề cử cũng xứng đáng cả, song tôi vẫn thấy tiếc cho Linh”.
Đạo diễn Việt Tú đánh giá: “Giải Cống hiến là một trong những giải thưởng uy tín và quan trọng với thị trường âm nhạc Việt và các nghệ sĩ. Điều này đã được khẳng định qua nhiều năm”. Theo anh, Giải Cống hiến 2026 những cái tên xuất hiện trong đề cử và đoạt giải đều xứng đáng. Nhưng anh vẫn thấy bất ngờ. “Hương Tràm thắng ở một trong những hạng mục quan trọng nhất là Album của năm. Không phải cô ấy không xứng đáng mà đơn giản năm nay ai cũng nghĩ giải này sẽ thuộc về Phùng Khánh Linh, một gương mặt mới thực sự ấn tượng. Nhưng học tài thi phận, đã vào đề cử cuối cùng thì mọi chuyện đều có thể xảy ra và người chiến thắng cần được tôn trọng ở mức cao nhất”, anh nói.
Hỏi nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến, người trượt Giải Cống hiến 2026 ở hạng mục Album của năm anh chỉ cười và tha thiết xin không đưa ra ý kiến.
Trao quyền cho khán giả thể hiện sự cầu thị và thực tế
KINGDOM, “vương quốc” của Soobin đã chi cả tỷ đồng cho việc bình chọn, giúp Soobin vươn lên vị trí số 1 ở cả ba hạng mục trong phần bình chọn của khán giả. Điều này quyết định tới 50% thắng lợi. Có những khán giả cho rằng, nếu so Mục hạ vô nhân với Bắc Bling thì Mục hạ vô nhân thuộc dạng “flop” (thất bại), không có sức ảnh hưởng mạnh mẽ tới công chúng như Bắc Bling, chẳng qua do fan Soobin “mạnh vì gạo, bạo vì tiền”. Nhưng người làm nghề lại không nghĩ vậy. Họ không hề tị nạnh việc Soobin sở hữu lượng fan khủng, giàu mạnh. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung nói: “Việc đó chỉ chứng tỏ thần tượng có lượng fan đông đảo và sẵn sàng ủng hộ trên mọi mặt trận. Điều này đáng quý”.
Tất nhiên khi quyền lực của khán giả được thể hiện ở giải thưởng âm nhạc thì cũng có những nghệ sĩ chịu thiệt. Một nghệ sĩ bình luận: “Mỗi giải thưởng có mỗi tiêu chí khác nhau ngay từ đầu. Có những giải thưởng chỉ cần phiếu của hội đồng nghệ thuật và đội ngũ phóng viên theo dõi lĩnh vực. Nhưng có những giải thưởng muốn có sự ảnh hưởng tới công chúng sẽ mở thêm bình chọn. Giải thưởng theo tiêu chí nào cũng có thuận lợi cho người này và không thuận lợi cho người kia. Những giải thưởng dành cho khán giả bình chọn thì không phải nghệ sĩ nào cũng có tệp khán giả có khả năng bỏ tiền ra bình chọn. Bình chọn tốn kém và cũng phải nắm được công nghệ. Những nghệ sĩ lượng fan lại nhỏ tuổi quá hoặc quá lớn tuổi, nằm trong trường hợp đáng tiếc”.
Người thắng hạng mục Nhạc sĩ của năm, Giải Cống hiến 2026 cho biết, chính anh không tin tưởng mình thắng giải. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung chia sẻ: “Tôi rất ngại kêu gọi khán giả của mình ủng hộ, vì khán giả của tôi có khá nhiều những cô chú 60, 70 tuổi và các bạn học sinh, sinh viên. Cho nên tôi chấp nhận nếu trượt giải cũng không sao, không vấn đề gì”.
Trong khi các nghệ sĩ đua Giải Cống hiến đã chuẩn bị sẵn tâm lý trắng tay vẫn vui vẻ thì cộng đồng fan của họ không như vậy. Nghệ sĩ đua giải, phía sau các cộng đồng fan cạnh tranh nhau, chứng tỏ sức mạnh. Fan Soobin đang chứng tỏ đông đảo và giàu mạnh. Năm nay, người bỏ ra 1 tỷ đồng để đấu giá thành công chiếc cúp họa mi phiên bản đặc biệt ở Giải Cống hiến vẫn là “công chúa” nhà Soobin, khán giả Hoàng Thiên. Năm ngoái, chị đấu giá thắng cúp khi chi 900 triệu đồng. Cho nên, Soobin thắng cả 3 hạng mục quan trọng của Giải Cống hiến không có gì bất ngờ. Song vẫn không thể không có những tiếng tị nạnh, chê bai ở cộng đồng fan của thần tượng khác khi thần tượng nhà người ta bội thu.
Bình luận về chiến dịch bầu chọn cho Soobin của KINGDOM, đạo diễn Việt Tú nói: “Việc fan club của Soobin mạnh cả về tổ chức lẫn tài chính không lạ, cũng không mới. Nó được tổ chức bài bản theo mô hình quốc tế, ở đó có những gương mặt rất thành công trong lĩnh vực kinh doanh (tôi đã có dịp ngồi với họ). Về luật chơi, một khi đã mở bình chọn cho fan thì việc họ đầu tư cho thần tượng đoạt giải là chuyện bình thường. Ai có điều kiện cũng làm vậy, việc này cũng không mới nốt”.
Hương Tràm nhận tới 18.000 lượt phẫn nộ trên Facebook, liệu khán giả có quá khích với giọng ca Em gái mưa? Lấy bằng chứng nào để chứng tỏ cô ấy mua giải như vu oan của một số tài khoản trên mạng xã hội? Cũng không thể nói, Phao cứu sinh kém phủ sóng nên Hương Tràm không xứng đáng thắng ở hạng mục Album của năm. Vì album phủ sóng cộng đồng chưa phải thước đo của nghệ thuật. Bày tỏ sự phẫn nộ với Hương Tràm và Phao cứu sinh cần văn minh cùng những bằng chứng và phân tích thuyết phục hơn. Nhưng sự việc đã xảy ra và người bị tổn thương bây giờ chính là giọng ca Em gái mưa. Ồn ào này giống như nốt trầm trong sự kiện đáng ra phải vui, đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín và giá trị của Giải Cống hiến và làm tổn thương nghệ sĩ được vinh danh.
Đạo diễn Việt Tú cho rằng, việc Giải Cống hiến hay các giải thưởng âm nhạc nói chung mở cửa để khán giả cùng tham gia và có quyền quyết định thể hiện sự cầu thị và thực tế từ một giải thưởng có uy tín, trong bối cảnh nền công nghiệp giải trí, công nghiệp văn hóa đang ở thời kỳ chuyển mình mạnh mẽ ở Việt Nam hiện nay.
Theo anh, nên tránh cái nhìn cảm tính, cần nhìn đa chiều khi đánh giá về sự chi phối của khán giả tới giải thưởng âm nhạc: “Với không chỉ nghệ sĩ mà các tác phẩm nghệ thuật đều cần khán giả, thành công hay thất bại của một tác phẩm hay dự án nghệ thuật đều phụ thuộc vào đánh giá của 3 nhân tố chính, mà đầu tiên chính là khán giả (họ thích nghĩa là nhà đầu tư hài lòng), giới truyền thông và nhà chuyên môn. Không chỉ Giải Cống hiến hay Làn Sóng Xanh mà những giải thưởng quan trọng của Kpop vốn là mô hình thị trường âm nhạc chúng ta đang học theo khá nhiều thì các giải thưởng như MAMA, AAA, MMA, Seoul Music Awards cũng để khán giả quyết định phần lớn, đặc biệt ở những hạng mục Popularity award (giải phổ biến nhất) dựa gần như hoàn toàn vào khán giả. Với Wechoice Awards có nhiều hạng mục còn để khán giả đề cử và có hạng mục thì khán giả quyết định 100% kết quả”.
Ở Giải Cống hiến, việc khó nhất vẫn thuộc về các nhà chuyên môn. Bởi tất cả những cái tên xuất hiện trong bảng đề cử đều đã được lọc qua một bộ lọc uy tín. “Việc đưa khán giả tham gia bình chọn và quyết định 50% của cái tên đoạt giải cũng có lý, vì họ chính là động cơ, động lực để nền công nghiệp giải trí, công nghiệp văn hóa phát triển”, đạo diễn Việt Tú bình luận.
