TPO - Sau khi hến được đánh bắt về, người dân ven sông La Hà Tĩnh đã canh lửa nấu, đãi lấy ruột. Từ nghề 300 năm tuổi này đã giúp cuộc sống của nhiều hộ gia đình có của ăn, của để.
Video người dân làm đãi, nấu hến bên sông La. (Video: Hoài Nam)Nằm ven dòng sông La thơ mộng, làng Bến Hến (xã Đức Minh, tỉnh Hà Tĩnh) đã giữ gìn, phát triển nghề chế biến hến truyền thống hơn 300 năm qua. Nghề nấu hến không chỉ là nghề mưu sinh giúp nhiều hộ dân ổn định cuộc sống, mà còn góp phần bảo tồn giá trị văn hóa đặc sắc của vùng quê ven sông.Hến được người dân đi cào, đánh bắt tại các khúc sông La hoặc những nhánh sông chảy qua Nghệ An, Hà Tĩnh. Khi hến được đánh bắt xong, người dân mang về khu vực bến để sơ chế lấy ruột.Theo người dân địa phương, đàn ông thường đảm nhận việc đi cào hến. Họ ra sông từ sáng sớm và đến chiều mới trở về. Trong khi đó, người vợ, người mẹ có nhiệm vụ ngâm hến cho sạch bùn cát, nhóm bếp và luộc ngay khi hến còn tươi.
Hến ở đây vẫn được người dân sơ chế theo phương thức truyền thống với nhiều công đoạn tỉ mỉ. Hến được ngâm dưới nước vài giờ đồng hồ để nhả bùn, rồi đãi kỹ nhằm loại bỏ sạn trước khi đưa vào chế biến.
Sau khi được đãi sạch, loại bỏ hết đá và cát, hến được người dân vận chuyển bằng xe vào khu lò để tiến hành luộc, chế biến.
Hến được luộc bằng bếp lửa thủ công ở nhiệt độ cao, nước sôi mạnh. Khi nước sôi, lớp bọt trắng nổi lên, người dân phải liên tục đảo đều hến từ trên xuống dưới để đảm bảo chín đồng đều. Đặc biệt, trong quá trình luộc, họ còn cho thêm một ít muối để ruột hến đậm vị và săn chắc hơn.
Bà Nguyễn Thị Thủy (50 tuổi) cho biết bà đã gắn bó với nghề làm hến từ khi còn nhỏ, đến nay đã hơn 30 năm theo nghề. Theo bà, nghề đãi hến vất vả nhưng công đoạn nấu hến lại càng đòi hỏi sự tỉ mỉ, kỹ thuật chính xác và sức khỏe tốt. “Nếu không canh lửa đều, không đủ nhiệt thì hến sẽ không mở miệng, ruột không tròn và không săn chắc. Nước luộc cũng phải vừa phải, không quá nhiều kẻo loãng vị, làm mất đi độ ngọt tự nhiên của hến,” bà Thủy chia sẻ. Bà Nguyễn Thị Hường (64 tuổi, trú tại thôn Bến Hến, xã Đức Minh) cho biết mỗi mẻ luộc thường khoảng 3-5kg hến và kéo dài chừng 15 phút. Lửa phải luôn đỏ rực để đảm bảo nhiệt độ ổn định, giúp hến mở vỏ đều. “Nghề này rất vất vả, có ngày phải thức đến rạng sáng mới kịp luộc hàng chục kg hến và dắt để giao cho thương lái", bà Hường chia sẻ. Hiện, ruột hến được thu mua tại chỗ với giá 160.000-170.000 đồng/kg, còn dắt dao động 60.000-70.000 đồng/kg. Trung bình mỗi ngày, một thuyền có thể khai thác được vài tạ hến, chế biến ra khoảng 50-70 kg ruột hến.
Lãnh đạo UBND xã Đức Minh cho biết thôn Bến Hến nằm ven sông La là làng nghề truyền thống có lịch sử hơn 300 năm. Hiện toàn thôn có khoảng 125 hộ dân tham gia hoạt động khai thác và chế biến hến. Chính quyền địa phương đã tiến hành quy hoạch khu vực chế biến tập trung, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để các cơ sở sản xuất duy trì và mở rộng hoạt động.
![tp-hoai-shj.jpg](https://cdn.tienphong.vn/images/8af1ae4735ee47911840ef86cf859e5718e192a0c20b48740bfa7bf494a32ec86d466cd26e94b31b8f6966189de47f5ff0ca7ea95604f1801b5908427e7f00fe/tp-hoai-shj.jpg.avif "Bà Nguyễn Thị Hường (64 tuổi, trú tại thôn Bến Hến, xã Đức Minh) cho biết mỗi mẻ luộc thường khoảng 3-5kg hến và kéo dài chừng 15 phút. Lửa phải luôn đỏ rực để đảm bảo nhiệt độ ổn định, giúp hến mở vỏ đều. “Nghề này rất vất vả, có ngày phải thức đến rạng sáng mới kịp luộc hàng chục kg hến và dắt để giao cho thương lái", bà Hường chia sẻ.")
