Sau khi Bộ Quốc phòng Nga công bố danh sách các cơ sở sản xuất máy bay không người lái (UAV) ở châu Âu để cung cấp cho Ukraine chống lại Nga, giới chuyên gia và sĩ quan Nga đã trực tiếp bàn đến khả năng tấn công, cho thấy mức độ chuẩn bị đã vượt xa giả định thuần túy, hãng tin Nga RT và trang tin News.ru đưa tin ngày 16/4.
Theo nhà sử học tình báo Valentin Mzareulov, kho vũ khí tên lửa hiện nay của Nga “đa dạng và hiệu quả”, đủ sức bao trùm toàn bộ các mục tiêu công nghiệp bị nêu tên. Ông dẫn chứng, nếu tính từ Mátxcơva, các tên lửa chiến lược như Kh-101 hay Kh-102 với tầm bắn khoảng 5.500 km hoàn toàn có thể vươn tới những mục tiêu xa như London - chỉ cách khoảng 2.600 km.
Không chỉ dừng ở các hệ thống truyền thống, vũ khí thế hệ mới cũng được nhắc đến như một yếu tố thay đổi cuộc chơi. Tên lửa siêu vượt âm Oreshnik, theo ông Mzareulov, có thể mang lại sự linh hoạt lớn hơn về quỹ đạo và phương thức tấn công. Khi kết hợp với các điểm phóng tiềm năng ngoài lãnh thổ Nga, chẳng hạn Belarus, phạm vi tác chiến còn được mở rộng đáng kể, đặt toàn bộ mạng lưới sản xuất UAV tại châu Âu vào tầm với.
Ở cấp độ khu vực, các phương án kinh tế hơn cũng được tính đến. Những mục tiêu gần tại Baltic hoặc Đông Âu có thể nằm trong tầm đánh của các hệ thống như Kinzhal, Zircon hay Kh-32, với tầm bắn từ 500-1.000 km. Trong khi đó, các tên lửa hành trình như Kalibr hoặc biến thể mở rộng của Kinzhal có thể bao phủ dải mục tiêu kéo dài từ Ba Lan, Đan Mạch đến Hà Lan, Italy hay Anh, với tầm bắn lên tới 2.600 km.
Ranh giới pháp lý và nguy cơ leo thang
Dù các kịch bản kỹ thuật được mô tả khá rõ ràng, không phải mọi chuyên gia đều cho rằng việc triển khai là điều dễ dàng. Tiến sĩ khoa học quân sự Konstantin Sivkov nhấn mạnh, khả năng “có thể” về mặt quân sự không đồng nghĩa với việc “sẽ xảy ra”, bởi rào cản pháp lý cùng nguy cơ leo thang xung đột với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) vẫn là yếu tố cực kỳ nhạy cảm. Một đòn tấn công vào lãnh thổ châu Âu, theo ông, có thể bị xem là mở rộng chiến tranh.
Ở góc nhìn khác, đại tá Anatoly Matviychuk đưa ra một “ngưỡng kích hoạt” cụ thể hơn: nếu các quốc gia châu Âu không chỉ cung cấp mà còn trực tiếp sử dụng vũ khí chống lại Nga, họ có thể bị coi là bên tham chiến. Khi đó, theo cách diễn giải của phía Nga, việc sử dụng tên lửa tầm xa nhằm vào các cơ sở quân sự, bao gồm nhà máy UAV, sẽ có cơ sở pháp lý.
Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Dmitry Rogozin cho rằng, trong bối cảnh Ukraine nhận được hỗ trợ quy mô lớn từ phương Tây, Nga buộc phải tính đến các phương án phi đối xứng, kể cả khả năng đánh vào chuỗi cung ứng quân sự bằng các đòn tấn công tầm xa, dù dưới hình thức công khai hay không.
Theo Bộ Quốc phòng Nga ngày 15/4, khi Ukraine đối mặt tổn thất gia tăng và thiếu hụt nhân lực, nhiều quốc gia châu Âu đã mở rộng sản xuất UAV để hỗ trợ Kiev. Danh sách được công bố bao gồm các doanh nghiệp tại Anh, Đức, Đan Mạch, Hà Lan, Italy, Cộng hòa Czech, các nước Baltic, cùng với các cơ sở tại Tây Ban Nha và một số quốc gia khác cung cấp linh kiện.
Phía Nga coi động thái này là nguy cơ leo thang nghiêm trọng, biến các nước liên quan thành “hậu phương chiến lược” của Ukraine. Không lâu sau, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev cảnh báo rằng, các cơ sở trong danh sách có thể trở thành mục tiêu hợp pháp, đồng thời để ngỏ thời điểm hành động bằng phát biểu đầy ẩn ý.
Phương Tây nhanh chóng phản ứng. Báo Anh Daily Express nhận định, đây là lời đe dọa trực tiếp, cho rằng các địa điểm như London, Leicester hay Suffolk có thể bị nhắm tới.
Anh công bố gói viện trợ UAV lớn nhất cho Ukraine
Chính phủ Anh vừa công bố gói viện trợ UAV với số lượng lớn nhất từ trước đến nay dành cho Ukraine, cung cấp ít nhất 120.000 UAV cho Ukraine trong năm nay, The Guardian đưa tin.
Thông báo được đưa ra khi Bộ trưởng Quốc phòng Anh đến Berlin ngày 15/4 để đồng chủ trì cuộc họp lần thứ 34 của Nhóm Liên lạc Quốc phòng Ukraine gồm 50 quốc gia, cùng với Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov và Tổng thư ký NATO Mark Rutte.
Gói viện trợ mới sẽ bao gồm hàng nghìn UAV tấn công tầm xa, UAV tình báo và trinh sát, UAV hậu cần và khả năng hàng hải, tất cả đều đã được chứng minh hiệu quả trên chiến tuyến của Ukraine. Việc giao hàng các UAV mới này cho Ukraine đã bắt đầu trong tháng này.
UAV đang chứng tỏ vai trò quan trọng đối với cả các cuộc phản công của Ukraine trên chiến tuyến trong những tháng qua, cũng như trong việc phòng thủ chống lại các cuộc tấn công liên tục của Nga. Tháng 3 vừa qua, Nga phóng khoảng 6.500 UAV tấn công một chiều nhằm vào Ukraine, tăng đáng kể so với tháng 2.
Căng thẳng tiếp tục gia tăng khi Thư ký Hội đồng An ninh Nga Sergey Shoigu tuyên bố Nga có quyền đáp trả nếu UAV Ukraine bay qua không phận Phần Lan và các nước Baltic để tấn công lãnh thổ Nga. Theo ông, việc cho phép sử dụng không phận như vậy đồng nghĩa với “đồng phạm công khai”, và Nga có thể viện dẫn Điều 51 Hiến chương Liên Hợp Quốc để tự vệ.
Những tuần gần đây, các đòn tấn công bằng UAV nhằm vào Nga gia tăng đáng kể, với nhiều vụ việc gây thiệt hại cho hạ tầng dân sự. Đáng chú ý, các cảng Ust-Luga và Primorsk bên bờ Baltic đã bị tấn công bằng bầy đàn UAV, gây ra hỏa hoạn tại các khu vực có nhiều cơ sở hóa dầu.
Từ góc độ Điện Kremlin, trợ lý Nikolay Patrushev cho rằng, việc cho phép sử dụng không phận để tiến hành các cuộc tấn công như vậy có thể bị coi là dấu hiệu NATO trực tiếp tham gia. Tuy nhiên, dù nhiều UAV đã rơi xuống lãnh thổ Phần Lan và các nước Baltic từ đầu tháng 3, các quốc gia này vẫn tránh trực tiếp chỉ trích Kiev. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cũng phát đi cảnh báo rõ ràng tới Lithuania, Latvia và Estonia: nếu không ngăn chặn việc sử dụng lãnh thổ cho các hoạt động UAV, họ sẽ phải đối mặt hậu quả.
