Theo ghi nhận của phóng viên Báo Tiền Phong, sau khi Bộ Xây dựng có văn bản yêu cầu các cơ sở đào tạo lái xe không cho học viên tập lái xe ô tô trên các tuyến cao tốc phân kỳ đầu tư và tại làn xe số 1 (làn sát dải phân cách giữa của cao tốc), nhiều trung tâm đào tạo lái xe ô tô đã yêu cầu giáo viên và học viên không đi xe tập lái lên cao tốc 2 làn.
Tại Hà Nội, các cơ sở đào tạo quy mô lớn như Trung tâm đào tạo lái xe Đông Anh,Trung tâm đào tạo lái xe Đức Thịnh, Trung tâm đào tạo lái xe Việt Thanh đều cấm giáo viên và người học không thực hành tập lái xe ô tô trên cao tốc chỉ có 2 làn đường.
Trao đổi với phóng viên Báo Tiền Phong, ông Lê Đình Thanh - Giám đốc Trung tâm đào tạo lái xe Đông Anh - cho biết, quãng đường thực hành lái xe trên đường của học viên hiện được tính tổng số km đường trường, gồm cả quốc lộ và cao tốc.
Theo ông Thanh, học viên chỉ được đưa lên lái thực hành trên cao tốc sau khi đã có đủ kỹ năng, kinh nghiệm và đáp ứng các quy định mới của cơ quan quản lý. Tổng quãng đường đường trường tối thiểu hiện nay là khoảng 710 km đối với hạng B số tự động và 810 km đối với hạng B số cơ khí, theo chương trình đào tạo của trung tâm.
Sau khi Bộ Xây dựng yêu cầu không cho thực hành lái xe trên các tuyến cao tốc phân kỳ đầu tư và tại làn số 1 sát dải phân cách giữa, Trung tâm đã thông báo tới toàn bộ giáo viên và học viên về việc điều chỉnh tuyến thực hành.
Thay vì tuyến cao tốc Cao Bồ- Mai Sơn (cao tốc chỉ có 2 làn đường), trung tâm lựa chọn cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên để giáo viên hướng dẫn học viên thực hành.
Cũng theo ông Thanh, việc lựa chọn tuyến thực hành cho thấy vấn đề không chỉ là học viên có được phép lên cao tốc hay không, mà còn là lên tuyến nào, vào thời điểm nào và với mức độ kỹ năng ra sao.
Tiêu chuẩn nào cho học viên được tập lái trên cao tốc
Theo Tiến sĩ Khương Kim Tạo - Nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, Chủ tịch Chi hội Đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe thuộc Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, thì phần thực hành cao tốc vẫn là một nội dung cần thiết trong quá trình đào tạo.
Mạng lưới cao tốc ngày càng mở rộng, khiến người lái sau khi được cấp giấy phép sẽ có nhiều khả năng sử dụng loại đường này. Vì vậy, theo ông, học viên cần được trang bị kỹ năng thực tế trước khi tự mình tham gia giao thông.
Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là người học phải trải qua quá trình rèn luyện các kỹ năng cơ bản, nắm chắc quy tắc giao thông và tương đối thuần thục khả năng điều khiển phương tiện. Khi đó, giáo viên mới có thể đưa học viên tiếp cận cao tốc ở giai đoạn cuối của quá trình đào tạo.
“Một học viên nếu chưa đủ năng lực để điều khiển phương tiện an toàn, chạy bình thường trên cao tốc thì tuyệt nhiên không được đưa vào thực hành trên đường cao tốc”, TS Khương Kim Tạo nhấn mạnh.
Theo ông, việc quản lý không nên chỉ dựa vào một giấy xác nhận hành chính rằng học viên đủ điều kiện lên cao tốc. Quan trọng hơn là phải gắn trách nhiệm trực tiếp với giáo viên.
Người ngồi bên cạnh học viên, trực tiếp quan sát quá trình học và có thể can thiệp bằng phanh phụ, phải đánh giá chính xác năng lực của người học trước khi quyết định đưa xe vào môi trường giao thông tốc độ cao.
Ngày 19/9, Bộ Xây dựng ban hành văn bản 14824/BXD-CĐBVN gửi Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố và các cơ sở đào tạo lái xe. Trong đó yêu cầu xe tập lái không được đi vào các tuyến cao tốc phân kỳ đầu tư (chưa hoàn thiện quy chuẩn) và không được chạy ở làn số 1, sát dải phân cách giữa trên đường cao tốc.
Hiện nay, thời điểm đưa học viên lên cao tốc do cơ sở đào tạo quyết định, trên cơ sở bảo đảm các kỹ năng thực tế cần thiết.
Ví dụ, tại Hà Nội và TPHCM, học viên hạng B thường được làm quen với cao tốc sau khi hoàn thành khoảng 1/2-2/3 quãng đường DAT, thường từ km thứ 500 trở đi. Giáo viên chỉ đưa học viên lên cao tốc khi đánh giá người học đã vững tâm lý, kiểm soát tốc độ và xử lý tình huống tốt, đồng thời kết hợp nội dung này trong các chuyến đường trường dài như Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Thái Nguyên hoặc TPHCM - Long Thành - Dầu Giây.
Ngay cả khi đã chạy đủ số km, học viên còn tâm lý chưa ổn định, dễ giật mình khi bị xe khác vượt cũng có thể chưa được đưa lên cao tốc. Giáo viên là người trực tiếp chịu trách nhiệm về an toàn và bảo hiểm tay lái trong suốt buổi học.
