Sắp xếp trường học: Giảm đầu mối, liệu có tăng áp lực lên học sinh?

Không để cán bộ tâm tư sau sáp nhập

Theo Bộ GD&ĐT, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có khoảng 40% cán bộ xã, phường phụ trách giáo dục nhưng không có chuyên môn về giáo dục. Trong đó, tại nhiều xã, một công chức phải phụ trách nhiều lĩnh vực, trong đó có giáo dục, ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng công việc.

Ở các đô thị lớn, khu công nghiệp, số học sinh tăng nhanh trong khi điều kiện trường lớp và giáo viên chưa đáp ứng kịp.

Tại Hà Nội, TPHCM, nhiều lớp quá tải sĩ số học sinh. Cụ thể, tại TPHCM, 16,8% số lớp tiểu học có trên 55 học sinh/lớp; con số này tại Hà Nội là 15,5%, gây áp lực lên chất lượng giáo dục.

Tại cuộc rà soát nhiệm vụ đầu năm học đối với giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông đầu tháng 10/2026, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh vai trò địa phương trong quản lý.

Bộ trưởng ví dụ về việc giao chỉ tiêu biên chế giáo viên cho các địa phương: “Việc quản trị phải dựa trên số liệu, dữ liệu. Trung ương chưa giao chỉ tiêu biên chế giáo viên do dữ liệu địa phương cập nhật chưa chính xác, chưa đầy đủ. Số liệu vênh nhau là số liệu chưa tin cậy, chưa kịp thời”.

Đối với trường học sau sắp xếp, theo ông Sơn, phải rà soát, đánh giá thật kỹ, đặt sự thuận lợi, lợi ích của người học lên làm đầu, không làm giảm đi cơ hội tiếp cận giáo dục của học sinh.

Sau sắp xếp trường học, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đề nghị địa phương làm tốt công tác tư tưởng, giải quyết chế độ cho cán bộ, không để cán bộ tâm tư, xảy ra tình trạng mất đoàn kết sau sắp xếp trường học. Các địa phương phải báo cáo Bộ GD&ĐT về tình hình này trước ngày 15/10. Ông cũng lưu ý, việc điều động, luân chuyển giáo viên phải dựa trên số liệu chính xác mới có thể giải quyết tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ.

Giảm hơn một nửa trường phổ thông công lập

Theo Bộ GD&ĐT, đến đầu tháng 10/2026, tất cả các tỉnh, thành phố hoàn thành sắp xếp cơ sở giáo dục phổ thông.

Số trường công lập giảm từ 37.530 xuống còn 18.555, tương ứng 50,6%. Sau sắp xếp hình thành 13.518 cơ sở tổ chức theo mô hình đa cơ sở, chiếm 72,9%; hình thành 2.418 trường phổ thông nhiều cấp học, gồm 2.013 trường TH - THCS, 391 trường THCS - THPT và 14 trường ba cấp. Các địa phương báo cáo, có 10.534 phân hiệu đã được thành lập.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông (Bộ GD&ĐT) Thái Văn Tài nói rằng, sắp xếp trường học, giảm đầu mối nhưng không làm giảm các địa điểm dạy học. Các phân hiệu, điểm trường vẫn duy trì, tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh đến trường.

Tuy nhiên số cán bộ quản lý sau sắp xếp giảm mạnh với gần 34.000 người. Trong đó, có hơn 21.000 hiệu trưởng, hiệu phó đã được bố trí làm giáo viên, gần 500 người chuyển công tác khác, 3.559 người nghỉ chế độ, 8.823 người đang trong quá trình thực hiện phương án bố trí.

Thanh Hoá là địa phương giảm đầu mối cơ sở giáo dục cao nhất cả nước với tỷ lệ 60,4%. Theo Giám đốc Sở GD&ĐT Thanh Hóa Đỗ Đức Quế, sau sắp xếp, toàn tỉnh giảm 1.660 cán bộ quản lý, trong đó 1.541 người chuyển sang làm giáo viên. Để bảo đảm chất lượng giáo dục, ông Quế cho rằng, cần có những giải pháp về chính sách cán bộ quản lý sau sắp xếp.

Tại Hà Nội, tỉ lệ trường học cũng giảm tới 56.6%. Trước đó, toàn thành phố có 2.163 trường công lập. Sau sắp xếp, 124 trường THPT được giữ nguyên; số trường tiểu học, THCS giảm xuống còn 938 trường đa cơ sở, trường phổ thông có nhiều cấp học, với 1.225 phân hiệu.

Một số nơi xuất hiện "siêu trường" khi có quy mô lớn như: THCS Hoàng Liệt (phường Hoàng Liệt) có 6.100 học sinh; THCS Giảng Võ (phường Giảng Võ) 5.600 học sinh; THCS Tây Sơn có hơn 5.300 học sinh...

Hay tại tỉnh Tây Ninh, số trường học giảm từ 961 xuống còn 521, tương đương khoảng 46%.

Ông Nguyễn Quang Thái, Giám đốc Sở GD&ĐT Tây Ninh, cho biết tỉnh đang triển khai chính sách hỗ trợ tài chính lên đến 100 triệu đồng/giáo viên để thu hút nguồn tuyển, giải quyết tình trạng thiếu giáo viên.

Địa phương đồng thời đề xuất Bộ GD&ĐT tháo gỡ các vướng mắc về hướng dẫn xây dựng trường chuẩn quốc gia, chuyển đổi số và quản lý bữa ăn bán trú nhằm bảo đảm chất lượng giáo dục.