Thông điệp này được nhắc lại dọc theo những con đường rợp bóng cọ uốn lượn lên các sườn đồi.
'Giành lại Thái Lan'
“Những dự án mà chúng ta thấy trên sườn đồi đều thuộc về người nước ngoài. Có quá nhiều biệt thự mới đang được xây. Trước đây không như vậy. Ngày trước, khi nhìn lên những ngọn đồi, chúng vẫn còn xanh”, Preecha Thongyad, một nhà đầu tư bất động sản sinh ra tại Koh Phangan, nói với Bloomberg.
Trong nhiều thập kỷ, Thái Lan tự quảng bá mình như một thiên đường nơi người nước ngoài có thể đến mà không phải đối mặt với nhiều câu hỏi. Chính sách thị thực hào phóng, thái độ cởi mở và ngành du lịch có chi phí phải chăng, được xây dựng quanh những bãi biển rợp bóng dừa và đời sống ban đêm phóng khoáng, đã biến “Đất nước của những nụ cười” thành một trong những điểm đến được ghé thăm nhiều nhất thế giới.
Giờ đây, Thái Lan đang phải đối mặt với những hệ quả từ chính thành công đó.
Trong những tháng gần đây, từ những bãi biển xanh tươi ở các đảo phía nam đến thủ đô nhộn nhịp đã xuất hiện các cuộc biểu tình với khẩu hiệu “Take Back Thailand” (Giành lại Thái Lan).
Những cuộc biểu tình cho thấy sự lo lắng của người dân địa phương về tình trạng người nước ngoài lợi dụng các quy định để ở lại lâu dài và kiếm lợi từ các hoạt động kinh tế của chính họ, đặc biệt tại những hòn đảo du lịch nơi nguồn tài nguyên có hạn.
Sự bất bình tăng lên trước tình trạng nhiều du khách bị cho là thiếu tôn trọng. Hình ảnh du khách Ý la hét vào người phụ nữ Thái trên tàu điện ở thủ đô, video ghi lại cảnh người phụ nữ Israel nói với nhân viên quán cà phê rằng “tiền của tôi đã xây dựng nên đất nước các bạn” khiến dư luận Thái Lan phẫn nộ.
Tại Koh Phangan, người Israel hiện chiếm tỷ lệ du khách lớn nhất. Số lượng ngày càng tăng của nhóm này cũng đi kèm với sự chú ý, trong bối cảnh gia tăng phẫn nộ trên toàn cầu liên quan đến cuộc chiến ở Dải Gaza.
Nhiều hoạt động phức tạp
Thủ tướng Anutin Charnvirakul gần đây bày tỏ lo ngại nghiêm trọng về ảnh hưởng từ nước ngoài, coi đây là mối đe dọa đối với cả an ninh quốc gia lẫn an ninh kinh tế.
Chính phủ của ông đã triển khai một chiến dịch quy mô lớn kiểm tra hàng nghìn doanh nghiệp có cơ cấu sở hữu nước ngoài đáng ngờ. Chiến dịch này đã mở rộng sang 7 tỉnh, dẫn đến hơn 110 vụ bắt giữ và hàng chục lệnh khám xét.
Vấn đề cũng lan sang chính sách nhập cư của đất nước. Chính phủ đã rút ngắn thời gian nhập cảnh miễn thị thực dành cho công dân của hầu hết các quốc gia từ 60 ngày xuống còn 30 ngày, có hiệu lực từ tháng trước, khiến người nước ngoài khó lợi dụng thị thực du lịch để ở lại dài hạn hoặc thành lập doanh nghiệp hơn.
“Cuối cùng, chính người nước ngoài là những người kiểm soát các công ty. Chúng ta cần phải giải quyết vấn đề này”, ông Anutin phát biểu hồi tháng 5, sau khi tham gia cuộc đột kích của cảnh sát vào khu biệt thự có cơ cấu sở hữu bất hợp pháp liên quan đến người Israel tại Koh Phangan.
Nền kinh tế Thái Lan phụ thuộc rất nhiều vào du lịch, khi ngành này tạo việc làm cho khoảng 4 triệu người và đóng góp tới 1/5 GDP. Một số điểm đến nổi tiếng nhất tập trung ở cụm đảo xanh tươi phía nam, bao gồm Phuket, Koh Phangan, Koh Samui và tỉnh ven biển Krabi.
Thái Lan bảo vệ một số lĩnh vực kinh doanh trong nước trước cạnh tranh nước ngoài. Vì vậy, người nước ngoài bị hạn chế sở hữu cổ phần chi phối trong các doanh nghiệp liên quan đến du lịch, bao gồm khách sạn và nhà hàng, trừ khi được cấp phép rõ ràng hoặc thuộc diện miễn trừ. Người nước ngoài cũng phải tuân thủ những quy định nghiêm ngặt về sở hữu bất động sản và đất đai.
Một cách thức thường được người nước ngoài sử dụng để lách quy định là hợp tác với người địa phương, những người được đứng tên là cổ đông chiếm đa số trên giấy tờ nhưng thực tế không bỏ vốn đầu tư. Các công ty cũng được thành lập theo cách tương tự, để mua đất vốn thường chỉ dành cho người Thái sở hữu.
Bloomberg dẫn dữ liệu của Chính phủ Thái Lan cho biết, số công ty mới có tỷ lệ sở hữu nước ngoài năm 2022 lên tới 49,99% so với năm trước đó. Mức tăng tiếp tục đạt 48% vào năm 2023 và 11% vào năm 2024, trước khi giảm 18% vào năm ngoái.
Dữ liệu của Bộ Thương mại cho thấy gần 70% trong số khoảng 16.800 công ty đăng ký tại Koh Phangan và Koh Samui có đồng sở hữu với người nước ngoài, trong đó người Israel đứng đầu tại Koh Phangan và người Pháp đứng đầu tại Koh Samui. Con số này cao hơn nhiều so với khoảng 12% trên toàn quốc.
Các nhà chức trách cho biết họ đã xác định hơn 240 doanh nghiệp trên cả 2 hòn đảo sử dụng cơ cấu cổ đông đứng tên hộ, liên quan đến người nước ngoài từ Nga, Đức, Israel, Thụy Sĩ, Pháp và một số quốc gia khác. Hàng nghìn doanh nghiệp khác đang bị điều tra.
Chính phủ của Thủ tướng Anutin cũng lo ngại rằng cơ cấu cổ đông đứng tên hộ có thể tiếp tay cho tội phạm xuyên quốc gia, đặc biệt là các trung tâm lừa đảo.
Trong vụ xảy ra năm 2024, cảnh sát Thái Lan triệt phá mạng lưới lừa đảo do người Trung Quốc điều hành tại Chonburi - tỉnh có thị trấn nghỉ dưỡng Pattaya, nổi tiếng với các câu lạc bộ đêm và ngành mại dâm.
Nhóm này chuyển một phần tiền đánh cắp được thành tiền điện tử và dùng một phần khác để mua bất động sản tại Thái Lan, thông qua các công ty được thành lập với người Thái đứng tên hộ.
Giới chức đã thu giữ số tài sản trị giá hơn 152 triệu baht (4,5 triệu USD), truy tố các đối tượng với cáo buộc rửa tiền và hoạt động kinh doanh trái phép.
