Những ký ức không thể nào quên
Tọa đàm Mười nữ dân quân Lam Hạ - Bản hùng ca bất tử được tổ chức sáng 28/9, tại Hội trường UBND phường Hà Nam, tỉnh Ninh Bình, hướng tới kỷ niệm 60 năm Ngày hy sinh của Mười nữ dân quân pháo phòng không Lam Hạ.
Tọa đàm nằm trong chuỗi hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Mặt trận Tổ quốc (MTTQ), các đoàn thể Trung ương phối hợp Tỉnh Đoàn Ninh Bình tổ chức nhằm tưởng nhớ, tri ân sự hy sinh của các nữ dân quân, đồng thời giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp lý tưởng và trách nhiệm của thế hệ trẻ trong gìn giữ, phát huy các giá trị lịch sử.
Tham dự chương trình có ông Ngô Văn Cương - Phó Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, ông Đặng Thanh Sơn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND Tỉnh ủy Ninh Bình, anh Trần Ngọc Nam - Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đoàn, Tỉnh ủy viên, Bí thư Tỉnh Đoàn Ninh Bình, chị Nông Quỳnh Ngân - Phó Bí thư, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đoàn Thanh niên MTTQ, các đoàn thể Trung ương cùng đại diện lãnh đạo tỉnh Ninh Bình, các cơ quan, đơn vị phối hợp, thân nhân Mười nữ dân quân pháo phòng không Lam Hạ và đông đảo đoàn viên, thanh niên.
Phát biểu khai mạc tọa đàm, anh Trần Ngọc Nam - Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đoàn, Tỉnh ủy viên, Bí thư Tỉnh Đoàn Ninh Bình cho rằng, tọa đàm là dịp để những câu chuyện, ký ức về một thời chiến đấu được tiếp nối giữa các thế hệ.
"Những chia sẻ từ thân nhân, những người đã trực tiếp sống và chứng kiến thời kỳ lịch sử ấy sẽ giúp ký ức về Mười nữ dân quân Lam Hạ được tiếp nối bằng những câu chuyện gần gũi, chân thực và giàu cảm xúc", anh Trần Ngọc Nam chia sẻ.
Bí thư Tỉnh Đoàn Ninh Bình nhấn mạnh, giáo dục truyền thống cần được tiếp nối bằng hành động và trách nhiệm của mỗi thế hệ. Với thế hệ trẻ hôm nay, sự trân trọng và biết ơn quá khứ sẽ trở thành nền tảng để mỗi người trưởng thành, cống hiến cho quê hương, đất nước.
Tại tọa đàm, các đại biểu, đoàn viên, thanh niên có cơ hội giao lưu cùng thân nhân liệt sĩ để cùng ôn lại những câu chuyện về Mười nữ dân quân pháo phòng không Lam Hạ - những người đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Tham gia tọa đàm, bà Vũ Hồng Nhu - nữ dân quân nhỏ tuổi nhất trong Trung đội nữ dân quân pháo phòng không Lam Hạ năm xưa kể lại những năm tháng chiến tranh khốc liệt trên quê hương.
Thời điểm đó, tỉnh Hà Nam hứng chịu khoảng 200 trận máy bay Mỹ ném bom, chủ yếu nhằm vào các tuyến giao thông huyết mạch của Phủ Lý như đường sắt, đường bộ - những nơi vận chuyển hàng hóa, vật chất phục vụ chiến trường miền Trung và miền Nam. “Khi đó tôi mới 16 tuổi. Công việc của tôi là cùng các bạn tham gia kéo pháo, giúp nhân dân sơ tán khi máy bay địch đánh phá”, bà Nhu kể.
Nhớ lại thời khắc địa phương vận động tham gia đơn vị dân quân trực chiến, bà Nhu và bạn đồng lứa đều viết đơn tình nguyện và lên đường nhập ngũ. Hằng ngày, họ nghiêm túc luyện tập, thực hiện nhiệm vụ; sau giờ huấn luyện cùng kể chuyện, hát, đọc thơ, động viên nhau và các chiến sĩ, tiếp thêm tinh thần vượt qua khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ.
Nhưng chiến tranh ngày càng khốc liệt. Khi phát hiện trận địa của ta, máy bay Mỹ liên tục đánh phá nhằm uy hiếp tinh thần quân và dân. "Bom đạn rơi rất ác liệt. Nhiều đồng chí hy sinh, nhiều người bị thương. Tôi nhớ có lúc bom nổ làm ngói đất và bụi phủ kín người. Khi ngẩng lên, tôi thấy đồng đội báo tin nhiều người đã bị thương. Tôi vẫn nhớ hình ảnh đồng đội bị thương nhưng vẫn cố bám trận địa. Có người cánh tay bị thương nặng nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu. Dù bom đạn khốc liệt, tinh thần của mọi người không hề lay chuyển. Tất cả đều quyết tâm bảo vệ trận địa, bảo vệ quê hương”, bà Vũ Hồng Nhu nhớ lại.
Tiếp nối câu chuyện từ những người ở lại
Từ những câu chuyện của nhân chứng, tọa đàm cũng mở ra những ký ức của các gia đình có người thân hy sinh.
Ông Nguyễn Văn Phước - em trai liệt sĩ Nguyễn Thị Thuận cho biết thời điểm chị gái hy sinh, ông còn nhỏ, chưa hiểu hết những gì đang diễn ra. Những ký ức còn lại được ông lưu giữ qua lời kể của người thân và những người xung quanh.
Trong những năm tháng chiến tranh, bên cạnh lao động, sản xuất, người dân địa phương tích cực phối hợp với bộ đội chính quy thực hiện nhiệm vụ chống chiến tranh phá hoại. Các phong trào của thanh niên, dân quân diễn ra sôi nổi, trong khi mỗi gia đình vẫn cố gắng duy trì cuộc sống và chăm lo cho con em.
“Cuộc sống khi đó dù rất vất vả nhưng chúng tôi luôn được giáo dục, được lớn lên cùng bạn bè, đồng đội, đồng chí trong lực lượng dân quân và Đoàn Thanh niên của địa phương”, ông Nguyễn Văn Phước chia sẻ.
Từ câu chuyện của những người đã sống qua chiến tranh, thế hệ hôm nay có thêm cơ hội nhìn lịch sử không chỉ qua những con số hay sự kiện, mà qua ký ức, tình cảm và sự hy sinh của những con người cụ thể.
Giáo viên Nguyễn Thị Hương Sen cho biết, điều khiến chị xúc động nhất khi nghe câu chuyện của Mười nữ dân quân pháo phòng không Lam Hạ là khi hy sinh, các nữ dân quân đều còn rất trẻ, từ 16 tuổi đến ngoài đôi mươi.
"Họ cũng có gia đình, ước mơ và một cuộc sống bình dị như bao người khác, nhưng trong hoàn cảnh chiến tranh đã sẵn sàng nhận nhiệm vụ, chiến đấu và hy sinh tuổi xuân cho quê hương, đất nước", chị Nguyễn Thị Hương Sen chia sẻ.
Tọa đàm cũng là dịp để thế hệ trẻ thêm trân trọng những giá trị lịch sử, hiểu hơn về sự hy sinh của thế hệ trước và nâng cao trách nhiệm gìn giữ, lan tỏa những giá trị ý nghĩa. Sự tiếp nối ấy không chỉ được thể hiện từ lòng biết ơn mà còn đến từ những hành động cụ thể trong học tập, rèn luyện và cuộc sống hôm nay.
Dịp này, Ban Tổ chức chương trình trao quà tới thân nhân Mười nữ dân quân pháo phòng không Lam Hạ; tặng quà cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn và trao máy tính cho xã Gia Hưng, xã Gia Phong, góp phần hỗ trợ an sinh xã hội và thúc đẩy ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số tại địa phương. Tổng nguồn lực Đoàn Thanh niên Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương gửi tặng chương trình hơn 100 triệu đồng.
