Dùng sức mạnh nền tảng số để lan tỏa lối sống cống hiến

Từ “tổ chức phong trào” sang “kiến tạo môi trường phát triển”

Tại Diễn đàn "Tiếng nói tuổi trẻ - Hành động của Đoàn", với chủ đề "Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, tuổi trẻ Việt Nam tiên phong trong kỷ nguyên mới”, anh Đặng Thanh Tú - Bí thư Đoàn Thanh niên Phường Hoàn Kiếm, Chủ tịch Hội đồng Đội phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) hiến kế việc chuyển đổi mạnh phương thức hoạt động của Đoàn từ “Tổ chức phong trào” sang “Kiến tạo môi trường phát triển cho đoàn viên thanh niên”.

Theo anh Tú, trước hết, cần đổi mới cách tiếp cận thanh niên. Đoàn cần chủ động bước vào không gian số, tận dụng mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến để truyền thông, kết nối và tập hợp thanh niên. Đồng thời, cần mở rộng các mô hình câu lạc bộ, đội nhóm theo sở thích, nghề nghiệp, lĩnh vực để thanh niên dễ dàng tham gia và gắn bó với tổ chức.

Thay vì những hoạt động mang tính hình thức, Đoàn cần tổ chức các chương trình thiết thực, gắn với nhu cầu thực tế của thanh niên như chuyển đổi số, khởi nghiệp, phát triển kỹ năng, bảo vệ môi trường, xây dựng đô thị văn minh và an sinh xã hội. Mỗi hoạt động nên hướng tới những sản phẩm và kết quả cụ thể như mô hình, sáng kiến hoặc công trình, phần việc thanh niên ý nghĩa.

Tổ chức Đoàn cần mạnh dạn trao cơ hội để đoàn viên, thanh niên các cơ sở mạnh dạn đề xuất ý tưởng, trực tiếp tổ chức các hoạt động. Tổ chức Đoàn sẽ đóng vai trò là người định hướng, kết nối nguồn lực và tạo điều kiện để những sáng kiến của thanh niên được hiện thực hóa.

Nhìn nhận về những đề xuất mà anh Đặng Thanh Tú nêu, anh Nguyễn Tường Lâm - Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội LHTN Việt Nam ghi nhận, đây là hiến kế không chỉ có tính gợi mở về mặt tư duy mà còn được minh họa bằng những kết quả cụ thể từ thực tiễn triển khai của Đoàn phường Hoàn Kiếm. Đây là cơ sở quan trọng cho thấy các sáng kiến được xây dựng từ trải nghiệm thực tế, có tính khả thi và có thể tạo ra hiệu quả rõ rệt trong công tác Đoàn.

Đặc biệt, cách tiếp cận chuyển đổi từ “tổ chức phong trào” sang “kiến tạo môi trường phát triển” của thanh niên là một gợi ý đáng chú ý. Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở sự chuyển dịch từ tư duy “tổ chức” sang tư duy “kiến tạo”, tức là đặt thanh niên vào vị trí trung tâm hơn trong mọi hoạt động.

Kiến tạo môi trường phát triển đòi hỏi phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của thanh niên, đồng thời tạo điều kiện để chính thanh niên phát huy năng lực, trí tuệ, sự sáng tạo và bản lĩnh của mình trong quá trình tổ chức, thực hiện hoạt động.

Từ những minh họa cụ thể trong thực tiễn hoạt động của Đoàn phường Hoàn Kiếm, anh Lâm cho rằng, mô hình và cách làm này có nhiều triển vọng mang lại hiệu quả tích cực. Khi hoạt động xuất phát từ đúng mong muốn, nguyện vọng của thanh niên và do chính thanh niên trực tiếp triển khai, sức hút, sức lan tỏa và khả năng hiệu triệu sẽ lớn hơn rất nhiều.

Phát huy đội ngũ trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu phát triển đất nước

Chia sẻ tại Diễn đàn, TS. Lê Duy Dũng - Giám đốc chương trình Cử nhân Khoa học Dữ liệu, Viện Kỹ thuật và Khoa học Máy tính, Trường Đại học VinUni, Giải thưởng Khoa học Công nghệ Quả Cầu Vàng năm 2025 - đề xuất hiến kế tận dụng mạng lưới trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu để tăng tốc chuyển giao công nghệ cho Việt Nam.

Từ nghiên cứu thực tiễn tại VinUni, anh Dũng cho rằng, khi AI, robot thí nghiệm, dữ liệu khoa học và hợp tác quốc tế được kết nối, quá trình khám phá vật liệu mới có thể được tăng tốc đáng kể. Hiện, Mạng lưới Trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu vẫn còn những hạn chế, như kết nối thiên về học thuật, thiếu cơ chế “matching” bài toán công nghệ và chuyển giao công nghệ còn hạn chế.

Trên cơ sở đó, anh đề xuất hai sáng kiến gồm xây dựng nền tảng thách thức công nghệ quốc gia và chương trình thu hút chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài tham gia chuyển giao công nghệ ngắn hạn, hướng tới mục tiêu chuyển từ kết nối trí thức sang kết nối tri thức - chuyển giao công nghệ - tạo giá trị cho đất nước.

Tương tác về hiến kế của anh Dũng, anh Nguyễn Minh Triết - Ủy viên dự khuyết T.Ư Đảng, Bí thư thường trực T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam - đánh giá cao các đề xuất này, đồng thời cho rằng Mạng lưới Trí thức trẻ đã được hình thành nhưng yêu cầu hiện nay cao hơn, đó là tạo ra sản phẩm cụ thể.

Anh Triết nhận định: “Mạng lưới trí thức trẻ của chúng ta đã được kết nối, đã được tập hợp, tuy nhiên sản phẩm cuối cùng chúng ta mong muốn là phải có sản phẩm, phải được thương mại hóa, phải được tiếp tục phát triển”.

Theo anh, mô hình tại VinUni cùng đóng góp của các giải thưởng như VinFuture, cho thấy hiệu quả khi được kết nối, chuyển giao và định hướng sản phẩm.

Từ thực tiễn này, lãnh đạo T.Ư Đoàn cho rằng các diễn đàn, hoạt động của tổ chức Đoàn đã đi đúng hướng, song cần tiến thêm một bước: “Ngoài việc gặp gỡ, kết nối, phải xác định cho mình bài toán và chính chúng ta phải là người đi tìm”.

Bí thư thường trực T.Ư Đoàn bày tỏ mong muốn đội ngũ trí thức trẻ chủ động mở rộng kết nối, tìm bài toán, tìm mô hình chuyển giao và bài toán kinh tế để các ý tưởng, công trình nghiên cứu có thể trở thành sản phẩm khởi nghiệp, trở thành sản phẩm nghiên cứu đi được đường dài.

Đồng thời, T.Ư Đoàn sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế để thúc đẩy hình thành sản phẩm từ các ý tưởng, tăng cường kết nối không chỉ trong lĩnh vực khoa học công nghệ mà còn với cộng đồng doanh nhân, doanh nhân trẻ và các đối tác quốc tế.

Anh Triết cũng nhấn mạnh việc mở rộng hợp tác quốc tế trong khoa học công nghệ, linh hoạt về thời gian tham gia các chương trình chuyển giao, tùy theo đặc thù từng dự án,với mục tiêu cuối cùng là tạo ra sản phẩm khoa học công nghệ cụ thể.

Biến văn hóa thành sức mạnh nội sinh

Tại diễn đàn, bạn Nguyễn Đăng Hiếu - Nghệ nhân trẻ thuộc Doanh nghiệp Tư nhân Tranh dân gian Đông Hồ Nguyễn Đăng Chế, đã mang đến Diễn đàn một góc nhỏ không gian của làng nghề truyền thống tranh Đông Hồ.

Với chủ đề hiến kế “Phát huy thanh niên xung kích tham gia phát triển công nghiệp văn hóa và tăng cường giáo dục thanh thiếu nhi trên không gian mạng”, bạn Hiếu đề xuất, Trung ương Đoàn phối hợp cùng ngành Giáo dục tăng cường các hoạt động trải nghiệm làng nghề truyền thống cho học sinh, sinh viên. Qua đó, vừa giáo dục văn hóa Việt Nam, vừa tạo kênh phát triển du lịch văn hóa.

“Trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết 80, mong tổ chức Đoàn tạo ra những sân chơi, cuộc thi khởi nghiệp riêng biệt dành cho các ý tưởng khởi nghiệp về văn hóa, biến văn hóa thành sức mạnh nội sinh, sức mạnh kinh tế”, bạn Nguyễn Đăng Hiếu chia sẻ.

Lan tỏa lối sống cống hiến bằng 'ngôn ngữ' người trẻ muốn nghe

Tiếp nối bạn Đăng Hiếu, anh Nguyễn Đăng Quỳnh - CEO & Founder Vitamin Network đã đánh giá về thực trạng mạng xã hội hiện nay và hiến kế giải pháp làm sao để truyền thông đúng, đủ về lối sống tốt đẹp.

Anh Đăng Quỳnh cho rằng, sức ảnh hưởng của các KOL, KOC với giới trẻ là một "con dao hai lưỡi". Một video ngắn có thể tạo ra trào lưu, nhưng nếu thiếu định hướng, nó dễ đẩy người trẻ vào lối sống hưởng thụ, lệch chuẩn.

Ngược lại, nếu được Đoàn đồng hành và định hướng, chính những nhà sáng tạo nội dung này sẽ trở thành: Đại sứ văn hóa số, người kể câu chuyện Việt Nam, và người lan tỏa giá trị tích cực. Thay vì để giới trẻ thụ động chạy theo trào lưu ngoại lai, chúng ta hãy dùng chính sức mạnh nền tảng số để lan tỏa lối sống cống hiến bằng đúng "ngôn ngữ" mà người trẻ muốn nghe.

Vì vậy, anh Quỳnh đề xuất xây dựng mạng lưới Thanh niên sáng tạo nội dung văn hóa số. Phát động phong trào “Mỗi thanh niên là một sứ giả văn hóa Việt Nam trên không gian mạng”, tổ chức các cuộc thi sáng tạo nội dung văn hóa trên nền tảng số và xây dựng hệ sinh thái KOL trẻ đồng hành cùng tổ chức Đoàn.

Về hiến kế này, chị Nguyễn Phạm Duy Trang - Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội T.Ư ghi nhận và đánh giá cao một ý kiến xuất phát từ chiều sâu của di sản văn hóa tranh dân gian Đông Hồ, một ý kiến đến từ thực tiễn sinh động của không gian số và hệ sinh thái nhà sáng tạo nội dung trẻ, nhưng cả hai bạn đã mang đến đây tình yêu quê hương đất nước và nét đẹp văn hóa Việt Nam.

Từ những chia sẻ đó, Bí thư Trung ương Đoàn cho biết sẽ tiếp thu các hiến kế để nghiên cứu, đưa vào chương trình, phong trào hoạt động của Đoàn trong thời gian tới, đồng thời tiếp tục đồng hành cùng thanh niên trong hành trình đưa văn hóa truyền thống đến gần hơn với đời sống hôm nay.

Theo chị Trang, những giá trị tốt đẹp của văn hóa Việt Nam, từ tranh dân gian Đông Hồ, tà áo dài đến các loại hình di sản khác, hoàn toàn có thể trở nên gần gũi hơn với công chúng nếu biết cách tiếp cận phù hợp và tạo được sự chạm cảm xúc.

Muốn làm được điều đó, công tác tuyên truyền, giáo dục văn hóa phải có nội dung đúng, được thực hiện thường xuyên, đầy đủ, kiên trì, đồng thời phải sử dụng ngôn ngữ và phương thức phù hợp với thói quen tiếp nhận của giới trẻ hiện nay. Nếu chỉ dừng ở các cách làm cổ điển, việc tiếp cận và lan tỏa tới thanh thiếu nhi sẽ rất khó đạt hiệu quả như mong muốn.

Chị Trang đặc biệt nhấn mạnh vai trò của sự kết nối giữa những người trực tiếp gìn giữ giá trị truyền thống với những người có khả năng lan tỏa mạnh mẽ trên không gian số.

Một bên là người “giữ lửa”, một bên là người “truyền lửa”; khi cùng bắt tay, họ có thể tạo ra những giá trị cộng hưởng rất lớn. Không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn bản sắc văn hóa và di sản dân tộc, sự kết nối ấy còn có thể góp phần tạo nên những xu hướng mới, niềm tự hào mới trong giới trẻ.