Theo tờ trình của Sở Nội vụ Phú Thọ, 9 xã được rà soát đủ điều kiện gồm: Lâm Thao, Xuân Lãng, Thổ Tang, Lương Sơn, Tề Lỗ, Bình Nguyên, Vĩnh Tường, Bình Xuyên và Yên Lạc. Trong đó, 8 xã được hình thành từ các thị trấn trước đây; riêng Tề Lỗ được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã.
Các địa phương này đều đạt những tiêu chuẩn được nêu trong tờ trình, gồm quy mô dân số từ 21.000 người, diện tích tự nhiên từ 5,5 km2, tỷ lệ dân số đô thị từ 50% và các chỉ tiêu về phát triển kinh tế - xã hội. Theo số liệu tổng hợp, dân số của 9 xã dao động từ hơn 32.000 đến gần 59.000 người.
Sở Nội vụ nhận định quá trình đô thị hóa, phát triển dân cư và kinh tế tại các địa bàn đặt ra yêu cầu tổ chức quản lý phù hợp hơn. Việc thành lập phường, theo tờ trình, sẽ gắn với định hướng quy hoạch đô thị của tỉnh và mục tiêu phát triển Phú Thọ đến năm 2050.
Tờ trình hiện đề nghị UBND tỉnh Phú Thọ báo cáo cấp ủy xin chủ trương. Sau khi có ý kiến chỉ đạo, các xã sẽ thực hiện quy trình xây dựng đề án, phối hợp với các sở, ngành để hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền. Như vậy, nội dung văn bản là đề xuất về chủ trương; việc thành lập các phường còn cần qua các bước xem xét, quyết định tiếp theo.
Trong số các địa phương chưa đủ tiêu chuẩn tại thời điểm rà soát, tờ trình nêu xã Thanh Sơn chưa đạt tiêu chí thu nhập bình quân trong cả ba năm 2023 - 2025; xã Tam Hồng chưa đạt tỷ lệ dân số đô thị tối thiểu 50%. Sở Nội vụ cũng đề xuất các xã còn thiếu tiêu chí xây dựng lộ trình khắc phục, hướng tới mục tiêu đô thị hóa toàn tỉnh đạt khoảng 35–40% vào năm 2030.
