Đi qua xung đột để hiểu giá trị của hòa bình
Những ngày này, các quân nhân trong đội hình của BVDC 2.8 đang bước vào giai đoạn huấn luyện quan trọng trước khi xuất quân đi làm nhiệm vụ quốc tế.
Từng đảm nhiệm vai trò Quan sát viên quân sự tại Phái bộ UNMISS ở Nam Sudan giai đoạn 2023-2024, Đại úy Nguyễn Như Tuấn (SN 1994, cán bộ Cục GGHB Việt Nam) sẽ trở lại vùng đất này trong một vai trò hoàn toàn mới: Trợ lý Hành chính - Tài chính của BVDC 2.8.
Theo Đại úy Tuấn, trong nhiệm kỳ làm Quan sát viên quân sự tại Nam Sudan, anh đã có cơ hội đi sâu vào các vùng tâm điểm xung đột, chứng kiến trực tiếp những khó khăn, thiếu thốn cả về an ninh lẫn y tế của người dân bản địa.
Trong ký ức của người sĩ quan trẻ, một trong những kỷ niệm sâu sắc nhất là chuyến tuần tra tầm xa kéo dài nhiều ngày tới một ngôi làng vùng sâu nằm giữa ranh giới kiểm soát của các bên xung đột. Khi đội tuần tra đến nơi, tranh chấp đất đai và nguồn nước giữa các bộ tộc địa phương vừa bùng phát. Không khí căng thẳng bao trùm khu vực, nguy cơ leo thang thành bạo lực hiện hữu.
Trong hoàn cảnh ấy, nhiệm vụ của các Quan sát viên quân sự không phải là sử dụng vũ lực để can thiệp. Họ phải tiếp xúc với người dân, thu thập thông tin, đánh giá tình hình và góp phần giảm căng thẳng giữa các bên.
“Chúng tôi bắt đầu bằng sự chân thành, những cái bắt tay ấm áp và sự thấu cảm trước những mất mát, khó khăn mà họ đang phải gánh chịu. Sau đó, mọi người dần cởi mở hơn và chia sẻ những điều họ thực sự quan tâm”, Đại úy Tuấn nhớ lại.
Tại thủ đô Juba của Nam Sudan, anh nhiều lần tới các trường học địa phương. Dù nằm không quá xa trung tâm, nhiều ngôi trường vẫn vô cùng thiếu thốn. Mái tôn thủng, phòng học sơ sài, bàn ghế và sách vở khan hiếm. Có những học sinh phải đi bộ từ 10-15km mỗi ngày để được đến lớp.
Thế nhưng, điều khiến anh bất ngờ là nhiều em nhỏ nơi đây biết đến Việt Nam. Trong những buổi giao lưu, các em học sinh hào hứng hỏi về đất nước từng trải qua chiến tranh và muốn nghe câu chuyện Việt Nam đã đứng dậy, tái thiết đất nước như thế nào để có được cuộc sống hòa bình hôm nay…
“Trở về nước, mang theo những kinh nghiệm thực tế về địa bàn, văn hóa và cơ chế phối hợp, tôi nhận thấy mình có trách nhiệm tiếp tục chia sẻ và gánh vác cùng các đồng đội ở BVDC 2.8 trong lần xuất quân sắp tới”, Đại úy Tuấn tâm sự.
“Vợ tôi cũng là quân nhân. Cô ấy hiểu rằng việc tiếp tục lên đường không chỉ là nhiệm vụ mà còn là đam mê tôi luôn theo đuổi. Chính sự thấu hiểu ấy là điểm tựa để tôi yên tâm thực hiện nhiệm vụ”, Đại úy Nguyễn Như Tuấn
Từ A80 đến Nam Sudan
Nếu Đại úy Nguyễn Như Tuấn lựa chọn trở lại nơi mình từng đi qua, thì với Thượng úy quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Thu Trang (SN 1993, điều dưỡng viên Khoa Hồi sức nội, Bệnh viện Quân y 103), Nam Sudan lại là điểm khởi đầu của một hành trình hoàn toàn mới, trong vai trò Điều dưỡng trưởng BVDC 2.8. Ít ai biết rằng, ý tưởng tham gia lực lượng GGHB LHQ đến với chị từ nhiệm vụ A80 năm 2025.
Khi ấy, Nguyễn Thu Trang là thành viên của Khối nữ GGHB Việt Nam tham gia diễu binh, diễu hành trong ngày Quốc khánh 2/9. Những tháng ngày huấn luyện với cường độ cao, những buổi hợp luyện kéo dài dưới nắng nóng và yêu cầu nghiêm ngặt về tác phong, điều lệnh đã trở thành dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời quân ngũ của chị.
“Điều tôi nhớ nhất là tinh thần đoàn kết của tập thể. Chúng tôi đến từ nhiều đơn vị khác nhau nhưng luôn động viên nhau vượt qua mệt mỏi để hoàn thành nhiệm vụ. Khi diễu binh, diễu hành trong sắc phục lực lượng GGHB, tiếng cổ vũ của nhân dân hai bên đường khiến tôi trào dâng cảm xúc rất đặc biệt”, chị kể.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ A80 và thời gian sau đó, Thượng úy Trang hiểu thêm về sứ mệnh GGHB LHQ và những đóng góp của cán bộ, nhân viên Việt Nam tại các phái bộ với một không gian cống hiến rộng lớn hơn và quyết định đăng ký tham gia BVDC 2.8.
“Chuyến đi của tôi và đồng đội tới Nam Sudan sẽ là hành trình mang hình ảnh Việt Nam yêu chuộng hòa bình tới bạn bè quốc tế bằng sự tận tâm, trách nhiệm và khát vọng cống hiến của tuổi trẻ Việt Nam trong thời đại mới”, Thượng úy quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Thu Trang
Đối với chị, áp lực lớn nhất trong quá trình tuyển chọn và đào tạo là ngoại ngữ. Ngoài yêu cầu chuyên môn, các thành viên còn phải có thêm kiến thức về văn hóa sở tại, kỹ năng làm việc trong môi trường đa quốc gia, kỹ năng sinh tồn và khả năng thích nghi với điều kiện khí hậu, sinh hoạt tại châu Phi.
“Ban đầu khả năng giao tiếp tiếng Anh của tôi còn hạn chế nên phải dành nhiều thời gian tự học, luyện nghe nói hằng ngày và tham gia các khóa đào tạo của đơn vị. Nhờ vậy tôi dần tự tin hơn”, Thượng úy Trang cho biết.
Khác với Đại úy Tuấn, thử thách lớn nhất của Thượng úy Trang không chỉ nằm ở nhiệm vụ phía trước mà còn ở việc tạm xa hai con nhỏ sinh năm 2015 và 2017. Khi biết mẹ sắp sang Nam Sudan thực hiện nhiệm vụ trong thời gian dài, cả hai đều tò mò.
“Bạn lớn hỏi rất nhiều, nào là mẹ đi bao lâu, mẹ có nhớ con không, mẹ có gọi điện về được không; mẹ đi lâu thế, con nhớ mẹ thì làm thế nào? Còn bạn nhỏ thì ngây thơ hỏi tôi rằng: Mẹ đi dạy các bạn học à?”, chị kể.
Chồng và bố mẹ hai bên cũng luôn động viên chị. Hậu phương yêu thương ấy giúp Thượng úy Trang yên tâm chuẩn bị cho chuyến đi đầu tiên tới châu Phi - nơi chị sẽ cùng đồng đội mang theo năng lực chuyên môn, tinh thần trách nhiệm và hình ảnh người lính Việt Nam tới một trong những phái bộ khó khăn nhất của LHQ.
BVDC 2.8 có tổng quân số 70 cán bộ, nhân viên, trong đó có 25 sĩ quan và 13 nữ quân nhân; 12 người từng đi làm nhiệm vụ GGHB LHQ trong một nhiệm kỳ và một người đã thực hiện 2 nhiệm kỳ. Tổng thời gian huấn luyện trước khi xuất quân kéo dài 9 tháng, gồm các nội dung: tiếng Anh, quân sự, chính trị, hậu cần - kỹ thuật, chuyên môn quân y, huấn luyện tiền triển khai và diễn tập thực địa.
