Phó tổng giám đốc EVNHCMC Luân Quốc Hưng
Xử lý nhanh và an toàn khi nước tràn vào nhà
-Thưa ông, khi nước có nguy cơ tràn vào nhà, người dân cần làm gì, chuẩn bị gì với hệ thống điện?
-Trước hết, người dân cần nhanh chóng xác định, quan sát kỹ vị trí CB tổng (thiết bị đóng cắt nguồn điện của nhà), các ổ cắm điện, dây điện, thiết bị điện để hình dung, tiên lượng trước mức nước có thể ngập. Trường hợp không thể tách riêng an toàn thì ngắt CB tổng trước khi nước tràn vào.
Khi thấy nước có khả năng tiếp xúc với ổ cắm, dây dẫn hoặc thiết bị, cần ngắt điện khu vực có nguy cơ ngập hoặc toàn bộ hệ thống điện của gia đình bao gồm trong nhà và ngoài sân, hàng rào.
Cần đặc biệt lưu ý, chỉ thao tác khi tay khô, chỗ đứng khô ráo và đường tiếp cận an toàn. Sau khi ngắt điện, nếu điều kiện an toàn điện cho phép, rút phích cắm và đưa thiết bị, ổ cắm di động lên cao. Không để việc kê dọn tài sản làm chậm việc ngắt điện và đưa người ra khỏi khu vực nguy hiểm.
-Khi nước ngập và không thể tiếp cận cầu dao an toàn thì phải xử lý thế nào?
-Nếu nước đã ngập và không thể tiếp cận CB an toàn, tuyệt đối không lội vào nước để ngắt điện, rút phích cắm hoặc di chuyển thiết bị. Giữ mọi người tránh xa khu vực nghi có điện rò; gọi ngay số tổng đài chăm sóc khách hàng của EVNHCMC số 1558 hoặc 1900 54 54 54 để thông tin khẩn cấp về địa chỉ, khu vực và tình trạng ngập nước để đề nghị ngành điện tạm thời cắt/ngắt nguồn điện để khẩn cấp đảm bảo an toàn điện.
Không tự tháo công tơ, cắt dây điện hoặc dùng cây, sào để thao tác CB từ xa; không mặc nhiên cho rằng nhà đang mất điện thì đã an toàn, vì điện có thể được cấp trở lại.
Trong trường hợp nhà có sử dụng điện mặt trời, bộ lưu điện hoặc máy phát còn có thể tồn tại nguồn điện khác thì cần phải người có chuyên môn xử lý, cô lập các nguồn này. Nếu có tình huống cần cứu nạn, cứu hộ, gọi ngay tổng đài 114 và không chạm trực tiếp vào người đang bị điện giật khi chưa tách được nguồn điện an toàn.
Cách dùng bơm chống ngập an toàn
-Trong lúc chống ngập, người dân thường dùng máy bơm, dây điện kéo dài, ổ cắm di động. Những cách sử dụng nào có thể gây nguy hiểm và cần bảo đảm điều kiện gì để vận hành an toàn?
-Những cách sử dụng có thể gây nguy hiểm như đặt ổ cắm, phích cắm hoặc mối nối trên nền ướt; dùng dây điện tróc vỏ, nối tạm bằng băng keo có thể bong tróc/rò điện khi bị thấm nước; cắm nhiều thiết bị công suất lớn vào một ổ; sử dụng dây kéo dài không đủ khả năng chịu tải; đứng trong nước để cắm điện, chạm vào máy bơm hoặc kéo dây cũng có thể gây điện giật nếu thiết bị bị rò điện.
-Nếu nước đã ngập và không thể tiếp cận cầu dao an toàn thì phải xử lý thế nào?
-Với máy bơm thông thường, không được để phần động cơ bị ngập trong nước vì nguy cơ rò điện rất cao. Ổ cắm và các điểm đấu nối phải đặt cao, khô ráo, tránh nước bắn; không dùng túi ni lông bọc mối nối như biện pháp thay thế cho phụ kiện bảo vệ phù hợp.
Nguồn cấp cho máy bơm cần có bảo vệ quá tải, ngắn mạch và chống rò điện phù hợp. Thiết bị có yêu cầu nối đất bảo vệ phải được nối đất đúng kỹ thuật. Người vận hành phải đứng ở nơi khô ráo; không để người đi vào vùng nước đang đặt máy bơm hoạt động.
Cần ngắt nguồn trước khi di chuyển máy, gỡ rác hoặc sửa chữa. Nếu CB hoặc thiết bị chống rò liên tục ngắt, cần dừng sử dụng và người có chuyên môn kiểm tra; không cố đóng lại nhiều lần, thay bằng CB lớn hơn hoặc bỏ qua bảo vệ. Khi chưa bảo đảm điều kiện an toàn, không vận hành máy bơm điện.
-Sau khi nước rút, làm sao xác định hệ thống điện và thiết bị từng ngấm nước đã đủ an toàn để sử dụng lại, thưa ông?
-Thiết bị điện đã ngập hoặc bị ướt nước có thể khô bên ngoài nhưng chưa có nghĩa là đã an toàn. Vì vậy, cần duy trì ngắt điện phần hệ thống bị ảnh hưởng và nhờ người có chuyên môn kiểm tra các hạng mục từng ngập hoặc nghi ngấm nước: tủ điện, CB, thiết bị chống rò, công tắc, ổ cắm, hộp nối dây; dây dẫn và cáp điện tại khu vực thấp, tường còn ẩm; hệ thống nối đất bảo vệ; máy bơm, máy giặt, tủ lạnh, máy nước nóng và các thiết bị khác.
-Nhiều gia đình sử dụng thiết bị chống rò điện, có phải cứ lắp thiết bị này là hết nguy cơ điện giật không?
-Để bảo vệ bổ sung chống điện giật, nhất là đối với các mạch điện tại khu vực ẩm ướt, dễ ngập nước, người dân nên lựa chọn CB chống rò điện có ngưỡng dòng rò tác động danh định không quá 30 mA.
Bên cạnh đó, cần kiểm tra hệ thống dây dẫn và các biện pháp bảo vệ chống điện giật. Dây dẫn phải có tiết diện phù hợp với công suất sử dụng, lớp cách điện nguyên vẹn; các mối nối phải bảo đảm kỹ thuật và được bố trí tránh nguy cơ ngập nước. Cần bảo đảm hệ thống nối đất đối với những thiết bị điện có yêu cầu nối đất bảo vệ, đặc biệt là thiết bị có vỏ kim loại như máy giặt, máy nước nóng, máy bơm…
Người dân không tự ý đấu nối vỏ thiết bị vào dây trung tính hoặc tự cải tạo hệ thống nối đất mà cần nhờ thợ điện có chuyên môn kiểm tra, thực hiện.
Lắp thiết bị chống rò chỉ là một lớp bảo vệ bổ sung, không thay thế cách điện, nối đất và thao tác an toàn. Cần kiểm tra bằng nút TEST theo hướng dẫn nhà sản xuất; nếu thiết bị không ngắt khi thử, phải nhờ người có chuyên môn xử lý. Nút TEST không thay thế việc kiểm tra đầy đủ toàn bộ hệ thống điện, đặc biệt sau ngập nước.
