Mang phòng lab về quê khởi nghiệp

Rẽ ngang

Trong căn phòng lab hiện đại đạt chuẩn tại ấp Tân Bình (xã Kim Long, TPHCM), anh Trần Tài, SN 1991, Giám đốc, Bí thư Chi đoàn Công ty TNHH Nấm Sinh học Việt Nam (Vinabiomush) tỉ mẩn tách và cấy phân lập từng mô nấm đông trùng hạ thảo để sản xuất giống chất lượng, phục vụ cộng đồng ngành nấm. Hiện cơ ngơi nấm dược liệu Vinabiomush của anh với doanh thu hơn 2,2 tỷ đồng/năm là “trái ngọt” của hành trình dấn thân vượt khó khởi nghiệp.

Ngay sau khi tốt nghiệp thạc sĩ Công nghệ sinh học, trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐHQG TPHCM), không theo đuổi con đường nghiên cứu khoa học, anh Tài quyết định rẽ hướng khởi nghiệp. Anh muốn kiến thức học được bước ra khỏi những trang luận văn và những ống nghiệm trong phòng lab (phòng nghiên cứu) trở thành những sản phẩm thực tế hữu ích.

Năm 2018, công ty được thành lập, đặt trụ sở tại Thủ Đức (TPHCM), rồi sau anh chuyển toàn bộ về quê ở thôn Tân Bình, xã Bàu Chinh, Bà Rịa Vũng Tàu (nay thuộc TPHCM). Những ngày đầu ở quê, một tay anh dựng phòng nuôi, tự lắp đặt thiết bị, nhiều đêm thức trắng chỉ để điều chỉnh sai số 0,5 độ C trong phòng ươm sợi. “Đó là khoảng thời gian vừa nghiên cứu vừa sản xuất, vừa làm vừa sửa quy trình mỗi ngày. Tôi hay nói vui là mình mang cả phòng lab về quê để khởi nghiệp”, anh Tài chia sẻ.

Với sự kiên trì và quyết tâm, anh Tài đã xây dựng thành công “hệ sinh thái khí hậu nhân tạo” - quy trình kiểm soát nghiêm ngặt từ ánh sáng sinh học, nhiệt độ, độ ẩm đến nồng độ CO2 trong phòng lab ở quê. Những dãy phòng nuôi nấm đông trùng hạ thảo được vận hành tự động hóa. Từ năm 2025, Vinabiomush không chỉ sở hữu 4 sản phẩm OCOP 3 - 4 sao, những hũ nấm đông trùng hạ thảo hữu cơ và nước uống sinh học Cordywa của anh Tài đang được hoàn thiện các tiêu chuẩn để xuất khẩu.

Anh Tài cho biết, định hướng của công ty là mở rộng ra thị trường nước ngoài, như Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Đông và một số nước châu Âu. Đây là những nơi có nhu cầu cao về sản phẩm sức khỏe nông nghiệp công nghệ cao.

“Mục tiêu của tôi không chỉ bán sản phẩm, mà đưa giá trị nông nghiệp công nghệ cao Việt Nam ra thế giới”, anh Tài nói.

Chủ doanh nghiệp kiêm bí thư Ðoàn

Trên hành trình khởi nghiệp làm giàu tại quê nhà, anh Trần Tài còn khiến nhiều người bất ngờ với quyết định thành lập Chi đoàn Công ty TNHH Nấm sinh học Việt Nam. Thành lập năm 2024, Chi đoàn có hơn 20 đoàn viên và anh Tài là Bí thư Chi đoàn.

Anh Tài chia sẻ, những năm tháng sinh viên anh đã được rèn luyện, trưởng thành từ các chương trình, phong trào do Đoàn, Hội tổ chức, nhất là hoạt động thúc đẩy nghiên cứu khoa học, sáng tạo, tình nguyện và hỗ trợ khởi nghiệp, lập nghiệp. Việc thành lập Chi đoàn ở công ty xuất phát từ mong muốn xây dựng môi trường làm việc không chỉ hiệu quả mà còn giàu tính kết nối, trách nhiệm xã hội và phát triển con người.

Theo anh Tài, một trong những thách thức lớn nhất thời gian đầu thành lập Chi đoàn là thu hút, vận động người lao động tham gia. Nhiều bạn trẻ ngại ngùng, sợ mất thời gian, ảnh hưởng đến công việc, thu nhập.

Để giải quyết bài toán cân bằng giữa lao động sản xuất và hoạt động phong trào, anh Tài áp dụng phương thức sinh hoạt kết hợp trực tiếp tại nhà xưởng với trực tuyến qua các ứng dụng số; lồng ghép hoạt động Đoàn với lợi ích cá nhân của đoàn viên - người lao động. Định kỳ hàng tháng, Chi đoàn tổ chức sinh hoạt với nội dung sinh động, gắn liền với thực tiễn, như giáo dục truyền thống lý tưởng, định hướng phát triển cho đoàn viên; nâng cao chuyên môn, kinh nghiệm sản xuất; hoạt động tình nguyện, chuyển giao kỹ thuật…

“Tôi luôn xác định, đoàn viên không chỉ là nhân sự, mà là nguồn lực phát triển lâu dài. Doanh nghiệp muốn bền vững thì con người phải được phát triển”, anh Tài nói.

Chính sự gắn kết của tổ chức Đoàn cùng hoạt động doanh nghiệp đã tạo nên một văn hóa doanh nghiệp khác biệt tại Vinabiomush. Chi đoàn đã trở thành “trái tim” của công ty, nơi lan tỏa năng lượng tích cực và tinh thần trách nhiệm.

Sẵn sàng chuyển giao công nghệ

Một trong những sáng kiến nổi bật để nhà nông trẻ - thủ lĩnh Đoàn Trần Tài là phát triển hiệu quả mô hình “Đào tạo - Thực hành - Chuyển giao công nghệ nấm dược liệu”.

Thay vì giữ bí mật công nghệ để độc quyền, anh Tài chủ động đóng gói toàn bộ quy trình khoa học của mình thành các khóa đào tạo ngắn hạn (5 - 7 ngày/khóa) và giai đoạn đồng hành thực tế (2-3 tháng). Anh cùng đội ngũ kỹ sư của công ty, Chi đoàn trực tiếp cầm tay chỉ việc cho nhiều bạn trẻ ở nông thôn đến từ nhiều địa phương của miền Trung, miền Bắc học việc.

Anh cho biết, mô hình hướng đến những bạn trẻ giàu khát vọng khởi nghiệp nhưng vốn ít, kiến thức mỏng. Mô hình hướng dẫn, trang bị hiểu biết, kỹ năng về trồng nấm, vận hành nhà xưởng tự động… nhất là tư duy đổi mới sáng tạo, tư duy thị trường.

Đến nay, hàng trăm học viên đã được "thầy" Tài chuyển giao công nghệ thành công. Nhiều trang trại nấm công nghệ cao đã mọc lên ở các địa phương, tạo việc làm cho hàng ngàn lao động trẻ. Điều anh Tài tâm đắc nhất là mô hình đã góp phần lan tỏa, chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp gắn với công nghệ, có giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh quốc tế. Người dân, thanh niên nông thôn có việc làm cải thiện thu nhập, làm giàu chính đáng trên chính quê hương.

Mỗi người trẻ đóng góp theo cách của mình

Với thành tích sản xuất kinh doanh vượt trội và tích cực tham gia các hoạt động Đoàn, Hội, anh Trần Tài đã được T.Ư Đoàn trao tặng giải thưởng Lương Định Của năm 2025 và giải thưởng Lý Tự Trọng năm 2026.

“Để cuốn hút, tập hợp người trẻ tham gia hoạt động Đoàn, quan trọng nhất là tính thực tế và giá trị mang lại. Người trẻ ngày càng năng động và có sự chọn lọc hơn, càng đòi hỏi hoạt động mang lại giá trị thiết thân, cụ thể. Đây là thách thức, cũng là động lực để tôi cùng Chi đoàn duy trì, đổi mới phương thức, nội dung hoạt động để đoàn kết tập hợp người trẻ và tạo ra giá trị thiết thực”. Anh Trần Tài, Giám đốc Công ty TNHH Nấm Sinh học Việt Nam

“Tuy ghi nhận vai trò đóng góp của người trẻ ở lĩnh vực khác nhau, nhưng giải thưởng Lương Định Của và giải thưởng Lý Tự Trọng đều có điểm chung là hướng tới tinh thần sáng tạo, cống hiến của người trẻ. Vì vậy, được trao tặng hai cả giải thưởng không chỉ là niềm vinh dự, tự hào mà còn là động lực để tôi tiếp tục phát triển doanh nghiệp gắn với trách nhiệm xã hội, lan tỏa giá trị tích cực đến thanh niên”, anh Tài chia sẻ.

Trong giai đoạn mới, doanh nhân trẻ - thủ lĩnh thanh niên Trần Tài ấp ủ dự án mở rộng nhà xưởng lên quy mô lớn hơn, hướng tới tự động hóa hoàn toàn bằng AI và IoT. Đồng thời, dành tâm sức cho các hoạt động tình nguyện, chuyển giao kỹ thuật cho thanh niên vùng sâu vùng xa.

“Đất nước đang chuyển mình mạnh mẽ, mỗi người trẻ có thể đóng góp theo cách của mình. Với tôi, đó là kết hợp giữa khoa học công nghệ, tinh thần khởi nghiệp và trách nhiệm xã hội, để bản thân phát triển, đóng góp được nhiều hơn vào sự phát triển chung của đất nước”, anh Trần Tài khẳng định.

​