Sự xuất hiện của kĩ thuật kích thích từ xuyên sọ (TMS) đang mở ra thêm hi vọng, giúp người bệnh từng bước kiểm soát ảo thanh và tìm lại sự bình yên trong tâm trí.
Suốt 5 năm sống chung với tâm thần phân liệt, chị V.T.T. (35 tuổi, làm nghề kế toán) gần như không có một ngày thực sự yên ổn. Những “tiếng nói” vang lên trong đầu liên tục chỉ trích, đe dọa khiến chị sống trong sợ hãi, mất ngủ kéo dài và dần phải rời bỏ công việc. Chỉ đến khi được điều trị bằng thuốc kết hợp kĩ thuật kích thích từ xuyên sọ, chị mới dần thoát khỏi những âm thanh ám ảnh để trở lại cuộc sống bình thường.
Trường hợp của chị T. là một trong nhiều bệnh nhân đang được điều trị tại Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, nơi các bác sĩ đang ứng dụng kĩ thuật kích thích từ xuyên sọ (TMS) như một hướng đi mới trong điều trị ảo thanh ở bệnh nhân tâm thần phân liệt.
ảo thanh ở bệnh nhân tâm thần phân liệt.
Tại hội thảo chuyên môn diễn ra gần đây, PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe Tâm thần cho biết ảo thanh là một trong những triệu chứng phổ biến nhưng cũng dai dẳng nhất của bệnh tâm thần phân liệt. Theo ông, đây không phải là âm thanh phát ra từ môi trường xung quanh mà xuất phát từ sự rối loạn hoạt động trong chính não bộ người bệnh.
Cụ thể, các vùng ngôn ngữ như vùng Broca - liên quan đến phát âm và vùng Wernicke - phụ trách hiểu ngôn ngữ bị kích hoạt quá mức. Khi đó, các tín hiệu bất thường lan sang những khu vực khác, khiến người bệnh tin rằng có ai đó đang nói chuyện với mình, dù thực tế hoàn toàn không có âm thanh bên ngoài.
Theo bác sĩ, ThS. Nguyễn Thị Hoa, Phòng M5, M9, Viện Sức khỏe Tâm thần, có khoảng 60-80% người mắc tâm thần phân liệt gặp tình trạng ảo thanh. Những “tiếng nói” này thường mang nội dung tiêu cực như chê bai, đe dọa hoặc ra lệnh, khiến người bệnh lo âu, hoảng loạn, thậm chí có thể dẫn đến hành vi nguy hiểm nếu không được can thiệp kịp thời.
Trong bối cảnh đó, kĩ thuật kích thích từ xuyên sọ đang mang lại thêm hy vọng cho người bệnh. Đây là phương pháp không xâm lấn, không gây đau, sử dụng các xung từ trường tác động lên vùng não hoạt động bất thường nhằm điều chỉnh lại tín hiệu thần kinh.
Theo các chuyên gia, dù tế bào thần kinh đã tổn thương không thể tái sinh, nhưng hệ thần kinh vẫn có khả năng tái tổ chức. Khi được tác động đúng vị trí, TMS giúp ức chế những tín hiệu bệnh lí, đồng thời hỗ trợ hình thành các kết nối thần kinh ổn định hơn. Quá trình điều trị diễn ra nhẹ nhàng, người bệnh chỉ cần đặt thiết bị tạo từ trường lên vùng đầu mà không phải phẫu thuật hay can thiệp sâu.
Hiệu quả của phương pháp này thể hiện rõ ở trường hợp của chị T. Theo BSCKII Vương Đình Thủy, sau khi được điều trị bằng thuốc kết hợp kích thích từ xuyên sọ lặp lại (rTMS), tình trạng của bệnh nhân cải thiện nhanh chóng. Chỉ sau 5 ngày, các cơn ảo thanh bắt đầu giảm, tinh thần ổn định hơn. Sau một tuần, các ý nghĩ hoang tưởng bị hại gần như biến mất. Đến ngày thứ 14, bệnh nhân không còn nghe thấy tiếng nói trong đầu, ăn ngủ tốt và đủ điều kiện xuất viện.
Hiện nay, bệnh nhân đã có thể quay lại công việc cũ và duy trì tái khám định kì để kiểm soát bệnh lâu dài.
PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn cho biết, nhờ sự đầu tư về trang thiết bị, nhiều kĩ thuật điều trị hiện đại trước đây chỉ có ở nước ngoài nay đã được triển khai tại Việt Nam, giúp người bệnh tiếp cận các phương pháp tiên tiến ngay trong nước.
Các chuyên gia nhấn mạnh tâm thần phân liệt là bệnh mạn tính, cần điều trị lâu dài. Tuy nhiên, với sự kết hợp giữa thuốc và các phương pháp điều biến hoạt động não như TMS, người bệnh có thêm cơ hội kiểm soát triệu chứng, cải thiện chất lượng sống và từng bước thoát khỏi những ám ảnh kéo dài trong tâm trí.
