Vụ tấn công xảy ra ngày 18/4 khiến Iran lúng túng, bởi Ấn Độ không phải là đối thủ và vẫn duy trì quan hệ với Tehran, bao gồm việc nối lại nhập khẩu dầu trong những tuần gần đây theo cơ chế miễn trừ trừng phạt tạm thời của Mỹ.
Các nhà phân tích cho rằng việc tấn công 2 tàu Jag Arnav và Sanmar Herald nhiều khả năng là nhầm lẫn mục tiêu chứ không phải hành động cố ý nhằm vào Ấn Độ. Tuy nhiên, họ nhấn mạnh rằng sự việc này cho thấy áp lực quân sự và sự rối loạn tại tuyến đường biển đông đúc này có thể dễ dàng khiến những con tàu không phải mục tiêu cũng bị ảnh hưởng.
Vụ tấn công diễn ra sau khi Iran phát tín hiệu nước này đã nối lại kiểm soát quân sự nghiêm ngặt ở eo biển Hormuz. Một số tàu thương mại cho biết đã nhận được cảnh báo qua tín hiệu, rằng không tàu nào được phép đi qua tuyến đường này, đảo ngược thông tin trước đó rằng hoạt động vận tải có thể được nối lại.
Hai tàu Jag Arnav và Sanmar Herald bị tấn công đang vận chuyển dầu thô, trong đó 1 tàu chở khoảng 2 triệu thùng từ Iraq. Không có thương vong nào với các thuyền viên, nhưng tàu Sanmar Herald bị hư hại nhẹ do trúng đạn.
Ấn Độ đã triệu Đại sứ Iran tại New Delhi để bày tỏ “quan ngại sâu sắc” về vụ việc.
Quan chức cao cấp Bộ Ngoại giao Ấn Độ yêu cầu Đại sứ Mohammad Fathali truyền đạt quan điểm của New Delhi tới chính quyền Iran, đồng thời sớm nối lại việc tạo điều kiện cho các tàu đi tới Ấn Độ qua eo biển.
Trước đó, Đại sứ Fathali khẳng định eo biển sẽ vẫn mở cho tàu Ấn Độ mà không thu phí, nhấn mạnh mối quan hệ tương đối ổn định giữa hai nước bất chấp tình hình khu vực khủng hoảng.
“Tôi cho rằng đây là một trường hợp điển hình của nhầm lẫn mục tiêu, bởi như bạn có thể hình dung, eo biển Hormuz đang quá tải và có rất nhiều diễn biến phức tạp. Lực lượng bảo vệ Iran đang chịu áp lực lớn và phản ứng trước sức ép quân sự mạnh từ đối phương. Họ có thể đã đánh giá sai tình hình khi nổ súng vào tàu Ấn Độ”, ông Priyajit Debsarkar, một nhà nghiên cứu tại London chuyên viết về Nam Á, nhận định.
Đối với New Delhi, sự việc này làm gia tăng lo ngại không chỉ về an ninh hàng hải mà còn về mức độ Iran có thể bảo đảm tình hình khi căng thẳng quân sự vẫn ở mức cao.
Quan hệ Iran - Ấn Độ thường được mô tả là bền chặt, với các hoạt động hợp tác thực chất trong lĩnh vực thương mại, năng lượng và phát triển cảng Chabahar, bất chấp các lệnh trừng phạt của phương Tây với Tehran.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với Ấn Độ, quốc gia nhập khẩu khoảng 85% nhu cầu dầu mỏ và rất dễ bị tổn thương trước bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào tại khu vực vùng Vịnh.
“Tôi nghĩ Iran sẽ thận trọng hơn nhiều trong tương lai. Với mối quan hệ hiện có, tôi không cho rằng sự việc này sẽ gây ra biến động lớn. Nó xảy ra trong bối cảnh tình hình rất biến động do chiến sự tại Iran, và cả hai nước đều nhận thức được điều đó”, nhà nghiên cứu Debsarkar nói.
