Loại rác chỉ chiếm 2% nhưng chứa tới 70% độc tố ở bãi chôn lấp

TPO - Rác thải điện tử được thu gom chỉ chiếm khoảng 2% so với rác thải sinh hoạt nhưng đóng góp tới 70% tổng lượng kim loại nặng và độc tố nguy hại phát thải tại các bãi chôn lấp. Trong khi đó, Việt Nam đang đối mặt với rất nhiều thách thức quản lý loại rác thải này.

Việt Nam phát sinh hơn 500.000 tấn rác điện tử mỗi năm

Tại “Diễn đàn Công nhân lao động vì môi trường 2026” với chủ đề “Xanh hóa chuyển đổi số – Số hóa chuyển đổi xanh: Người lao động trong cuộc chuyển đổi kép” chiều 18/11, ông Hồ Kiên Trung, Phó Cục trưởng Cục Môi trường chia sẻ, năm 2022, Việt Nam phát sinh khoảng 516 nghìn tấn chất thải điện tử, tương đương 5,3 kg/người, tăng hơn 4 lần so với mức 116 nghìn tấn năm 2014.

Điều này đặt ra thách thức cực kỳ lớn với Việt Nam trong bối cảnh hệ thống thu gom, tái sử dụng và tái chế chưa đáp ứng yêu cầu.

Mạng lưới thu gom chính thức hiện chưa thực sự đồng bộ, thuận tiện, việc phân loại tại nguồn chưa phổ biến, một bộ phận chất thải vẫn được thu gom, tháo dỡ và xử lý qua các kênh phi chính thức.

Tại một số cơ sở, hoạt động tháo dỡ, thu hồi kim loại và linh kiện còn mang tính thủ công, công nghệ lạc hậu, chưa đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường.

ong-ho-kien-trung.jpg
Ông Hồ Kiên Trung.

Lãnh đạo Cục Môi trường đặc biệt lưu ý, chất thải điện tử có thể chứa chì, thủy ngân, cadimi, các hợp chất brom chống cháy và nhiều thành phần nguy hại khác. Nếu không được thu gom, lưu giữ, tháo dỡ và xử lý đúng quy trình, các chất này có thể phát tán vào không khí, đất và nước, ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe con người.

Ông Trung nêu dẫn chứng, một nghiên cứu tổng quan công bố năm 2023, tổng hợp 21 công trình nghiên cứu tại Việt Nam đã ghi nhận nguy cơ phát tán kim loại nặng, chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy và hydrocacbon thơm đa vòng từ hoạt động tháo dỡ, tái chế chất thải điện tử không chính thức.

Một số nghiên cứu cho thấy nồng độ chất ô nhiễm trong mẫu môi trường và mẫu sinh học tại các khu vực tái chế cao hơn khu vực đối chứng.

“Điều này cho thấy quản lý chất thải điện tử không chỉ là vấn đề môi trường mà còn gắn trực tiếp với bảo vệ sức khỏe và an toàn nghề nghiệp của người lao động”, ông Trung chia sẻ.

Theo bà Nguyễn Thị Thùy Linh - Đồng sáng lập Tổ chức môi trường Tagom, lượng rác thải điện tử được thu gom chỉ chiếm khoảng 2% so với rác thải sinh hoạt nhưng đóng góp tới 70% tổng lượng kim loại nặng và độc tố nguy hại phát thải tại các bãi chôn lấp.

ba-linh.jpg
Bà Nguyễn Thuỳ Linh.

Trong khi đó, công tác thu gom rác thải điện tử ở Việt Nam đang đối mặt với nhiều rào cản. Đầu tiên là kiến thức về phân loại rác của người dân còn hạn chế. Hai là, hoạt động thu gom phi chính thức chưa bảo đảm yêu cầu về môi trường do thiếu thiết bị chuyên dụng. Đặc biệt, người thu gom chủ yếu tập trung lấy những thành phần có giá trị cao, khiến các dòng rác thải điện tử còn lại bị thất thoát và không được xử lý phù hợp.

Mở rộng mạng lưới thu hồi chất thải điện tử thải bỏ

Theo ông Hồ Kiên Trung, thời gian tới, Cục Môi trường sẽ tập trung vào một số giải pháp quan trọng để quản lý chất thải điện tử.

Trong đó có việc tổ chức thực hiện hiệu quả các quy định về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu (EPR), bảo đảm trách nhiệm tái chế được thực hiện thực chất, minh bạch và có thể kiểm tra, giám sát.

Bên cạnh việc thực hiện nghĩa vụ tái chế, theo ông Trung, cần khuyến khích doanh nghiệp thiết kế sản phẩm có độ bền cao, dễ sửa chữa, nâng cấp, tháo dỡ và tái chế; hạn chế thành phần nguy hại, tăng sử dụng vật liệu tái chế.

Đồng thời, nâng cao trách nhiệm của người tiêu dùng trong việc kéo dài tuổi thọ thiết bị, ưu tiên sửa chữa, tái sử dụng và chuyển giao thiết bị hết hạn sử dụng đến các điểm thu hồi phù hợp.

rac-thai-dien-tu.jpg
Việt Nam gặp nhiều thách thức trong xử lý rác thải điện tử.

Đặc biệt, theo lãnh đạo Cục Môi trường, sẽ nghiên cứu ứng dụng mã định danh, mã QR, cơ sở dữ liệu và các nền tảng số để theo dõi, truy xuất nguồn gốc thiết bị từ khi đưa ra thị trường đến khi được thu hồi, tái sử dụng, tái chế hoặc xử lý.

Từ đó, từng bước hình thành hệ thống dữ liệu kết nối, chia sẻ giữa cơ quan quản lý nhà nước, nhà sản xuất, đơn vị thu gom và cơ sở tái chế, bảo đảm thông tin được cập nhật, minh bạch và có thể kiểm tra, giám sát.

Bên cạnh đó, theo ông Trung, mở rộng mạng lưới điểm thu hồi tại khu dân cư, cơ quan, doanh nghiệp, trường học và các cơ sở kinh doanh thiết bị điện tử.

Với hoạt động thu gom, tháo dỡ sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát hoạt động tháo dỡ, tái chế thủ công không đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường.

“Sẽ khuyến khích hình thành các chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp sản xuất, đơn vị thu gom và cơ sở tái chế, từng bước đưa hoạt động thu hồi, tái chế vào hệ thống chính thức, có kiểm soát”, ông Trung nói.

Cùng chuyên mục

Tàu vũ trụ già nua của NASA lập kỳ tích chưa từng có

Tàu vũ trụ già nua của NASA lập kỳ tích chưa từng có

TPO - Tàu thăm dò Voyager 1 của NASA được cho là vừa đạt tới cột mốc khoảng cách chưa từng có trong lịch sử các tàu vũ trụ xuất phát từ Trái đất. Theo tính toán của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ, con tàu đang di chuyển xuyên qua vùng không gian liên sao gần như trống rỗng.

Nguy cơ 'ảo giác' khi dùng AI

Nguy cơ 'ảo giác' khi dùng AI

TPO - AI tự bịa ra thông tin sai thực tế nhưng trình bày với giọng điệu khẳng định khiến người dùng tin là thật, dẫn đến hiện tượng 'ảo giác' AI mà nhiều người dùng gặp phải. Đây chỉ là một trong 4 rủi ro lớn nhất khi dùng AI.

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

TPO - Một ngày đẹp trời, nhà bảo tồn Chu Xuân Cảnh (quản lý dự án bảo tồn voọc mũi hếch, thuộc Tổ chức Bảo tồn Động thực vật Quốc tế - FFI) rủ tôi đi chụp ảnh 'những cô nàng ăn hoa nghiến thơm' trên đỉnh núi Khau Ca, thuộc VQG Du Già - Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang. Lái xe gần chục tiếng đồng hồ từ Hà Nội, đi bộ thêm 4 tiếng vượt rừng, núi đá, lội qua nhiều con suối nước lạnh nữa mới tới được khu nhà sàn nhỏ của đội bảo vệ voọc mũi hếch thuộc xã Tùng Bá.

Chủ nhân giải thưởng VinFuture giải mã xu hướng tiêm một liều vắc xin HPV: Việt Nam có thể hưởng lợi gì?

Chủ nhân giải thưởng VinFuture giải mã xu hướng tiêm một liều vắc xin HPV: Việt Nam có thể hưởng lợi gì?

TPO - TS Aimée R. Kreimer - Viện Ung thư Quốc gia (Hoa Kỳ) chia sẻ, đã có đủ cơ sở khoa học cho việc chỉ cần tiêm phòng 1 liều vắc xin ngừa HPV, thay vì hai liều như nhiều quốc gia đang áp dụng. Điều này có thể giúp Việt Nam và nhiều nước tiết kiệm được khoản tiền lớn.

Quỹ Vinfuture công bố 8 hoạt động chính tại tuần lễ khoa học công nghệ 2026

Quỹ Vinfuture công bố 8 hoạt động chính tại tuần lễ khoa học công nghệ 2026

Quỹ VinFuture công bố Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026 gồm 8 hoạt động chính sẽ diễn ra từ ngày 02 - 08/12/2026. Với chủ đề “Khoa học khai mở – Kiến tạo phồn vinh”, sự kiện quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia và lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ hàng đầu thế giới cùng trao đổi về những vấn đề có ý nghĩa then chốt đối với tương lai nhân loại, từ trí tuệ nhân tạo (AI), chăm sóc sức khỏe đến công nghệ đại dương và phát triển bền vững.

Cần Thơ triển khai sản xuất giảm phát thải trên 130.000 ha lúa, cây ăn trái và rau màu, hướng tới canh tác bền vững, phát triển tín chỉ carbon và giảm phát thải.

Cần Thơ sẽ có 130.000 ha cây trồng chủ lực sản xuất giảm phát thải

TPO - Cần Thơ hướng đến chuyển đổi trồng trọt theo hướng phát thải thấp, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao hiệu quả và cải thiện sinh kế người dân. Tới năm 2035, có 130.000 ha cây trồng chủ lực gồm lúa, cây ăn trái và rau màu sản xuất theo tiêu chuẩn giảm phát thải.

Hồi sinh Tứ giác Long Xuyên theo mô hình thuận thiên

Hồi sinh Tứ giác Long Xuyên theo mô hình thuận thiên

TPO - Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang phối hợp cùng Tổ chức quốc tế về bảo tồn thiên nhiên (WWF-Việt Nam) vừa khởi động giai đoạn 2 của dự án Thực hiện các giải pháp dựa vào thiên nhiên tại tỉnh An Giang nhằm khôi phục các vùng đất ngập nước và các quá trình tự nhiên của ĐBSCL (Mekong NbS).