Hàng loạt điểm giết mổ lậu bị phát hiện
Ngày 30/5, Chi cục Chăn nuôi và Thú y TPHCM cho biết, Trạm Chăn nuôi và Thú y khu vực 2 vừa phối hợp với chính quyền địa phương cùng Công an phường Thới An phát hiện và xử lý một điểm giết mổ heo trái phép trên địa bàn.
Tại hiện trường, lực lượng chức năng ghi nhận 10 con heo còn sống và 2 con đang được giết mổ. Tổng lượng thịt thành phẩm ước tính khoảng 1,2 tấn. Các mẫu xét nghiệm đã được lấy để phục vụ công tác kiểm tra dịch bệnh. Toàn bộ số heo sau đó được đưa về lưu giữ tại Trạm Kiểm dịch động vật Hóc Môn để tiếp tục xử lý theo quy định.
Trước đó, trong hai ngày 26 và 27/5, Chi cục Chăn nuôi và Thú y TPHCM cũng đã phát hiện, xử lý nhiều trường hợp giết mổ động vật trái phép tại các khu chợ trên địa bàn.
Cụ thể, Trạm Chăn nuôi và Thú y khu vực 5 phối hợp với chính quyền phường Thới Hòa xử lý 5 trường hợp giết mổ gia cầm tại chợ, tổng số tiền xử phạt lên tới 35 triệu đồng. Các trường hợp vi phạm chủ yếu thực hiện hành vi giết mổ gà, vịt tại địa điểm không được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Tương tự, ngày 26/5, qua kiểm tra tại chợ Mỹ Phước 3, đoàn kiểm tra của UBND phường Thới Hòa phát hiện và lập biên bản xử phạt 6 trường hợp với tổng số tiền 42 triệu đồng do giết mổ gà, vịt tại địa điểm không được cấp phép. Ngoài hành vi giết mổ trái quy định, một số trường hợp còn vi phạm quy định về vận chuyển động vật không đúng địa chỉ ghi trong giấy chứng nhận kiểm dịch.
Đáng chú ý, qua kiểm tra tại khu phố Tân Hiệp (phường Tân Đông Hiệp), đoàn kiểm tra liên ngành gồm lực lượng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TPHCM cùng các đơn vị liên quan phát hiện ông Nguyễn Văn Quang đang tổ chức giết mổ trái phép 300 con gà trắng.
Với hành vi này, ông Quang bị xử phạt 10,5 triệu đồng, buộc chấm dứt hoạt động vi phạm, đồng thời phải xử lý nhiệt để chuyển đổi mục đích sử dụng đối với toàn bộ số động vật đã giết mổ. Tang vật, phương tiện vi phạm cùng các giấy phép, chứng chỉ hành nghề liên quan cũng bị tạm giữ để phục vụ công tác xử lý.
Siết chặt kiểm soát vận chuyển
Không chỉ tăng cường kiểm tra tại các điểm giết mổ, lực lượng chức năng còn đẩy mạnh kiểm soát hoạt động vận chuyển động vật và sản phẩm động vật từ các tỉnh vào TPHCM.
Mới đây, Đoàn kiểm tra liên ngành về phòng, chống dịch bệnh động vật và kiểm soát giết mổ đã phối hợp với Đội Cảnh sát giao thông Rạch Chiếc lập chốt kiểm tra trên xa lộ Hà Nội, đoạn đối diện Khu du lịch Suối Tiên, hướng từ Đồng Nai vào TPHCM.
Trong quá trình kiểm tra, đến khoảng 22 giờ ngày 28/5, tổ công tác phát hiện xe tải biển số 67H-011xx do ông T.V.Q. (47 tuổi, ngụ TPHCM) điều khiển đang vận chuyển vịt từ Đồng Nai về khu vực huyện Hóc Môn để tiêu thụ. Trên xe có 620 con vịt với tổng trọng lượng khoảng 2,2 tấn. Tuy nhiên, tài xế không xuất trình được giấy chứng nhận kiểm dịch động vật xuất tỉnh cũng như các giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ của lô hàng.
Ông Trần Phú Cường, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TPHCM cho biết, khâu đầu tiên của chuỗi sản xuất thực phẩm là chăn nuôi hiện đã được quy định khá đầy đủ. Các cơ sở chăn nuôi phải thực hiện khai báo định kỳ 6 tháng/lần hoặc khai báo ngay khi có biến động về tổng đàn; đồng thời phải ghi chép đầy đủ nhật ký sản xuất, từ nguồn thức ăn, quy trình phòng chống dịch bệnh đến việc sử dụng thuốc thú y và các chất bổ sung trong chăn nuôi. Quy định về thời gian ngừng sử dụng kháng sinh trước khi xuất bán cũng được áp dụng nghiêm ngặt, cùng với việc cấm hoàn toàn nhiều loại hóa chất độc hại.
Tuy nhiên, theo ông Cường, khoảng cách giữa quy định và thực tế vẫn còn khá lớn. Công tác giám sát tại một số nơi chưa thật sự chặt chẽ, tạo ra những kẽ hở có thể bị lợi dụng. Đáng lo ngại hơn, những lỗ hổng này tiếp tục xuất hiện ở các khâu vận chuyển và giết mổ.
Hiện nay, năng lực tự cung ứng nguồn thực phẩm động vật của TPHCM còn hạn chế. Sau quá trình sắp xếp, rà soát hệ thống giết mổ, thành phố hiện còn 83 cơ sở hoạt động. Mỗi ngày, các cơ sở này giết mổ khoảng 9.000 con heo, gần 120.000 con gia cầm và hơn 100 con trâu bò. Tuy nhiên, sản lượng này mới chỉ đáp ứng khoảng 50% nhu cầu tiêu thụ thực phẩm của người dân thành phố.
Chính vì vậy, TPHCM phải phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung động vật và sản phẩm động vật từ các tỉnh, thành khác. Đây cũng là điểm yếu lớn nhất trong công tác quản lý hiện nay. Ông Cường nói rằng, Luật Thú y hiện hành không cho phép thực hiện kiểm dịch nội tỉnh. Điều này dẫn đến tình trạng động vật được vận chuyển từ các địa phương giáp ranh vào TPHCM nhưng không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp lệ.
Thực tế cho thấy, động vật được đưa từ các khu vực giáp ranh về các cơ sở giết mổ trong nội thành có thể hoàn toàn không có hồ sơ kiểm dịch. Khi bị kiểm tra trên đường vận chuyển, nhiều chủ hàng thường viện lý do quên mang giấy tờ hoặc khai báo mập mờ chỉ vận chuyển trong nội đô để né tránh xử lý. Hệ quả là công tác kiểm soát lâm sàng, xét nghiệm mầm bệnh và truy xuất nguồn gốc đối với các lô hàng này gần như bị bỏ ngỏ, tạo nguy cơ mất an toàn thực phẩm ngay từ đầu nguồn.
Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y TPHCM, từ đầu năm đến nay đơn vị đã kiểm tra 161 mẫu nước tiểu tại 101 cơ sở và phối hợp tự kiểm tra thêm 293 mẫu khác. Kết quả cho thấy 100% mẫu đều âm tính với chất cấm trong chăn nuôi. Dù vậy, tình trạng vi phạm trong lĩnh vực chăn nuôi, giết mổ và kinh doanh sản phẩm động vật vẫn diễn biến phức tạp. Trong 5 tháng đầu năm 2026, Chi cục đã xử phạt 41 trường hợp với tổng số tiền hơn 290 triệu đồng. Theo đánh giá của Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TPHCM, mức xử phạt hiện nay vẫn còn thấp so với lợi nhuận mà các đối tượng vi phạm có thể thu được, do đó chưa đủ sức răn đe.