Chị Nguyễn Mai Thanh, có con học tại một trường THCS thuộc phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) chia sẻ, nhà trường dành hai tiết hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp vào thứ Hai để triển khai sinh hoạt dưới cờ trong các dịp lễ, Tết. Trong bốn năm học THCS, mỗi lớp sẽ chịu trách nhiệm tổ chức chương trình một lần.
Năm học 2025 - 2026, lớp con chị Thanh nhận nhiệm vụ, tổ chức hoạt động sinh hoạt dưới cờ với tổng chi phí trên 15 triệu đồng cho các hạng mục như thuê biên đạo múa và trang phục
Toàn bộ số tiền này được chia đều cho học sinh trong lớp. Chị Thanh và nhiều phụ huynh ngã ngửa về khoản đầu tư quá lớn này khi đến kì họp cha mẹ học sinh mới được thông báo.
Tình trạng chi tiền lớn dàn dựng văn nghệ cũng xuất hiện phổ biến tại TPHCM. Một phụ huynh phản ánh trong năm học trước, lớp học của con đề xuất chi 10 triệu đồng thuê người dàn dựng tiết mục múa tham gia hội diễn 20/11 cấp trường
Qua trao đổi, nhiều phụ huynh tại các trường khác xác nhận lớp con học từng bỏ ra từ 4 đến 10 triệu đồng để thuê đạo diễn, biên đạo ngoài. Đa số phụ huynh đều bày tỏ sự phản đối kịch liệt trước lối chi tiêu này.
Nhiều ý kiến cho rằng, các em học sinh không hề có nhu cầu xin giáo viên chủ nhiệm tiền triệu để thuê người ngoài dàn dựng mà chính áp lực mê thành tích của người lớn đã áp đặt lên con trẻ
Thậm chí, có trường hợp phụ huynh bức xúc phản ánh việc ban đại diện cha mẹ học sinh tự ý trích quỹ lớp 15 triệu đồng mỗi năm ở bậc tiểu học và tăng lên 18 triệu đồng khi lên lớp 6 mà không hề lấy ý kiến hay hỏi sự đồng thuận của tập thể.
Biến tướng
PGS.TS Đinh Thị Kim Thoa, Tổng chủ biên chương trình Giáo dục Trải nghiệm và Trải nghiệm - hướng nghiệp, Chương trình GDPT 2018 nói: “Sau 5 năm triển khai trên thực tế, hoạt động trải nghiệm đã phần nào bị biến tướng”.
Trong chương trình, thiết kế 105 tiết/ năm học ở các cấp với nhiều hình thức tổ chức nhằm giúp học sinh hình thành các kĩ năng sống, vận dụng kiến thức được học vào cuộc sống
Nhưng thực tế, có nơi phải đưa học sinh đi du lịch, trải nghiệm qua ngày và tính trừ thành 10 tiết học cho xong. Trong khi điều cần thiết là tổ chức hoạt động thường xuyên, hằng ngày, hàng tuần ngay trong trường học.
Việc thi thoảng tổ chức đưa học sinh đi chơi xa, theo PGS Thoa, không giúp hình thành kĩ năng như mong đợi. Và nếu có tổ chức, nhà trường phải lên phương án đảm bảo an toàn cho học sinh, được cấp quản lí phê duyệt kế hoạch đó.
Theo PGS. TS Trần Thành Nam, hoạt động trải nghiệm nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực, phẩm chất học sinh theo chương trình mới, nhà trường cũng có thể huy động thêm nguồn lực để tổ chức chỉ đảm bảo mức thu – chi, tránh để điều tiếng liên quan đến các khoản hoa hồng.
PGS.TS Trần Thành Nam, Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng, nhà trường tăng cường hoạt động trải nghiệm để bổ sung không gian và cơ hội học tập cho học sinh là rất đúng
Nhưng các hoạt động phải có mục tiêu, kế hoạch cụ thể và được kiểm tra, đánh giá kĩ về mức độ an toàn, thay vì đơn thuần đưa học sinh đi tham quan. Nếu nhà trường phụ thuộc, phó mặc cho công ty du lịch, hoạt động trải nghiệm có thể bị lệch khỏi mục đích giáo dục.
Có một số nơi đưa học sinh đi chơi xa, thu tiền triệu nhưng kế hoạch lỏng lẻo. Hay vẫn có nơi nhà trường xem hoạt động trải nghiệm, đưa học sinh đi du lịch là cơ hội tăng nguồn thu sẽ dễ biến thành những chuyến đi chơi tập thể, không có giá trị giáo dục, hình thành kĩ năng nào trong đó.
PGS Trần Thành Nam cũng nhấn mạnh yếu tố công khai, minh bạch trong tổ chức các hoạt động để phụ huynh đồng hành
Nếu nhà trường minh bạch được hoạt động được tổ chức vì lợi ích của học sinh, góp phần phát triển nhân cách, phụ huynh sẽ có cơ sở để cùng chung tay hỗ trợ.
Trái lại, khi hoạt động phát sinh vấn đề về an toàn, phó mặc học sinh cho đơn vị tổ chức sự kiện, ý nghĩa giáo dục của chuyến đi sẽ không còn.
