Ban phụ huynh vung tay
Phản ánh với PV Tiền Phong, một phụ huynh có con học lớp 10A4 Trường THPT Khương Đình (Hà Nội) bày tỏ sự bức xúc về tình trạng lạm thu và mua sắm thiết bị diễn ra ngay từ đầu năm học.
Phụ huynh này cho biết, con vừa bước chân vào lớp 10, buổi họp phụ huynh đầu khóa còn chưa diễn ra, song một vài cá nhân phụ huynh đã sớm đứng ra nắm quyền điều hành các khoản thu chi.
Đáng nói, ngay trước lễ khai giảng, ban phụ huynh “lâm thời” này đã tiến hành thu “cào bằng” mỗi gia đình 2 triệu đồng, dù chưa đưa ra kế hoạch chi tiêu hay danh mục cụ thể nào.
Tại buổi họp phụ huynh sau đó, giáo viên chủ nhiệm ngỏ ý muốn lớp sắm thêm ti vi nhằm phục vụ đổi mới công nghệ trong dạy học. Nhận thấy mục đích nâng cao điều kiện học tập cho con em là chính đáng, các bậc cha mẹ không phản đối chủ trương.
Tuy nhiên, nhiều người đề nghị cần tính toán kĩ lưỡng để tránh mua sắm quá tốn kém, bởi thiết bị chỉ phục vụ 3 năm trong khi hoàn cảnh kinh tế mỗi nhà một khác. Nhiều ý kiến gợi ý nên tham khảo mức giá vừa phải của các lớp cùng khối, khoảng 10 triệu đồng.
Dẫu vậy, một số phụ huynh có “tiếng nói” trong lớp vẫn khăng khăng định hướng phải mua dòng máy đời mới và đắt tiền nhất. Đến khi chiếc ti vi được lắp đặt xong xuôi, không ít người mới ngã ngửa khi biết thiết bị có giá hơn 40 triệu đồng, hoàn toàn đi ngược lại nguyện vọng của đa số phụ huynh từng bình chọn phương án tiết kiệm trước đó.
Chưa dừng lại, ban phụ huynh lớp này còn tự ý đứng ra triển khai hàng loạt công việc như sơn sửa phòng học, kéo đường truyền mạng wifi, bổ sung quạt mát, thay bóng đèn chiếu sáng. Toàn bộ các hạng mục chỉ được thông báo khi mọi sự đã rồi, tuyệt nhiên không hề có sự bàn bạc, lấy ý kiến tập thể từ trước.
Dù ai cũng mong con em mình được ngồi học trong không gian sạch đẹp, nhưng cách làm áp đặt cùng cơ chế thu chi thiếu minh bạch của ban đại diện đã tạo nên làn sóng bất bình.
Nhiều ý kiến chia sẻ riêng cho thấy, trong một tập thể lớp hơn 50 học sinh với những hoàn cảnh gia đình rất khác nhau, mọi khoản thu chi và mua sắm thiết bị bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt hành lang pháp lí, thay vì bị chi phối bởi mong muốn chủ quan của giáo viên chủ nhiệm hay túi tiền của một vài cá nhân có điều kiện kinh tế.
Trao đổi qua điện thoại với phóng viên báo Tiền Phong, ông Hoàng Xuân Đình, Hiệu trưởng Trường THPT Khương Đình cho biết, trường đã nắm được thông tin vụ việc. Theo ông Xuân Đình, trước các phản ánh liên quan, trường cử một hiệu phó trực tiếp tham gia trao đổi, giải quyết cùng phụ huynh của lớp và làm việc với giáo viên chủ nhiệm để xem xét, tìm hướng giải quyết.
Hiệu trưởng Trường THPT Khương Đình khẳng định, nhà trường không chỉ đạo về việc phải thu-chi khoản quỹ lớp nói trên. Đây là nội dung do phụ huynh trong lớp tự bàn bạc, tự thống nhất đưa ra mức kế hoạch chi tiêu rồi thực hiện thu chi. Về việc cung cấp chi tiết thêm các thông tin liên quan, ông hẹn phóng viên đến làm việc trực tiếp tại trường sau.
Phản hồi lại, vị phụ huynh cho biết, sau khi có buổi làm việc, ban phụ huynh đã “bớt bớt” quyền. Có lớp còn trả lại tiền đã đóng trước đó.
Mới một tháng đã chi hết nửa quỹ lớp
Một phụ huynh tại Trường Tiểu học Chu Văn An (Thanh Liệt, Hà Nội) lại bức xúc khi năm học mới bắt đầu được 1 tháng nhưng quỹ lớp đã chi tới 17 triệu đồng. Phản ánh thông tin lên nhóm phụ huynh trên fanpage, phụ huynh này liệt kê quỹ lớp đã chi 23 khoản trong đó có các khoản như cây cảnh, gen dây điện, nhãn vở và bọc vở, giấy vệ sinh, bảng nội quy lớp học song ngữ…
Vị phụ huynh này băn khoăn mới qua một Tết trung thu mà quỹ lớp đã hết một nửa, còn 20/10, 20/11 thì sẽ như thế nào khi quỹ lớp đóng 800 nghìn/học sinh nhưng đã chi hết 400 nghìn/học sinh.
Đối chiếu theo các quy định trong Thông tư 55 của Bộ GD&ĐT về điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, trong số 23 khoản chi của lớp trên, chỉ có một số hạng mục chi đúng. Điểm c Khoản 4 Điều 10 quy định rõ ban đại diện cha mẹ học sinh không được quyên góp và chi trả cho việc vệ sinh lớp học, vệ sinh trường học.
Các khoản như nước lau sàn và trang trí dây leo (140.000 đồng), vệ sinh lớp tháng 9 (700.000 đồng), vệ sinh lớp tháng hè (300.000 đồng) và giấy vệ sinh (145.000 đồng) đều là những khoản chi trái luật.
Công tác dọn dẹp vệ sinh trường lớp, chuẩn bị đón học sinh sau kì nghỉ hè cũng như giấy vệ sinh phục vụ sinh hoạt là trách nhiệm bảo đảm điều kiện dạy học tối thiểu của nhà trường từ nguồn ngân sách chi thường xuyên, không được phép đẩy sang quỹ phụ huynh.
Nhóm chi sai phạm thứ hai liên quan đến cơ sở vật chất, sửa chữa và trang thiết bị lớp học. Thông tư nghiêm cấm việc dùng tiền ban phụ huynh để mua sắm máy móc, trang thiết bị, đồ dùng dạy học hoặc sửa chữa, nâng cấp các công trình.
Vì vậy, khoản chi gen dây điện và dây (135.000 đồng) thuộc về sửa chữa, bảo trì hệ thống điện của lớp học. Cây cảnh (1.370.000 đồng) thuộc về cải tạo cảnh quan lớp học; bảng in kê hình cô giáo (480.000 đồng) và bảng nội quy lớp học song ngữ (400.000 đồng) là biển bảng, đồ dùng trang bị cho không gian dạy học.
Tất cả các khoản này đều thuộc trách nhiệm đầu tư của nhà trường, nếu muốn làm theo hình thức xã hội hóa thì phải lập đề án vận động tài trợ theo Thông tư 16 chứ không được tùy tiện trích quỹ lớp.
Nhóm chi sai phạm thứ ba là việc hỗ trợ chuyên môn giảng dạy và in ấn tài liệu. Pháp luật nghiêm cấm ban phụ huynh thu chi để hỗ trợ công tác quản lí, tổ chức dạy học và các hoạt động giáo dục. Do đó, khoản phô tô và in màu học hè (1.614.000 đồng), phô tô và in màu tháng 9 (1.723.000 đồng) và tiền phô tô (93.000 đồng) là không đúng quy định.
Kinh phí in ấn đề cương, phiếu bài tập hay tài liệu giảng dạy thuộc về nhiệm vụ chuyên môn của giáo viên và nhà trường; phụ huynh không thể dùng một quỹ chung để gánh thay chi phí dạy học này. Bên cạnh đó, khoản nhãn vở và bọc vở (270.000 đồng) là đồ dùng học tập cá nhân của từng học sinh. Gia đình có trách nhiệm tự trang bị thay vì cào bằng chi trả từ quỹ phụ huynh.
Thông tư mới của Bộ GD&ĐT có hiệu lực từ ngày 15/11/2026 quy định rõ những việc ban đại diện cha mẹ học sinh không được làm, trong đó đáng chú ý là không được đặt ra khoản đóng góp bắt buộc, ấn định mức hỗ trợ hay gây áp lực đối với phụ huynh. Nhà trường cũng không được giao cho ban đại diện thực hiện các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm quản lý, tài chính và chuyên môn của trường. Thông tư mới thay thế Thông tư số 55 năm 2011.
Nhóm các khoản chi phục vụ hội họp của người lớn cũng là điểm bất hợp lí. Khoản họp phụ huynh đầu năm gồm hoa và quả (1.500.000 đồng), nước họp phụ huynh (360.000 đồng) và hoa khai giảng (500.000 đồng) chiếm tổng số tiền gần 2,4 triệu đồng. Quỹ ban đại diện phải lấy học sinh làm trung tâm.
Việc trích hàng triệu đồng tiền đóng góp của cha mẹ học sinh để mua hoa tặng, trà nước, hoa quả tiếp đãi trong một buổi họp phụ huynh là lãng phí và đi ngược lại tinh thần tiết kiệm, minh bạch của quỹ lớp.
Trong 23 khoản chi, chỉ có các khoản chi phục vụ trực tiếp cho hoạt động liên hoan, vui chơi của học sinh như bánh kẹo khai giảng, đèn lồng quà Trung thu, quà sinh nhật, đồ trang trí và bánh kẹo bánh kem Trung thu là các hoạt động chăm lo đời sống tinh thần thực tế cho các em học sinh, phù hợp với sự đồng thuận tự nguyện của phụ huynh trong lớp.
Trao đổi với phóng viên, bà Trần Thị Loan, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Chu Văn An cho biết, đã nhận được thông tin phản ánh và đã yêu cầu ban phụ huynh làm việc với phụ huynh của lớp và báo cáo lại nhà trường.
