Đề xuất áp dụng phụ cấp đặc thù với vị trí có khối lượng công việc lớn, trực tiếp phục vụ người dân
Chiều 30/10, Quốc hội thảo luận ở hội trường về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.
Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (đoàn Vĩnh Long) bày tỏ quan tâm đến hoạt động của chính quyền cơ sở, cho rằng, cần quan tâm xây dựng chế độ chính sách phù hợp đối với đội ngũ viên chức làm việc tại cấp xã.
Bà cho rằng, nhiều viên chức đang phải đảm nhận khối lượng công việc lớn, yêu cầu chuyên môn ngày càng cao trong khi điều kiện làm việc còn khó khăn và phải thích ứng với những thay đổi sau sắp xếp tổ chức bộ máy.
Vì vậy, cần quan tâm tương xứng đến chế độ chính sách để tạo động lực cho đội ngũ này yên tâm công tác; đồng thời, xem xét sự tương quan về chế độ chính sách giữa cán bộ, công chức cấp xã và viên chức làm việc tại cấp xã.
Bà phân tích, chế độ phụ cấp công vụ đối với cán bộ, công chức cấp xã được điều chỉnh tăng từ 25% lên 55%, tuy nhiên, viên chức làm việc tại các đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã hiện chưa thuộc đối tượng áp dụng chế độ phụ cấp công vụ này.
Bà cho rằng, nếu chỉ quan tâm đến một nhóm đối tượng mà chưa xem xét đầy đủ nhóm còn lại, trong khi trách nhiệm và điều kiện làm việc có những điểm tương đồng sẽ dễ phát sinh tâm tư, ảnh hưởng đến động lực làm việc và khả năng giữ chân người có chuyên môn, cũng như gây khó khăn trong việc sắp xếp, bố trí nhân sự.
Nữ đại biểu kiến nghị Chính phủ nghiên cứu xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp đối với viên chức làm việc tại cấp xã.
Cụ thể, trước mắt cần đánh giá khả năng áp dụng phụ cấp đặc thù hoặc khoản hỗ trợ đối với những vị trí có khối lượng công việc lớn, yêu cầu chuyên môn cao, trực tiếp phục vụ người dân. Việc xây dựng chính sách phải căn cứ vào tính chất công việc, mức độ trách nhiệm, thu nhập hiện có và khả năng cân đối ngân sách, xác định rõ đối tượng, điều kiện và mức hưởng.
Một vấn đề nữa, khi xây dựng và triển khai đề án cải cách chính sách tiền lương, đề nghị Chính phủ đánh giá đồng thời chính sách đối với cán bộ, công chức và viên chức cấp xã trên cơ sở đối chiếu vị trí việc làm, trách nhiệm và điều kiện thực hiện nhiệm vụ. Đối với những vị trí có tính chất công việc tương đương, cần nghiên cứu phương án bảo đảm tương quan thu nhập hợp lý.
Cùng với đó, chính sách tiền lương, phụ cấp cần đi đôi với hoàn thiện vị trí việc làm, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nghề nghiệp. Đối với địa bàn khó khăn, dân số đông hoặc là nhu cầu dịch vụ công lớn, cần có chính sách hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tế.
“Điều cần hướng tới không phải là áp dụng một mức phụ cấp giống nhau cho mỗi đối tượng, mà là xây dựng cơ chế đãi ngộ công bằng, có căn cứ, phản ánh đúng giá trị công việc, trách nhiệm và đóng góp của từng nhóm”, bà nói, nhấn mạnh rằng, không thể đòi hỏi chất lượng dịch vụ công ngày càng cao nếu chính sách đối với những người trực tiếp cung ứng dịch vụ công chưa được quan tâm tương xứng.
Điều quan trọng không phải lãnh đạo xuống cơ sở bao nhiêu lần, mà là những vướng mắc nào đã được giải quyết
Nêu ý kiến thảo luận, đại biểu Trần Thị Thu Phước (Quảng Ngãi) cũng bày tỏ quan tâm với việc từ 1/7/2026, phụ cấp công vụ của cán bộ, công chức cấp xã từ 25 lên 55%.
Tuy nhiên, đại biểu đặt vấn đề phải làm sao chính sách tăng phụ cấp thực sự nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền cơ sở.
Theo đại biểu, sau sắp xếp, số thôn, tổ dân phố giảm hơn 46%, trong khi địa bàn quản lý của mỗi xã rộng hơn và thời gian tới, sẽ tiếp tục phân cấp thêm nhiều thủ tục hành chính về địa phương.
Như vậy, khối lượng công việc và trách nhiệm của cấp xã ngày càng lớn, đòi hỏi cán bộ phải có năng lực chuyên môn, tinh thần trách nhiệm, khả năng giải quyết công việc phải thực chất hơn.
"Việc tăng phụ cấp từ 25% lên 55% là cần thiết nhưng tăng thu nhập mới chỉ giải quyết một phần vấn đề. Điều người dân quan tâm là sau khi chính sách được thực hiện, thủ tục có nhanh hơn không, công việc có được giải quyết dứt điểm hơn không và thái độ phục vụ có tốt hơn không?. Nếu đãi ngộ tăng mà cơ chế đánh giá vẫn bình quân, cào bằng thì khó tạo động lực cho người làm tốt và chưa đủ sức buộc người làm chưa tốt phải thay đổi”, đại biểu nêu.
Theo đại biểu, Nghị quyết 30 của Trung ương nhấn mạnh tiếp tục đổi mới công tác cán bộ. Việc cụ thể hóa nghị quyết cần tập trung vào 3 hướng, trước hết gắn một phần thu nhập tăng thêm vào kết quả công việc có thể đo lường như là tỉ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn, mức độ hài lòng của người dân, số vụ việc xử lý dứt điểm tại xã. Các tiêu chí phải rõ ràng, phù hợp với đặc thù từng địa bàn, tránh chạy theo thành tích hoặc tạo thêm thủ tục đánh giá hình thức
Cùng với đó cần tạo cơ hội phát triển cho người làm tốt, cán bộ có năng lực, có kết quả thực chất ở cơ sở phải được ưu tiên đào tạo, quy hoạch và bổ nhiệm, đồng thời có cơ chế luân chuyển hai chiều giữa cấp tỉnh và cấp xã.
Nếu chỉ yêu cầu cán bộ cơ sở gánh vác thêm nhiệm vụ mà không tạo điều kiện nâng cao năng lực và phát triển nghề nghiệp sẽ khó giữ được người giỏi lâu dài.
Về trách nhiệm của người đứng đầu, theo bà thực tế cho thấy khi lãnh đạo Chính phủ trực tiếp xuống địa phương, nhiều vướng mắc đã được tháo gỡ nhanh chóng. Cách làm này cần được duy trì nề nếp ở cấp tỉnh và cấp xã thông qua quy chế, quy định rõ lịch đi cơ sở, nội dung làm việc, thời hạn xử lý, trách nhiệm trả lời từng vấn đề. "Điều quan trọng không phải là lãnh đạo đã xuống cơ sở bao nhiêu lần, mà là sau mỗi lần làm việc, những vướng mắc nào đã được giải quyết và kết quả đến đâu", bà nhấn mạnh.
