Khách Trung Quốc đến Việt Nam có 'diễn biến lạ'

Năm 2025, Việt Nam đón hơn 5,28 triệu lượt khách Trung Quốc, tăng 41% so với năm trước, đưa thị trường này lên vị trí dẫn đầu về lượng khách quốc tế.

Cục Du lịch Quốc gia đánh giá Trung Quốc có lợi thế về quy mô dân số, khoảng cách địa lý gần, kết nối hàng không thuận lợi và nhu cầu du lịch đa dạng. Đây là nguồn khách tiềm năng cho các sản phẩm du lịch biển, nghỉ dưỡng, đô thị, mua sắm, ẩm thực và vui chơi giải trí.

Tuy nhiên, bước sang năm 2026, tốc độ tăng trưởng của thị trường này chậm lại rõ rệt. Trong 9 tháng qua, Việt Nam đón khoảng 3,9 triệu lượt khách Trung Quốc, chiếm 22,4% tổng lượng khách quốc tế. Đây vẫn là thị trường gửi khách lớn nhất, song chỉ tăng trưởng 1,5% so với cùng kỳ năm ngoái, thấp thứ 2 trong các thị trường quốc tế.

"Trung Quốc vẫn là thị trường khách lớn nhất, nhưng không còn là động lực tăng trưởng của ngành du lịch Việt Nam", Pedro Wang, nhà sáng lập Chinese Tourists Agency, công ty có trụ sở tại Thượng Hải chuyên hỗ trợ doanh nghiệp du lịch Việt Nam thu hút khách Trung Quốc, nhận định.

Vì sao khách Trung Quốc tăng chậm?

Pedro Wang cho rằng một trong những yếu tố khiến Việt Nam khó thu hút thêm khách Trung Quốc là sự cạnh tranh từ các điểm đến có chính sách nhập cảnh thuận lợi hơn.

Thái Lan, Malaysia và Singapore đã áp dụng chính sách miễn thị thực (visa) song phương với Trung Quốc, trong khi Hàn Quốc bắt đầu miễn visa cho khách Trung Quốc đi theo đoàn từ tháng 9/2025.

Trong khi đó, công dân Trung Quốc mang hộ chiếu phổ thông vẫn cần xin visa khi nhập cảnh Việt Nam, thường là thị thực điện tử (e-visa). Từ ngày 12/10 đến hết ngày 31/12/2027, Việt Nam thí điểm miễn visa cho khách Trung Quốc đi theo đoàn đến Khánh Hòa.

Trong kỳ nghỉ Quốc khánh (1-7/10), còn gọi là "tuần lễ vàng", Thái Lan, Hàn Quốc và Malaysia dẫn đầu về lịch khai thác chuyến bay quốc tế phục vụ khách Trung Quốc, theo Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc (CAAC).

Bên cạnh lựa chọn điểm đến, khả năng chi tiêu cũng là lý do khách Trung Quốc trở nên thận trọng. Theo Reuters, trong "tuần lễ vàng", dữ liệu cho thấy nhu cầu đi lại vẫn mạnh, trong khi du khách có xu hướng cân nhắc kỹ hơn về ngân sách, trong bối cảnh niềm tin tiêu dùng chưa phục hồi rõ rệt.

Theo tính toán dựa trên dữ liệu do Chính phủ Trung Quốc công bố ngày 9/10, mức chi tiêu bình quân cho mỗi chuyến du lịch nội địa trong kỳ nghỉ giảm 1,9%, xuống còn 893,92 nhân dân tệ, tương đương khoảng 133,51 USD. Năm ngoái, con số này là 911,04 nhân dân tệ.

Đây là mức thấp nhất trong 4 năm, kể từ năm 2022, khi các biện pháp hạn chế phòng, chống Covid-19 nghiêm ngặt khiến chi tiêu bình quân mỗi chuyến đi giảm xuống còn 680,60 nhân dân tệ.

Cuối cùng, nhu cầu của khách Trung Quốc đang có xu hướng chuyển sang những trải nghiệm chuyên biệt hơn là những sản phẩm du lịch truyền thống.

Báo cáo Phát triển du lịch outbound Trung Quốc 2025-2026 ghi nhận du khách ngày càng quan tâm đến khách sạn chất lượng cao, ẩm thực đặc trưng và các hoạt động gắn với văn hóa địa phương.

Khảo sát về xu hướng du lịch của giới trẻ Trung Quốc năm 2026 cũng cho thấy du lịch tự túc, trải nghiệm chậm và những địa điểm ít phổ biến được nhiều người lựa chọn. Mạng xã hội là một trong những kênh giúp nhóm khách này tìm kiếm thông tin và lên kế hoạch cho chuyến đi.

Theo Pedro Wang, để khai thác thị trường này, doanh nghiệp Việt Nam cần quan tâm hơn đến cách giới thiệu sản phẩm trên các nền tảng mà khách thường sử dụng để tìm kiếm thông tin và lên kế hoạch du lịch như Xiaohongshu hay Douyin.

"Khách sạn và doanh nghiệp tham gia các chiến dịch quảng bá ở cấp điểm đến hoặc chủ động vận hành tài khoản riêng trên các nền tảng mạng xã hội có thể tiếp cận khách hàng từ sớm, tăng cơ hội nhận đặt phòng trước nhiều tuần", ông nói.

Vì sao chỉ miễn visa đến Khánh Hòa?

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút khách Trung Quốc, Việt Nam thí điểm miễn visa cho khách Trung Quốc đi theo đoàn đến Khánh Hòa. Chỉ số của nền tảng du lịch Qunar cho thấy, tính đến 12h ngày 14/10, lượng tìm kiếm về Nha Trang tăng 50% so với tuần trước sau thông tin về chính sách mới.

Thay vì mở rộng chính sách đến Hà Nội, Đà Nẵng và các địa phương khác thường đón khách Trung Quốc, Việt Nam chọn Khánh Hòa làm địa bàn thí điểm, sử dụng sân bay quốc tế Cam Ranh làm cửa ngõ nhập cảnh và xuất cảnh.

Về vấn đề này, bà Nie Huihui, Phó nghiên cứu viên Viện Nghiên cứu Đông Nam Á và châu Đại Dương thuộc Viện Quan hệ quốc tế đương đại Trung Quốc, nói với Beijing Daily Client rằng khách đến Khánh Hòa chủ yếu đi du lịch, trong khi người đến Hà Nội hoặc Đà Nẵng có thể kết hợp nhiều mục đích khác như công tác và thăm thân.

Bà Li Mengran, Giám đốc truyền thông và quan hệ công chúng của Tập đoàn Du lịch Zhongxin, cho biết Phú Quốc đã áp dụng chính sách miễn visa trước đó.

Đến lượt Khánh Hòa thí điểm miễn thị thực cho khách đi theo đoàn là tín hiệu tích cực đối với các doanh nghiệp lữ hành chuyên tổ chức tour đưa khách ra nước ngoài.

Theo bà Li, quy định cho phép đoàn từ 2 người trở lên phù hợp với nhu cầu nghỉ dưỡng biển của du khách. Zhongxin dự kiến sớm triển khai các sản phẩm du lịch bay thẳng đến Khánh Hòa.

"Kết hợp miễn thị thực với đường bay thẳng có thể giúp khách Trung Quốc đi nghỉ dưỡng biển thuận tiện hơn, qua đó thúc đẩy thị trường du lịch biển Việt Nam phục hồi", bà nói.

Từ góc độ quan hệ quốc tế, chuyên gia Nie Huihui nhận định việc lựa chọn Khánh Hòa phù hợp với chiến lược mở cửa từng bước, đồng thời phát đi tín hiệu tích cực về nỗ lực tăng cường giao lưu nhân dân và thúc đẩy hợp tác du lịch giữa Việt Nam và Trung Quốc.

"Trong 2 năm qua, Trung Quốc và các nước Đông Nam Á đẩy nhanh việc tạo thuận lợi cho hoạt động đi lại. Ý nghĩa của các chính sách này không chỉ nằm ở khả năng gia tăng lượng khách, mà còn ở việc mở rộng cơ hội giao lưu trực tiếp giữa người dân Trung Quốc và các nước ASEAN", bà nói.