Từ 24 đến 25/10 tại Trường Phổ thông liên cấp Olympia (Hà Nội) diễn ra vòng chung kết Cuộc thi tranh biện và hùng biện đa thể thức Olympia International Debate & Speech Championship (OIDSC) 2026. OIDSC 2026 mùa 2 thu hút 370 học sinh THCS và THPT đến từ gần 60 trường thuộc 10 tỉnh, thành của Việt Nam và Thượng Hải (Trung Quốc).
Thí sinh thi đấu trực tiếp bằng tiếng Anh ở 4 hạng mục: tranh biện Public Forum, tranh biện World Schools, hùng biện Oiginal Oratory và hùng biện Extempreous Speech.
Tại hạng mục Tranh biện Public Forum, đội SSIS MN (Trường Quốc tế Nam Sài Gòn) và Team Harbinger, gồm học sinh đến từ Hiba Academy Shanghai và Dulwich College Shanghai (Thượng Hải, Trung Quốc) giành giải Nhất bảng mở rộng dành cho học sinh THPT.
Ở bảng Junior dành cho học sinh THCS của Public Forum, hai đội OLYMPIA TL của Trường Phổ thông liên cấp Olympia và MIA LILY của Delta Global School (Hà Nội) cùng giành giải Nhất.
Năm nay, các đội Public Forum, tranh luận về kiến nghị xoay quanh chủ đề: “Chính phủ liên bang Mỹ nên hoãn việc xây mới các trung tâm dữ liệu quy mô lớn”. Chủ đề đặt ra bài toán cân bằng giữa nhu cầu phát triển hạ tầng trí tuệ nhân tạo, năng lực cạnh tranh công nghệ và những tác động về môi trường, năng lượng, tài nguyên nước của các trung tâm dữ liệu quy mô lớn. Thông qua việc phân tích các lợi ích và hệ lụy tiềm tàng, thí sinh sẽ làm rõ vai trò của chính sách công trong việc định hướng phát triển công nghệ bền vững. Đây cũng là cơ hội để các đội thi thể hiện tư duy phản biện, khả năng sử dụng bằng chứng và lập luận đa chiều trước một vấn đề đang thu hút sự quan tâm toàn cầu.
Chia sẻ sau khi giành chiến thắng, hai thành viên đội SSIS MN cho biết, chủ đề tranh biện năm nay xoay quanh việc áp dụng lệnh tạm dừng đối với các trung tâm dữ liệu. Ở phía ủng hộ lệnh tạm dừng, đội tập trung vào vấn đề quản lý môi trường và lập luận rằng ô nhiễm từ các trung tâm dữ liệu có thể gây ra những tác động rất tiêu cực đến môi trường.
Ở phía phản đối, luận điểm đội liên quan đến kinh tế. Họ cho rằng AI đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nền kinh tế Mỹ.
Đánh giá về chủ đề tranh biện Public Forum năm nay, hai thành viên đội SSIS MN cho rằng, đây là một chủ đề rất thời sự, gắn liền với những diễn biến đang diễn ra trên thế giới, đặc biệt là sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI). Chúng ta đã thấy nhiều ví dụ thực tế liên quan đến vấn đề được đưa ra tranh biện. AI đang được ứng dụng vào hầu hết các lĩnh vực của đời sống, vì thế, việc tranh biện về chủ đề này thực sự quan trọng, không chỉ đối với việc học tập của học sinh mà còn với tất cả mọi người.
Trong hạng mục Tranh biện World Schools, thí sinh thi theo đội 3-5 người, tranh luận về các kiến nghị được cho trước hoặc bốc thăm tại chỗ, với 30 phút chuẩn bị. Mỗi lượt đấu có hai đội - phe Ủng hộ và phe Phản đối - lần lượt trình bày và đối đáp. Trong quá trình tranh luận, đội đối thủ có thể đưa ra Chất vấn (POI) và đội nói có quyền chấp nhận hoặc từ chối.
Các kiến nghị được cho trước của hạng mục này liên quan đến việc Taliban nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với phụ nữ (vòng loại); các công ty AI tiên phong niêm yết trên thị trường chứng khoán (vòng chung kết).
Ở hạng mục này, bảng mở rộng có hai đội đồng giải Nhất là SSIS Scarlet Schrodingers và DFAV Dhaka. Ở bảng Junior, hai đội EC Aura Farming Association và Socio pls break cùng đạt giải Nhất. Các đội quy tụ học sinh đến từ nhiều cơ sở giáo dục tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Hưng Yên.
Tại hạng mục Hùng biện Original Oratory, thí sinh được thể hiện tư duy độc lập và khả năng truyền cảm hứng qua những bài diễn thuyết mang đậm dấu ấn cá nhân với chủ đề do chính các bạn tự chọn. Mỗi bạn thí sinh có tối đa 10 phút để hùng biện, và điểm số sẽ được đánh giá dựa trên nội dung, cấu trúc, kỹ năng thuyết trình.
Tại hạng mục Hùng biện Extemporaneos Speech, các bạn học sinh sẽ được thử thách khả năng phân tích các vấn đề thời sự, nghiên cứu thông tin và xây dựng lập luận. Với 30 phút chuẩn bị và tối đa 7 phút trình bày, hạng mục này đòi hỏi tư duy phản biện, khả năng chọn lọc nguồn tin đáng tin cậy và kỹ năng diễn thuyết mạch lạc, thuyết phục.
Những thí sinh đạt giải cao nhất tại cuộc thi sẽ tích thêm điểm cơ hội để được tham dự các giải đấu uy tín toàn cầu, trong đó có Tournament of Champions (TOC) tại Mỹ và Trung Quốc - giải tranh biện và hùng biện trung học danh giá do Đại học Kentucky (Mỹ) tổ chức suốt gần 55 năm qua.
