Mại dâm chuyển dịch, ngày càng tinh vi
Tại buổi làm việc, Sở Y tế Gia Lai dẫn số liệu của công an tỉnh, cho biết địa phương có 2.190 cơ sở kinh doanh dịch vụ được xác định có nguy cơ bị lợi dụng để phát sinh tệ nạn mại dâm, với ước tính có khoảng 452 người hoạt động bán dâm trên địa bàn.
Báo cáo đánh giá, hoạt động mại dâm cơ bản được kiểm soát, chưa để xảy ra điểm nóng nổi cộm. Tuy nhiên, phương thức hoạt động có xu hướng chuyển dịch, ngày càng kín đáo và tinh vi.
Các đối tượng sử dụng internet, mạng xã hội và hội nhóm kín trên Zalo, Facebook, Telegram, Viber, TikTok để quảng cáo, chào mời, liên lạc, thỏa thuận giá cả và địa điểm mua bán dâm. Một số trường hợp thông qua môi giới hoặc móc nối với cơ sở lưu trú.
Sự dịch chuyển này đặt ra thách thức mới cho công tác phòng ngừa. Khi việc kết nối và thỏa thuận diễn ra trên không gian mạng, hoạt động mua bán dâm trở nên khó nhận diện hơn. Địa bàn rộng, dân cư biến động, loại hình kinh doanh dịch vụ đa dạng cũng làm gia tăng nguy cơ phát sinh các hành vi vi phạm.
Trước tình hình đó, Gia Lai đã triển khai nhiều giải pháp kiện toàn tổ chức, tăng cường phối hợp liên ngành và đẩy mạnh tuyên truyền.
Sở Y tế đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định số 645 (ngày 10/7/2025) về việc kiện toàn Đội kiểm tra liên ngành phòng, chống tệ nạn mại dâm tỉnh Gia Lai; Quyết định số 780 (17/7/2025) về việc phê duyệt Quy chế tổ chức và hoạt động của Đội kiểm tra liên ngành về phòng, chống tệ nạn mại dâm tỉnh Gia Lai; Kế hoạch số 23 (ngày 15/8/2025) về kiểm tra việc thực hiện pháp luật về phòng, chống mại dâm tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ trên địa bàn tỉnh Gia Lai.
Năm 2026, Sở Y tế phối hợp với các đơn vị, đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 231 (ngày 9/6/2026) về thực hiện Chương trình phòng, chống mại dâm giai đoạn 2026-2030. Các sở, ngành triển khai nhiệm vụ theo chức năng, đồng thời phối hợp trao đổi thông tin, tuyên truyền phòng ngừa và chuyển hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền xem xét khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.
Công tác tuyên truyền được triển khai bằng nhiều hình thức: tuyên truyền trực tiếp, phát tờ rơi, áp phích, truyền thanh, phương tiện thông tin đại chúng, trang thông tin điện tử và fanpage của đơn vị. Những hoạt động này góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng.
Tuy nhiên, trước phương thức hoạt động ngày càng kín đáo trên môi trường mạng, yêu cầu đặt ra là công tác tuyên truyền cần tiếp tục thích ứng, đồng thời tăng cường phối hợp giữa cơ quan chức năng, chính quyền cơ sở và cộng đồng.
Tăng cường phối hợp liên ngành
Theo Sở Y tế Gia Lai, thời gian qua, công tác hỗ trợ người bán dâm và các hoạt động can thiệp, giảm tác hại được triển khai theo chức năng, nhiệm vụ của cơ quan liên quan, gồm tư vấn, chăm sóc sức khỏe, phòng, chống HIV/AIDS và các bệnh lây truyền qua đường tình dục; hỗ trợ học nghề, việc làm, trợ giúp xã hội, phát triển sinh kế và tái hòa nhập cộng đồng. Việc tiếp cận, tư vấn phải bảo đảm quyền riêng tư, bảo mật thông tin, không kỳ thị, phân biệt đối xử.
Tuy nhiên, hiện tỉnh chưa thống kê được số người bán dâm được tiếp cận từng dịch vụ, do đó chưa thể xác định kết quả hỗ trợ trực tiếp bằng số liệu. Gia Lai cũng chưa có mô hình hỗ trợ người bán dâm.
Về vấn đề lao động, việc làm, hiện Gia Lai đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ việc làm trên diện rộng. Năm 2025, tỉnh hỗ trợ vay vốn tạo việc làm, duy trì và mở rộng việc làm cho 25.636 dự án, góp phần giải quyết việc làm cho 28.496 người; tổ chức 103 phiên giao dịch việc làm với 11.105 lượt người tham gia.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, tỉnh tổ chức 120 phiên giao dịch việc làm, tư vấn cho 146.347 lượt lao động, giới thiệu việc làm cho 10.555 người và cung ứng việc làm cho 2.519 lao động. Tuy nhiên, do chưa có thống kê riêng về người bán dâm được tiếp cận các dịch vụ, chưa thể xác định cụ thể mức độ thụ hưởng của nhóm này từ những chương trình hỗ trợ việc làm nói chung.
Theo đánh giá của Sở Y tế, công tác phòng, chống mại dâm của tỉnh còn gặp khó khăn do nguồn lực ở cơ sở hạn chế, cán bộ mỏng, kiêm nhiệm nhiều việc. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, đội ngũ cán bộ làm công tác phòng, chống tệ nạn xã hội có nhiều biến động, ảnh hưởng đến việc nắm bắt tình hình và tổ chức thực hiện.
Bên cạnh đó, những khó khăn về việc làm, thu nhập, chênh lệch giàu nghèo và sự phát triển mạnh của internet, mạng xã hội có thể làm gia tăng nguy cơ phát sinh các hình thức mại dâm trá hình. Công tác tuyên truyền, giáo dục tại một số nơi chưa thường xuyên.
Từ thực tiễn triển khai, Sở Y tế Gia Lai kiến nghị Bộ Y tế đề xuất Chính phủ ban hành nghị định thay thế Nghị định số 178/2004/NĐ-CP ngày 15/10/2004, bảo đảm phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành và tình hình thực tiễn. Tỉnh cũng đề nghị tăng cường hướng dẫn chuyên môn, tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp xã sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Thực tiễn tại Gia Lai cho thấy, nâng cao hiệu quả phòng, chống mại dâm không chỉ đòi hỏi duy trì công tác phòng ngừa, mà còn cần củng cố năng lực thực thi ở cơ sở và chú trọng hơn đến hiệu quả hỗ trợ người bán dâm. Việc thống kê đầy đủ đối tượng được tiếp cận dịch vụ, nghiên cứu mô hình hỗ trợ phù hợp và tăng cường phối hợp liên ngành sẽ là những vấn đề quan trọng trong quá trình triển khai Chương trình phòng, chống mại dâm giai đoạn 2026-2030.
