Mùa hè với nền nhiệt độ cao và thời tiết nắng nóng kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe con người mà còn làm gia tăng nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Đây là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh phát triển nhanh trong thực phẩm, dẫn đến nguy cơ ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm.
Theo các chuyên gia an toàn thực phẩm, mùa hè là “thời điểm vàng” để vi khuẩn và nấm mốc sinh sôi mạnh. Chỉ cần một sơ suất nhỏ trong khâu chế biến, bảo quản hoặc sử dụng thực phẩm cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe người tiêu dùng.
Đáng lưu ý, các thực phẩm như pa-tê, thịt nguội, sốt trứng, rau sống, hải sản, sữa và các món ăn chế biến sẵn nếu không được bảo quản đúng nhiệt độ rất dễ bị ôi thiu, nhiễm khuẩn và phát sinh độc tố gây hại. Đối với các món ăn sử dụng nhiều nguyên liệu phối trộn như bánh mì thập cẩm, nguy cơ mất an toàn thực phẩm càng cao nếu nguyên liệu không bảo đảm vệ sinh hoặc bảo quản không đúng quy định.
Để chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong mùa nắng nóng, Chi cục An toàn thực phẩm Gia Lai khuyến nghị:
Đối với cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm: Cần thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm; chủ động kiểm soát nguồn nguyên liệu đầu vào, chỉ sử dụng thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm chất lượng và còn hạn sử dụng.
Chú ý đối với các cơ sở kinh doanh bánh mì, thức ăn chế biến sẵn và thức ăn đường phố cần đặc biệt chú trọng điều kiện bảo quản pa-tê, thịt, chả, rau sống, nước sốt; bảo đảm thực phẩm được che đậy, bảo quản đúng nhiệt độ và sử dụng trong thời gian an toàn. Thức ăn nóng cần được giữ ở nhiệt độ trên 60°C, trong khi thực phẩm tươi sống và thức ăn lạnh phải được bảo quản dưới 5°C nhằm hạn chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh.
Bên cạnh đó, các cơ sở cần tăng cường vệ sinh khu vực chế biến, dụng cụ, trang thiết bị; thực hiện lưu mẫu thực phẩm theo quy định để phục vụ công tác truy xuất, điều tra khi xảy ra sự cố. Người trực tiếp chế biến thực phẩm phải tuân thủ nghiêm quy định về vệ sinh cá nhân, sử dụng đầy đủ bảo hộ lao động và khám sức khỏe định kỳ; tuyệt đối không tham gia chế biến khi mắc các bệnh truyền nhiễm hoặc bệnh đường tiêu hóa.
Đối với các cơ sở chế biến, kinh doanh thực phẩm, nhà hàng, bếp ăn tập thể và người kinh doanh thức ăn đường phố: mùa nắng nóng là thời điểm cần đặc biệt siết chặt các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm. Việc kiểm soát tốt an toàn thực phẩm không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là yếu tố quan trọng để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, uy tín và thương hiệu của cơ sở.
Các cơ sở cần kiểm soát chặt chẽ nguồn nguyên liệu đầu vào; chỉ sử dụng thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, còn hạn sử dụng, bảo đảm chất lượng và có hóa đơn, chứng từ theo quy định. Đối với các loại thực phẩm dễ hư hỏng như thịt, cá, hải sản, sữa và sản phẩm từ sữa, quá trình vận chuyển phải bảo đảm điều kiện nhiệt độ phù hợp, sử dụng xe lạnh hoặc thùng bảo ôn chuyên dụng khi cần thiết.
Đối với người tiêu dùng: Cần lựa chọn mua thực phẩm tại các cơ sở uy tín, bảo đảm điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm; hạn chế sử dụng thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn đường phố không rõ nguồn gốc trong thời tiết nắng nóng kéo dài.
Người dân nên ưu tiên sử dụng thực phẩm mới chế biến, thực hiện ăn chín, uống chín; không để thức ăn ở nhiệt độ thường quá lâu. Thức ăn sau khi nấu chín hoặc thực phẩm dễ hỏng không nên để ngoài môi trường quá 2 giờ; trong điều kiện nhiệt độ trên 32°C, thời gian này cần rút ngắn xuống dưới 1 giờ. Nếu chưa sử dụng ngay, thực phẩm cần được bảo quản trong tủ lạnh đúng cách.
Ngoài ra, cần thực hiện rã đông thực phẩm an toàn, tránh để thực phẩm ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài; sử dụng riêng dụng cụ cho thực phẩm sống và thực phẩm chín để phòng tránh lây nhiễm chéo. Người tiêu dùng cũng cần chú ý rửa tay sạch trước khi ăn và trước khi chế biến thực phẩm.
Đối với các loại đồ uống, món ăn giải nhiệt mùa hè như nước mía, chè, kem, đá viên… cơ sở kinh doanh cần đặc biệt chú ý nguồn nước sử dụng và vệ sinh máy móc, dụng cụ hằng ngày nhằm phòng ngừa nguy cơ nhiễm khuẩn.
Khi có dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc thực phẩm như đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn, nôn hoặc sốt, người dân cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.
Bảo đảm an toàn thực phẩm trong mùa nắng nóng là trách nhiệm của toàn xã hội. Mỗi cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và mỗi người dân cần nâng cao ý thức phòng ngừa, chủ động thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm nhằm bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng.
