Khó hạ giá dịp cuối năm
Vừa khởi nghiệp với quán cháo hàu được khoảng 1 tháng, anh Tùng Thanh (xã Đông Thạnh, TPHCM) rất khó khăn để đong đếm làm sao bán một tô cháo hàu giá bình dân nhưng vẫn phải có lời.
Từ ngày 1/11, giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh giảm 2%, xuống còn hơn 2.159 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng.
Theo anh Thanh, mặc dù giá xăng, giá điện đã giảm nhưng giá rau vẫn “đứng im”, thậm chí nhiều mặt hàng còn tăng nhẹ. Ví dụ, giá rau răm tăng từ 13.000 đồng lên 15.000 đồng/kg, rau đắng từ 10.000 đến 12.000 đồng/kg, tùy theo thời tiết.
“Quán mở ở khu vực ngoại thành TPHCM, đối tượng khách hàng chủ yếu là người dân lao động, công nhân quanh khu vực. Vì vậy, mức giá chỉ dao động trong khoảng từ 25.000 đến 30.000 đồng /tô, khá mềm so với mặt bằng chung. Quán không thể giảm giá nữa. Tuy nhiên, với những khách muốn ăn thêm cháo, quán sẽ không tính thêm tiền”, anh Thanh nói.
Với Minh Quân, sinh viên Trường ĐH Công thương TPHCM, trước và sau khi có điều chỉnh giá điện, giá xăng, chi phí sinh hoạt của một sinh viên dường như không có gì thay đổi. “Khi giá điện, nước tăng, mỗi phần ăn sẽ ít đi. Ngược lại, chủ quán sẽ bán phần ăn nhiều hơn, em dễ xin thêm rau”, Quân nói.
Chia sẻ về tình hình kinh doanh hiện tại, anh Lê Hà Phúc Thành, chủ chuỗi nhà hàng bún đậu mắm tôm Nhà Ba Gian ở TPHCM, cho biết giữa sức ép từ phía khách hàng và áp lực thực tế của chuỗi cung ứng nguyên liệu, việc giữ ổn định giá bán mà vẫn đảm bảo duy trì kinh doanh là một nỗ lực đầy nhọc nhằn. Anh Thành khẳng định giá bán tại nhà hàng gần như không thể điều chỉnh giảm theo giá xăng dầu và giá điện.
“Giai đoạn cuối năm luôn là thời điểm các nhà cung cấp rục rịch tăng giá. Từ nguồn đậu nành làm đậu hũ, các loại rau gia vị cho đến bao bì, đều chịu áp lực điều chỉnh giá lên cao do nhu cầu thị trường tăng mạnh. Dù một số loại rau củ có thể biến động theo thời tiết nhưng xu hướng chung của các mặt hàng phục vụ sản xuất dịp giáp Tết vẫn neo cao, hiếm khi hạ nhiệt”, anh Thành cho biết.
Ông Nguyễn Văn Mười, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội các Nhà bán lẻ Việt Nam (AVR), cho rằng sau chuỗi 4 lần tăng giá điện liên tiếp từ năm 2023 đến giữa năm 2025, với tổng mức tăng khoảng 18,2%, nhiều doanh nghiệp đã phải tự gánh một phần chi phí để bình ổn giá bán. Vì vậy, khi giá điện giảm 2%, một số doanh nghiệp có thể ưu tiên củng cố lại tài chính, bù đắp phần chi phí đã gánh chịu trước đó thay vì lập tức hạ giá bán.
Cũng theo anh Thành, tại các nhà hàng của anh, chi phí tiền điện hằng tháng cho hệ thống tủ lạnh, máy lạnh thường dao động trong khoảng 9-10 triệu đồng/ tháng, mùa cao điểm có thể lên 12-13 triệu đồng/ tháng.
“Đầu năm nay, khi các chi phí chung rục rịch tăng, chuỗi hệ thống đã phải tính toán trước để dự trù cho cả năm. Đến nay, dù áp lực rất lớn, tôi cố gắng giữ mức giá hiện tại để phục vụ khách hàng.
Tuy nhiên để giảm sâu theo giá điện và giá xăng thì hoàn toàn không thể”, anh Thành cho biết thêm.
Rào cản vô hình “kìm” giá bán lẻ
Ông Nguyễn Văn Mười, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội các Nhà bán lẻ Việt Nam (AVR), cho biết giá cả hàng hóa chịu sự chi phối của rất nhiều yếu tố cấu thành chứ không riêng năng lượng hay xăng dầu.
Đối với lĩnh vực bán lẻ, năng lượng đóng vai trò rất quan trọng trong việc vận hành hệ thống chiếu sáng, kho lạnh bảo quản thực phẩm, nông sản tươi sống và hệ thống điều hòa tại các cửa hàng, siêu thị.
Khi chi phí năng lượng giảm (giảm khoảng 2%), các hệ thống bán lẻ có quy mô lớn có thể tiết kiệm được một khoản chi phí đáng kể. Ngược lại, các hệ thống quy mô nhỏ hơn sẽ ít chịu tác động.
Theo ông Mười, nguồn hàng của các hệ thống phân phối thường đã được ký hợp đồng hoặc đã nhập từ nhiều tháng trước, do đó lượng hàng tồn kho này buộc phải được giải phóng hết trước, không thể ngay lập tức giảm giá theo các biến động ngắn hạn. Vì vậy, việc định giá bán lẻ phụ thuộc vào cả một chuỗi giá trị ngành hàng từ khâu đầu vào đến đầu ra, trải qua rất nhiều công đoạn trung gian khác nhau.
“Trong nhiều trường hợp, thay vì giảm trực tiếp giá niêm yết của sản phẩm, các đơn vị bán lẻ sẽ linh động, lựa chọn đưa khoản chi phí tiết kiệm được vào các chương trình khuyến mại để kích thích nhu cầu tiêu dùng của khách hàng”, ông Mười cho biết.
Là người có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực F&B (ngành Thực phẩm và Đồ uống), ông Đỗ Duy Thanh, Giám đốc Công ty Tư vấn F&B Director và Sáng lập Horeca Business School nhận định giá xăng dầu giảm không đồng nghĩa tổng chi phí của cơ sở kinh doanh giảm tương ứng.
Xăng dầu chủ yếu tác động đến một phần chi phí vận chuyển, giao nhận và đi lại. Trong khi đó, giá bán món ăn, đồ uống còn phụ thuộc vào giá nguyên liệu, nhân công, mặt bằng, điện nước, bao bì, chi phí bán hàng và nhiều khoản vận hành khác.
Doanh nghiệp cần đánh giá khoản tiết kiệm thực tế trong tổng chi phí của mình trước khi quyết định điều chỉnh giá. Nếu các chi phí khác vẫn cao hoặc phần tiết kiệm từ vận chuyển chưa đáng kể, cơ sở có thể chưa đủ dư địa để giảm giá ngay.
“Không thể lấy mức giảm của giá xăng làm tỷ lệ giảm tương ứng cho giá món ăn, đồ uống. Quyết định điều chỉnh giá cần dựa trên tổng chi phí và tình hình kinh doanh thực tế của từng cơ sở”, ông Thanh nói.
Hiếm hoi một quán cơm sườn giảm giá
Theo ghi nhận của phóng viên Tiền Phong, sáng 16/11, hiếm hoi một quán cơm sườn trên đường Quang Trung (phường Tăng Nhơn Phú) giảm giá 5.000 đồng/hộp. Anh Nguyễn Lân sáng nào cũng đưa con đi học, ghé mua một hộp cơm tại đây. Sáng hôm qua, hộp cơm còn 35.000 đồng (giảm 5.000 đồng) khiến anh khá bất ngờ.
“Rất ít hàng quán chịu giảm giá trong thời điểm này, lên giá thì dễ chứ giảm giá rất khó. Mặc dù đây chỉ là sự thay đổi nhỏ, nhưng cho thấy tín hiệu tích cực từ chủ quán có tâm”, anh Lân nói.