Bộ Xây dựng vừa báo cáo Chính phủ về tiến độ triển khai dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành (Đồng Nai) giai đoạn 1.
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, nhiều hợp phần quan trọng của dự án đang bám sát kế hoạch đưa vào khai thác trong tháng 12.
Dự án thành phần 1 bao gồm 6 công trình trụ sở các cơ quan quản lý nhà nước đã sẵn sàng hạ tầng kết nối kỹ thuật để vận hành đúng hẹn.
Dự án thành phần 2 do Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) làm chủ đầu tư đã hoàn thành xây dựng và lắp đặt thiết bị cơ điện, quản lý bay; hiện đang tập trung rải cáp kỹ thuật và đấu nối hạ tầng.
Đối với Dự án thành phần 4, các công trình dịch vụ thiết yếu phục vụ giai đoạn 1 như suất ăn hàng không, bảo dưỡng tàu bay, phục vụ mặt đất đang được các nhà đầu tư đẩy nhanh thi công, đạt từ 70-95% khối lượng.
Riêng Dự án thành phần 3 (các công trình thiết yếu do ACV làm chủ đầu tư) có tổng giá trị sản lượng thực hiện đạt khoảng hơn 74.284 tỷ đồng, tương đương hơn 86%. Trong 12 gói thầu xây lắp đang triển khai, có 8 gói thầu dự kiến hoàn thành trong tháng 12, nổi bật là các gói thầu đường cất hạ cánh thứ nhất, đường cất hạ cánh thứ hai, sân đỗ tàu bay nhà ga, hệ thống cung cấp nhiên liệu và công trình xử lý nước thải.
Tuy nhiên, cơ quan quản lý cũng cảnh báo việc vướng mắc trong khâu thanh toán hạng mục thiết bị, đặc biệt tại gói thầu 5.10 (nhà ga hành khách), khiến nhà thầu thi công cầm chừng, tiềm ẩn nguy cơ không thể đưa dự án vào khai thác theo kế hoạch.
Theo báo cáo từ Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), khối lượng tồn đọng vướng mắc thanh toán lên tới trên 10.430 tỷ đồng, làm chậm dòng tiền của nhà thầu và ảnh hưởng đến khả năng huy động nguồn lực tại công trường.
Trong số 16 gói thầu thuộc dự án thành phần 3, có 4 gói thầu khó đảm bảo tiến độ hoàn thành trong năm 2026, gồm gói thầu 4.8 (giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật), gói thầu 5.10 (nhà ga hành khách), gói thầu 7.8 (nhà ga hàng hóa số 1) và gói thầu 11.5 (nhà để xe).
Tại gói thầu 5.10 (nhà ga hành khách), công tác hoàn thiện và lắp đặt thiết bị đòi hỏi lực lượng kỹ thuật có tay nghề cao cùng sự phối hợp giữa các bộ môn.
Tuy nhiên, liên danh nhà thầu hiện thiếu hụt thợ tay nghề cao và các chuyên gia chủ trì kỹ thuật chuyên ngành. Đáng chú ý, dự án có 51 kịch bản thử nghiệm liên động có tải thì hiện vẫn còn 16 kịch bản chưa được phê duyệt.
Đối với gói thầu 4.8, công trường ghi nhận tình trạng thiếu hụt nhân sự nghiêm trọng khi chỉ huy động được khoảng 1.440 lao động trên tổng số 2.515 nhân sự theo yêu cầu.
Gói thầu này hiện còn khoảng 43km đường cấp 3 và 8km đường trục chính cần thi công, ước tính cần 100.000 tấn bê tông nhựa trong bối cảnh nguồn cung vật liệu đá và nhựa đang thiếu hụt. Hệ thống thiết bị tại trung tâm năng lượng cũng chưa được hoàn thành lắp đặt và chưa thể chạy thử liên động có tải.
Ở gói thầu 7.8 và 11.5, việc nhà thầu kéo dài tình trạng thiếu nhân lực và tiến độ vận chuyển thiết bị chuyên ngành hàng không từ nước ngoài chậm (dự kiến kéo dài qua năm 2027) cũng đang cản trở tiến độ chung.
Trước tình trạng này, Bộ Xây dựng kiến nghị lãnh đạo Chính phủ chỉ đạo ACV khẩn trương xử lý dứt điểm các vướng mắc về thanh toán khối lượng hoàn thành cho nhà thầu; điều chỉnh vật tư, thiết bị so với thiết kế đã được phê duyệt.
ACV phải rà soát kỹ khối lượng thi công còn lại, yêu cầu nhà thầu huy động đầy đủ nhân sự, vật liệu và thiết bị để đáp ứng tiến độ cam kết; có chế tài xử lý hợp đồng nghiêm minh đối với các đơn vị không đạt yêu cầu.
Chủ đầu tư cũng cần sớm xác định thời điểm chính xác hoàn thành dự án thành phần 3, bảo đảm hoàn thành công tác vận hành thử nghiệm và sẵn sàng khai thác (ORAT); phối hợp cùng các bộ, ngành hoàn thiện thủ tục nghiệm thu, cấp phép khai thác theo quy định.
Tại buổi kiểm tra hiện trường, đôn đốc tiến độ thực hiện dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành hồi đầu tháng 10, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc yêu cầu phải kiên quyết xử lý các nhà thầu không đáp ứng yêu cầu về nhân lực, thiết bị, tài chính và tiến độ; trường hợp cần thiết, xử lý vi phạm hợp đồng theo quy định của pháp luật...
