Cần thêm thời gian chuẩn bị khi chính sách thay đổi
Tại hội nghị về chính sách thuế, hải quan năm 2026 giữa Bộ Tài chính và doanh nghiệp Hàn Quốc ngày 21/10, cộng đồng doanh nghiệp nêu ý kiến, đề xuất liên quan đến tính ổn định, khả năng dự báo và cách thức thực thi chính sách.
Theo phản ánh tại hội nghị, một số quy định có thời gian chuyển tiếp ngắn, thậm chí chỉ 15 ngày, khiến doanh nghiệp gặp khó khăn khi triển khai. Do đó, doanh nghiệp kiến nghị cơ quan quản lý dành từ 6 tháng đến 1 năm để chuẩn bị trước khi các nghị định, thông tư mới có hiệu lực.
Với những doanh nghiệp hoạt động sản xuất, đầu tư quy mô lớn, việc thay đổi quy định có thể kéo theo nhu cầu rà soát quy trình, điều chỉnh kế hoạch kinh doanh và tổ chức thực hiện. Vì vậy, thời gian chuyển tiếp phù hợp được xem là điều kiện để doanh nghiệp chủ động thích ứng, hạn chế bị xáo trộn trong hoạt động.
Bên cạnh thời gian chuẩn bị, doanh nghiệp cũng phản ánh những khó khăn liên quan đến thay đổi ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và cách áp dụng quy định chưa nhất quán giữa một số địa phương. Theo doanh nghiệp, môi trường đầu tư không chỉ cần chính sách ưu đãi mà còn cần quy định rõ ràng, ổn định và có thể dự báo.
Đại diện Samsung đề xuất mở rộng ưu đãi thuế để hỗ trợ doanh nghiệp nâng tỷ lệ nội địa hóa. Đồng thời, chính sách ưu đãi cần được triển khai cân bằng hơn, tạo cơ hội tiếp cận cho nhiều doanh nghiệp, thay vì tập trung vào một số lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn.
Theo phản ánh tại hội nghị, ngành điện tử và sản xuất màn hình đang chịu áp lực do giá chip bán dẫn phục vụ AI tăng cao trên toàn cầu. Doanh nghiệp mong muốn có thêm ưu đãi thuế đối với lĩnh vực công nghệ cao nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.
Trả lời kiến nghị, ông Lưu Đức Huy, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính), cho biết Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Theo quy định, doanh nghiệp công nghệ cao có thể được hưởng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp ưu đãi 10% trong thời gian tối đa 25 năm đối với các dự án đặc biệt lớn.
Minh bạch, thống nhất trong thực thi
Ngoài ưu đãi và thời gian chuyển tiếp, cách hiểu và áp dụng quy định giữa các cơ quan, địa phương cũng là vấn đề được doanh nghiệp quan tâm.
Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, cho rằng hoạt động của các tập đoàn đa quốc gia liên quan đến nhiều sắc thuế và lĩnh vực quản lý, từ thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân đến hải quan, xuất xứ hàng hóa và ưu đãi đầu tư.
Nếu cùng một vấn đề nhưng cách hướng dẫn, áp dụng giữa các địa phương hoặc cơ quan chức năng không thống nhất, doanh nghiệp sẽ khó xác định nghĩa vụ và chủ động xây dựng kế hoạch kinh doanh. Do đó, cần tăng tính thống nhất trong thực thi chính sách, hạn chế tình trạng cùng một quy định nhưng được hiểu và áp dụng khác nhau.
Ông Koo Bon Kyung, đại diện Cơ quan Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Hàn Quốc (KOTRA), cũng nhấn mạnh tầm quan trọng về môi trường kinh doanh minh bạch, có khả năng dự báo, bảo đảm an toàn cho công nghệ và vốn đầu tư. Theo ông, ưu đãi thiết thực với doanh nghiệp không chỉ nằm ở việc giảm thuế mà còn ở sự ổn định của môi trường đầu tư.
Những kiến nghị này cho thấy doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến mức thuế phải nộp mà còn cần biết quy định sẽ được áp dụng như thế nào, khi nào có hiệu lực và có đủ thời gian để điều chỉnh hoạt động hay không. Đây là những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng lập kế hoạch sản xuất, kinh doanh và quyết định đầu tư dài hạn.
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn ghi nhận đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp Hàn Quốc đối với phát triển kinh tế - xã hội và thu ngân sách nhà nước.
“Hàn Quốc hiện là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam và là một trong những đối tác thương mại quan trọng hàng đầu. Chính sách, thủ tục hành chính thuế, hải quan luôn nhận được sự quan tâm hàng đầu của doanh nghiệp Hàn Quốc", ông Tuấn nhấn mạnh.
Thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách; rà soát, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính; nâng cao chất lượng phục vụ, xử lý kịp thời kiến nghị của doanh nghiệp, hướng tới môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch và thuận lợi. Bộ đồng thời mong muốn doanh nghiệp Hàn Quốc chủ động nắm bắt cơ hội, nâng cao năng lực cạnh tranh và thực hiện đầy đủ các quy định pháp luật về thuế, hải quan.
