Ngoại hạng Anh áp đảo phần còn lại của châu Âu
Giống như những mùa hè gần đây, sự chênh lệch giữa Ngoại hạng Anh và các giải vô địch quốc gia hàng đầu khác tại châu Âu đang ở mức rất lớn. Trong khi Premier League đến lúc này đã chi 2,14 tỷ bảng, Serie A mới dừng ở 780 triệu bảng, La Liga 515 triệu bảng, Bundesliga 505 triệu bảng và Ligue 1 là 412 triệu bảng. Tổng chi tiêu của 4 giải đấu này cộng lại chỉ nhỉnh hơn một chút so với riêng Ngoại hạng Anh.
Chelsea là CLB chi mạnh tay nhất, với 348 triệu bảng đã bỏ ra trên thị trường chuyển nhượng hè này, vượt xa mọi đối thủ còn lại. Tottenham xếp sau với 228 triệu bảng, còn Arsenal và Manchester City cùng ở mức 151 triệu bảng. Cả ba đội Chelsea, Tottenham và Manchester City đều đã phá kỷ lục chuyển nhượng của chính CLB mình trong kỳ chuyển nhượng mùa hè năm nay.
Nhưng làn sóng chi tiêu không chỉ giới hạn ở nhóm CLB lớn. Các tên tuổi hạng trung như Aston Villa, Brentford, Brighton và Leeds United đã thực hiện thương vụ đắt giá nhất lịch sử CLB trong hè này. 3 đội mới thăng hạng là Coventry City, Hull City và Ipswich Town cũng nằm trong danh sách này, cho thấy sức chi tiêu lớn giờ đã lan rộng khắp giải đấu chứ không còn là đặc quyền của nhóm CLB giàu có nhất.
Tính chung cả năm 2026, kể cả thương vụ Crystal Palace mua Jorgen Strand Larsen hồi tháng 1, đã có 11 trong tổng số 20 CLB Ngoại hạng Anh phá kỷ lục chuyển nhượng của chính mình kể từ đầu năm tới giờ.
Xu hướng mua bán trong nội bộ giải đấu
Một đặc điểm rõ rệt của kỳ chuyển nhượng này là lượng giao dịch diễn ra ngay giữa các CLB Ngoại hạng Anh với nhau. Gần 785 triệu bảng đã được chi cho các thương vụ nội bộ, và 8 trong số 12 bản hợp đồng đắt giá nhất mùa hè này là những cầu thủ chuyển từ một CLB Ngoại hạng Anh sang một CLB Ngoại hạng Anh khác.
Đây là một xu hướng đã kéo dài. Mùa hè năm ngoái, các CLB Premier League chi 1,29 tỷ bảng cho những thương vụ giữa các đội bóng trong giải, mức cao nhất kể từ năm 2016. Tỷ trọng tiền ở lại trong nội bộ giải đấu mùa trước là 35,9%, gần với mức 37% của mùa 2017/18. Nhưng giá trị tuyệt đối của những thương vụ ấy ngày càng lớn.
Nhóm Big Six đóng vai trò quan trọng. Arsenal, Chelsea, Liverpool, Manchester City, Manchester United và Tottenham đã chi 546,5 triệu bảng trong mùa hè này để mua cầu thủ từ các CLB Premier League khác. Mùa trước, con số này lên tới 647 triệu bảng.
Từ mùa hè 2016 đến nay, gần 3 tỷ bảng đã chảy từ Big Six sang các CLB Premier League khác dưới dạng phí chuyển nhượng. Chelsea là CLB tích cực nhất trong thị trường nội bộ Premier League kể từ mùa 2016/17, với 867 triệu bảng chi ra và 683 triệu bảng thu về từ các thương vụ với những đối thủ ở Premier League.
Morgan Rogers từ Aston Villa đến Chelsea, Elliot Anderson từ Nottingham Forest tới Manchester City hay Sandro Tonali chuyển từ Newcastle sang Tottenham là những ví dụ tiêu biểu. Bruno Guimaraes cũng rời Newcastle để gia nhập Arsenal. Đáng chú ý, 3 trong 7 thương vụ trị giá từ 100 triệu bảng trở lên đưa cầu thủ từ một CLB ngoài Big Six tới Big Six kể từ năm 2016 đã xuất hiện ngay trong mùa hè này.
Những thương vụ ấy có một logic khá rõ. Với đội mua, cầu thủ đã chứng minh khả năng chơi bóng tại Premier League nên ít mang đến sự bất định hơn một tân binh đến từ một giải đấu khác. Với đội bán, khoản tiền lớn thu được lại mở ra khả năng tái đầu tư vào đội hình.
Nói cách khác, Premier League đang có một vòng quay tiền đặc biệt: một CLB bán cầu thủ với giá cao, rồi dùng nguồn thu ấy để mua người khác; CLB nhận tiền lại tiếp tục chi tiêu. Dòng tiền có thể chuyển từ túi này sang túi khác nhưng vẫn ở trong cùng một thị trường. Vì vậy, 2,14 tỷ bảng không chỉ phản ánh sức mua, mà còn cho thấy khả năng tạo ra tiền từ chính thị trường cầu thủ của Premier League.
Sức mạnh tài chính và cột mốc 3,14 tỷ bảng
Đằng sau khả năng chi tiêu ấy là một nền kinh tế bóng đá có quy mô rất khác biệt. Premier League hiện đạt doanh thu hơn 8 tỷ euro mỗi năm, trong đó nguồn thu từ bản quyền truyền hình quốc tế đóng vai trò đặc biệt quan trọng với hơn 3,5 tỷ euro mỗi mùa.
Bên cạnh bản quyền truyền hình, các nguồn thu thương mại và ngày thi đấu cũng ngày càng tăng trưởng, giúp các CLB Anh có thêm những dòng tiền. Báo cáo mới nhất của Deloitte Football Money League cho thấy Premier League có giá trị thị trường khoảng 12,56 tỷ euro, tương đương khoảng 10,7 tỷ bảng, cao hơn rất xa La Liga (5,45 tỷ euro), Serie A (5,36 tỷ euro), Bundesliga (4,8 tỷ euro) và Ligue 1 (3,8 tỷ euro).
Sức mạnh đó còn được thể hiện qua danh sách những CLB chi nhiều tiền nhất trên “chợ hè” năm nay. Theo thống kê của tờ AS, 7 trong 10 CLB đầu tư nhiều nhất vào thị trường cầu thủ trên toàn thế giới hiện tại là các đội bóng Anh. Chelsea, Tottenham, Man City, Arsenal, Newcastle, Ipswich Town và Brighton đều góp mặt trong Top 10 này, bên cạnh Real Madrid, Juventus và Milan.
Những dữ liệu kể trên chính là cơ sở để Premier League duy trì sức mua mà các giải đấu khác rất khó theo kịp. Không phải mọi CLB Anh đều có sức mạnh như nhau, nhưng mặt bằng tài chính của cả giải đấu đủ cao để một đội bóng tầm trung cũng có thể bỏ ra khoản tiền mà nhiều đội lớn ở những giải đấu khác phải cân nhắc rất lâu.
Mùa hè năm ngoái, các CLB Premier League chi ra 3,14 tỷ bảng để mua sắm. Hè này, Premier League vẫn thiếu khoảng 1 tỷ bảng để vượt qua kỷ lục ấy, trong khi kỳ chuyển nhượng chỉ còn khoảng hai tuần. Vì thế, sẽ là quá sớm để khẳng định một kỷ lục mới chắc chắn xuất hiện. Nhưng nếu nhìn vào sức mạnh tài chính và cách “chợ hè” vận hành, con số 3,14 tỷ bảng của năm ngoái không còn giống một đỉnh núi quá cao.
Nếu những thương vụ lớn tiếp tục xuất hiện trong 2 tuần cuối của “chợ hè” năm nay như cách các đội bóng Anh mua sắm hơn 2 tuần qua, con số 2,14 tỷ bảng hiện tại có thể sẽ trở thành một mốc giữa đường trên hành trình Premier League hướng kỷ lục chuyển nhượng mới.