Lớn lên từ những rổ ốc dưới sông
Những ngày này, trong căn nhà nhỏ, cũ kỹ của bà Nguyễn Thị Hiền (trú thôn Thạch Trụ Đông, xã Lân Phong, tỉnh Quảng Ngãi) luôn rộn ràng bởi tiếng cười và lời chúc mừng của bà con lối xóm. Niềm vui đến với người bà đã cả đời tần tảo khi cô cháu ngoại Thới Ngọc Trân Châu vừa đạt thành tích đặc biệt trong kỳ thi tốt nghiệp THPT và trở thành thủ khoa đầu vào Trường Đại học Phạm Văn Đồng (tỉnh Quảng Ngãi).
Trước hiên nhà, chiếc thau đựng đầy ốc bươu vừa được ông bà ngoại bắt về đặt ngay ngắn. Với Châu, những rổ ốc ấy không chỉ là kế sinh nhai của gia đình mà còn gắn với cả tuổi thơ và hành trình em vươn lên bằng con đường học tập.
Châu mồ côi cha khi mới 14 tháng tuổi. Khi ấy, em trai còn chưa đầy tháng. Mẹ đưa hai chị em về nương nhờ ông bà ngoại rồi đi làm ăn xa. Ông bà dành một góc vườn, cho mẹ con Châu dựng căn nhà rộng chừng 15m². Căn nhà nhỏ, nóng bức và chật chội, không đủ chỗ cho hai chị em học hành. Những buổi tối, Châu thường tranh thủ ngồi học rồi sang nhà ông bà ngoại ngủ nhờ.
Tuổi thơ của Châu vì thế gắn với hình ảnh người ông, người bà lặn lội dưới sông bắt ốc, mò cua kiếm tiền. Những rổ ốc bươu được đem bán trở thành nguồn thu nhập ít ỏi để ông bà trang trải cuộc sống, phụ con gái nuôi các cháu.
Từ năm lớp 5, ngoài giờ học, Châu bắt đầu phụ ông bà bán ốc. Cô bé gầy gò, có phần nhút nhát thường ngồi bên đường, trước mặt là những rổ ốc bươu mà ông bà vừa bắt được. Công việc ấy kéo dài nhiều năm. Nhưng nghịch cảnh không khiến Châu buông xuôi. Ngược lại, càng lớn, em càng hiểu rằng học tập là con đường để thay đổi cuộc đời. “Với nhiều người, cuộc sống khó khăn sẽ là áp lực, nhưng với em, đó lại là động lực”, Châu chia sẻ.
Suốt 12 năm học, Châu liên tục đạt danh hiệu học sinh giỏi, học sinh xuất sắc. Em từng đoạt giải Nhì môn Ngữ văn trong kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh và là một trong những học sinh tiêu biểu của Trường THPT Trần Quang Diệu.
Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa qua, Châu đạt 9 điểm môn Toán, 9 điểm môn Ngữ văn và 8,5 điểm môn Lịch sử. Cộng 0,23 điểm ưu tiên (theo công thức tính điểm ưu tiên khu vực), em đạt 26,73 điểm khi xét tuyển vào chuyên ngành Sư phạm Ngữ văn, Trường Đại học Phạm Văn Đồng. Với số điểm này, Châu trở thành thủ khoa đầu vào của trường năm học 2026-2027.
Ước mơ làm cô giáo từ căn nhà 15m²
Đằng sau thành tích của Châu là một hành trình không ít gập ghềnh. Khi em lên lớp 10, mẹ không may bị tai nạn, sức khỏe giảm sút. Điều kiện kinh tế gia đình vốn khó khăn càng trở nên chật vật.
Không có điều kiện mua sắm thiết bị học tập, Châu tận dụng chiếc điện thoại cũ của mẹ để tìm tài liệu, học tập. Ở trường, thương hoàn cảnh của cô học trò nhỏ, thầy cô Trường THPT Trần Quang Diệu đã hỗ trợ, miễn giảm học phí các lớp học thêm. Sự đồng hành ấy giúp Châu có thêm động lực theo đuổi việc học.
Ngay từ những năm THPT, Châu đã xác định sẽ trở thành giáo viên Ngữ văn. Em chọn Trường Đại học Phạm Văn Đồng làm nguyện vọng 1 không chỉ bởi yêu thích ngành học mà còn bởi ngôi trường gần nhà, phù hợp với điều kiện kinh tế của gia đình.
“Em thích môn Ngữ văn và muốn trở thành cô giáo. Học ở Trường Đại học Phạm Văn Đồng gần nhà, ngành sư phạm lại giảm gánh nặng chi phí học tập”, Châu nói.
Ngày biết cháu gái đỗ thủ khoa, bà Hiền làm thịt một con gà để cúng tổ tiên. Với người bà quanh năm bắt ốc mưu sinh, thành tích của cháu là niềm vui lớn lao.
“Hàng chục năm qua tôi bắt ốc bán kiếm tiền phụ giúp con nuôi các cháu. Giờ nghe cháu học giỏi, nhiều người khen mà mừng lắm”, bà Hiền xúc động nói.
Không chỉ đạt thành tích nổi bật trong học tập, khi vừa tròn 18 tuổi, Trân Châu còn vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Với cô gái trẻ, đó không chỉ là niềm tự hào mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm với bản thân, tập thể và cộng đồng.
Theo thầy Bùi Văn Đoàn - Phó Hiệu trưởng Trường THPT Trần Quang Diệu, Trân Châu là học sinh ưu tú của nhà trường, có ý chí vươn lên và tinh thần trách nhiệm cao. Trân Châu cũng là tấm gương sáng, lan tỏa tinh thần hiếu học cho học sinh trong trường.
Bước vào giảng đường đại học, Châu hiểu rằng danh hiệu thủ khoa chỉ là điểm khởi đầu. Phía trước em vẫn còn nhiều thử thách, nhất là bài toán việc làm sau khi tốt nghiệp.
“Hoàn cảnh khó khăn nên đôi lúc em lo. Lo là học xong rồi ra trường sẽ tìm việc làm như thế nào. Bây giờ vào biên chế cũng khó. Nhưng trước mắt em xác định phải học tập tốt hơn nữa và tin rằng mình sẽ thực hiện được ước mơ làm một giáo viên”, Châu chia sẻ.
Từ căn nhà 15m² phía sau vườn ông bà ngoại, từ những ngày phụ bán từng rổ ốc bươu dưới sông, Trân Châu đã bước đến cánh cửa đại học bằng chính nghị lực của mình. Phía trước cô tân sinh viên ngành Sư phạm Ngữ văn là năm học mới. Châu nói sẽ tiếp tục cố gắng để đạt thành tích tốt nhất, từng bước biến ước mơ trở thành cô giáo thành hiện thực.
