Tháng 9/2025, tại Trường THCS Đại Kim, phường Định Công (Hà Nội), một học sinh nam bất ngờ xông vào giật tóc, quật ngã cô giáo ngay trong lớp học, trước sự chứng kiến của cả lớp. Sự việc khiến nhiều người sốc và đặt ra câu hỏi về giá trị đạo đức, giải pháp xử lý học sinh vi phạm liệu có đủ sức răn đe?
Ngày 19/10/2026, cũng tại Hà Nội, một học sinh lớp 12, Trường THPT Mạc Đĩnh Chi, xã Nội Bài bất ngờ xông vào đấm cô giáo ngay trên bục giảng khiến cô gãy xương mũi. Sự việc xảy ra khi cô giáo đang chữa bài kiểm tra môn Toán.
Thông tin ban đầu được cho là, nam sinh này và một số học sinh khác không hoàn thành bài tập về nhà nên bị cô giáo phạt đứng góc lớp. Bực tức vì bị phạt, nam sinh xông vào tấn công giáo viên.
Sau khi sự việc xảy ra, nhà trường, Sở GD&ĐT Hà Nội thông tin rằng, đã thăm hỏi, động viên cô giáo, ổn định tâm lý học sinh, tăng cường đảm bảo an ninh an toàn trường học. Phía cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội cũng đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can và ra lệnh tạm giam đối với nam sinh trong sự việc.
Báo động về khả năng kiểm soát cảm xúc
Ông Lê Trung Kiên, Hiệu trưởng Trường phổ thông Phùng Hưng, Phó Viện trưởng Viện tâm lý Giáo dục và Đào tạo cho rằng, hành vi đánh cô giáo ngay trong giờ Toán của học sinh không đơn thuần là vi phạm nội quy trường học mà còn là sự xâm phạm nghiêm trọng đến đạo đức, văn hóa ứng xử và sự tôn nghiêm của môi trường giáo dục.
Theo ông Kiên, dù nguyên nhân cụ thể của vụ việc là gì, hành động dùng bạo lực đối với giáo viên không thể được chấp nhận hay biện minh. Nhà trường là nơi truyền đạt kiến thức và hình thành nhân cách, vì vậy khi một học sinh sẵn sàng ra tay với người đang giảng dạy mình, đó là dấu hiệu đáng báo động về khả năng kiểm soát cảm xúc và ý thức tôn trọng người khác.
“Tuy nhiên, chúng ta không nên chỉ lên án cá nhân học sinh mà cần nhìn nhận, sự việc cũng là lời cảnh báo về những vấn đề sâu xa hơn như sự thiếu hụt kỹ năng quản lý cảm xúc ở một bộ phận học sinh, áp lực tâm lý tuổi vị thành niên, ảnh hưởng tiêu cực từ môi trường mạng và đôi khi cả những khoảng trống trong giáo dục gia đình”, ông Kiên nói.
Một học sinh bình thường khó có thể bộc phát hành vi cực đoan nếu không có những vấn đề tâm lý hoặc quá trình tích tụ cảm xúc tiêu cực từ trước.
Phó Viện trưởng Viện tâm lý Giáo dục và Đào tạo cũng phân tích, ở chiều ngược lại, các giáo viên, nhà quản lý giáo dục, cán bộ nhân viên công tác trong ngành giáo dục cũng cần được trang bị, đào tạo những kỹ năng xử lý tình huống, giao tiếp, ứng xử để tránh gặp phải hoặc biết cách đề phòng và ứng phó trong những tình huống tương tự như vậy.
Các trường cần thiết lập quy trình xử lý sự cố, công bố rõ các mức vi phạm và hướng xử lý từ đầu năm và cần có sự tham gia của các lực lượng khác trong bối cảnh hiện nay nhà trường không còn có thể đưa ra những hình thức kỷ luật cao nhất như đình chỉ học tập.
Ông Kiên cho rằng, việc xử lý cần bảo đảm tính nghiêm minh nhưng cũng mang tính giáo dục để không tước đi toàn bộ cơ hội cho một con người. Học sinh vi phạm phải chịu trách nhiệm theo quy định, đồng thời cần được đánh giá tác động về tâm lý, tư vấn và định hướng để học sinh nhận thức được hậu quả hành động của mình.
Bên cạnh đó, gia đình, nhà trường và xã hội cần phối hợp chặt chẽ hơn trong việc giáo dục nhân cách, kỹ năng ứng xử và kiểm soát cảm xúc cho thanh thiếu niên. Nhà trường cũng cần có giải pháp bảo vệ danh dự và sự an toàn của giáo viên bởi vì đây cũng chính là bảo vệ giá trị cốt lõi của giáo dục.
Kỷ luật nghiêm là cần thiết
Thạc sĩ Nguyễn Đình Sơn, chuyên gia tâm lý tuổi vị thành niên Hội Tâm lý Giáo dục học Hà Nội cũng khẳng định, hành vi nam sinh vung nắm đấm vào mặt cô giáo trong lớp học là không thể chấp nhận và phải được xử lý nghiêm.
Theo ông Sơn, ở tuổi vị thành niên, khả năng điều chỉnh cảm xúc và hành vi vẫn đang phát triển. Tuy nhiên, không thể lấy đặc điểm lứa tuổi để giải thích mọi hành vi bạo lực. Tức giận là một chuyện, còn đánh người là chuyện khác. Có em hành động bốc đồng, cũng có em cố tình gây hấn để áp đặt ý muốn.
Điều đáng tìm hiểu là trong quá trình lớn lên, trẻ đã học cách giải quyết xung đột như thế nào. Khi bị phản đối, không được làm theo ý mình, các em có biết dừng lại và tìm cách giải quyết khác không? Nếu trước đó từng có những phản ứng gây hấn, người lớn đã nhận ra và ứng xử ra sao?
Về giải pháp xử lý học sinh vi phạm hiện nay, trong trường hợp này, ông Sơn cho rằng, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can và ra lệnh tạm giam đối với nam sinh đánh cô giáo giữa lớp về tội “Cố ý gây thương tích” là rất kịp thời.
Kỷ luật nghiêm minh là cần thiết để bảo vệ giáo viên và buộc người vi phạm chịu trách nhiệm. Khi hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật, việc xử lý không thể chỉ dừng trong nhà trường”, chuyên gia tâm lý Nguyễn Đình Sơn nói.
Ở góc độ tâm lý, chuyên gia nêu một thực tế là, cũng có trường hợp, học sinh có thể biết đánh người là sai, biết mình sẽ phải chịu hậu quả mà vẫn thực hiện nhưng vẫn không kiểm soát được cơn nóng giận. Cũng có em biết mình đang làm gì nhưng vẫn cố tình gây hấn.
Bởi vậy, chỉ tăng hình phạt chưa chắc ngăn được bạo lực. Gia đình cần dạy con chấp nhận giới hạn, chịu trách nhiệm và giải quyết bất đồng mà không gây tổn hại. Nhà trường cần có cách nhận diện nguy cơ, can thiệp sớm và bảo vệ giáo viên khi xuất hiện hành vi đe dọa.
Sau mỗi vụ việc, bảo vệ người bị hại và xử lý người vi phạm phải được đặt lên trước. Nhưng nếu muốn những vụ việc tương tự không tiếp diễn, chúng ta còn phải nhìn lại cách trẻ được giáo dục trước khi bạo lực xảy ra.
Trước năm học 2026 - 2027, Bộ GD&ĐT chấn chỉnh cơ sở giáo dục về việc ngăn chặn, đẩy lùi bạo lực học đường vì đã xảy ra một số vụ bạo lực của học sinh phổ thông có tính chất vi phạm pháp luật ở mức độ phức tạp, nghiêm trọng, ảnh hưởng đến thể chất, tinh thần học sinh và gây lo lắng, bức xúc trong dư luận xã hội. Bộ GD&ĐT yêu cầu các Sở GD&ĐT triển khai các nhiệm vụ cấp bách nhằm chủ động phòng ngừa bạo lực học đường cho năm học này. Trong đó, yêu cầu, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu các cơ sở giáo dục, chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện về an toàn trong trường học.
