Nhiều băn khoăn từ vụ nam sinh hành hung cô giáo ở Hà Nội

Thông tin vụ nam sinh đánh cô giáo ở Hà Nội khiến câu chuyện an toàn lớp học, trách nhiệm bảo vệ người dạy và cách xử lý học sinh có hành vi bạo lực được cộng đồng đặc biệt quan tâm.

Trong những bình luận dưới bài đăng chia sẻ về vụ việc, tài khoản Lương Nguyễn đặt câu hỏi: “Những ai lên tiếng để bảo vệ giáo viên?”. Tài khoản Hoàng Lê băn khoăn về sự an toàn của thầy cô giáo khi nhắc nhở, uốn nắn học sinh nhưng gặp phản ứng, kể cả từ phụ huynh khi không muốn nghe những hạn chế của con.

Từ thực tế giảng dạy và quản lý trường học, các nhà giáo cho rằng cần xác định rõ giới hạn của hành vi, trách nhiệm của từng bên và cơ chế hỗ trợ khi xung đột xảy ra. Việc xử lý phải bảo đảm an toàn cho giáo viên, học sinh, đồng thời có giải pháp ngăn ngừa tái diễn.

Nỗi lo giáo viên phải tự bảo vệ mình

Chia sẻ về câu chuyện này, một giáo viên tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên Bình Dương - người có kinh nghiệm hơn 20 năm đứng trên bục giảng, cho biết điều băn khoăn nhất là phải đồng thời giữ nề nếp lớp học, bảo đảm an toàn cho bản thân và học sinh, trong khi tình huống có thể thay đổi chỉ trong vài giây.

“Nếu thiếu kỹ năng và sự hỗ trợ kịp thời, giáo viên rất dễ rơi vào thế đơn độc”, giáo viên này nói.

Theo giáo viên này, cần phân biệt phản ứng gay gắt với hành vi đe dọa, tấn công. Học sinh có quyền trình bày ý kiến nhưng bạo lực là giới hạn không thể chấp nhận. Giáo viên cần được bảo vệ khi thực hiện nhiệm vụ giáo dục đúng quy định.

Ở góc độ quản lý, thạc sĩ Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (TPHCM), cho rằng điều thầy cô cần nhất là sự đồng hành và chỗ dựa từ lãnh đạo nhà trường. Giáo viên không thể đơn độc đối diện những tình huống khó khăn, càng không nên tự gánh chịu mọi áp lực khi thực hiện trách nhiệm giáo dục.

Theo ông Phú, khi học sinh mất kiểm soát, giáo viên cần giữ bình tĩnh, giọng nói ôn hòa, tránh tranh cãi, trách móc hoặc đối đầu trực tiếp trước tập thể. Có thể giảm áp lực, tạo khoảng lặng để học sinh ổn định cảm xúc và nhờ đồng nghiệp phối hợp hỗ trợ.

“Nếu nhận thấy tình hình có dấu hiệu vượt tầm kiểm soát, giáo viên cần chủ động báo ngay cho bộ phận quản lý học sinh đến phối hợp xử lý, không cố gắng giải quyết một mình”, ông Phú nói.

Một số giáo viên ở TPHCM cũng cho rằng thời điểm căng thẳng không phù hợp để tiếp tục tranh luận hay yêu cầu học sinh nhận lỗi ngay. Ưu tiên là giữ khoảng cách an toàn, gọi người hỗ trợ, hướng dẫn các học sinh khác tránh xa khu vực nguy hiểm. Việc phân tích đúng sai, xử lý vi phạm thực hiện sau khi tình huống ổn định.

Với học sinh chứng kiến, giáo viên này đề nghị các em báo ngay cho giáo viên khác, bảo vệ hoặc ban giám hiệu; tránh tụ tập, hò hét, kích động hay đứng quay clip. Các em không nên tự lao vào khống chế, nhất là khi có vật nguy hiểm. Cũng không nên mặc định học sinh đứng sững vì sợ hãi là vô cảm.

Từ những tình huống cụ thể đó, nhiều giáo viên đề xuất nhà trường xây dựng quy trình hỗ trợ rõ ràng: Khi có nguy cơ bạo lực thì gọi ai, ai đến can thiệp, ai hướng dẫn học sinh di chuyển và ai hỗ trợ y tế. Quy trình cần được tập huấn, diễn tập để giáo viên có thể sử dụng ngay.

Khi xảy ra sự việc, nhà trường cần bảo toàn chứng cứ, xác minh khách quan, hỗ trợ giáo viên khám chữa bệnh, ổn định tâm lý và bảo vệ quyền lợi chính đáng. Đặc biệt, nhà trường không nên yêu cầu giáo viên tự giải quyết hoặc chấp nhận bỏ qua để giữ hình ảnh của trường.

Hạ nhiệt xung đột: Không dừng ở một lời xin lỗi

Theo ông Huỳnh Thanh Phú, bạo lực với giáo viên là hành vi không thể chấp nhận. Tuy nhiên, để xử lý đúng, cần tìm hiểu những yếu tố liên quan như tâm lý lứa tuổi, hoàn cảnh gia đình, mâu thuẫn trong trường học, khả năng kiểm soát cảm xúc và tác động của mạng xã hội.

“Thấu hiểu nguyên nhân không có nghĩa là bao biện hay dung túng cho sai phạm”, ông nhấn mạnh.

Cùng quan điểm, vị giáo viên tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên Bình Dương, cho rằng cần làm rõ diễn biến trước, trong và sau sự việc; đối chiếu lời kể các bên, nhân chứng và dữ liệu liên quan, thay vì kết luận từ một đoạn clip ngắn.

Nếu học sinh có dấu hiệu cần đánh giá sức khỏe tâm thần, việc đó phải do người có chuyên môn thực hiện. Không thể tự gán nhãn cho học sinh, cũng không thể lấy hoàn cảnh khó khăn hay trạng thái tức giận để xóa bỏ trách nhiệm đối với hành vi gây tổn thương.

Về hướng xử lý, ông Phú cho rằng kỷ luật cần kết hợp với hỗ trợ tâm lý nhưng không được đánh đổi sự an toàn, danh dự của giáo viên để giữ quan hệ thầy trò. Những hành vi nghiêm trọng, có dấu hiệu vi phạm pháp luật cần được chuyển cơ quan chức năng xem xét theo quy định.

Trong khi đó, một số giáo viên ở TPHCM nhấn mạnh yêu cầu theo dõi sự thay đổi sau kỷ luật. Học sinh cần nhận thức hậu quả, thực hiện trách nhiệm khắc phục phù hợp, học cách kiểm soát cảm xúc với sự phối hợp của gia đình, nhà trường và người làm công tác tâm lý.

“Không thể xem một lời xin lỗi là đã giải quyết xong sự việc”, một giáo viên lưu ý và cho rằng đối thoại để phục hồi quan hệ chỉ nên tiến hành khi đã an toàn, các bên tự nguyện, đặc biệt phải tôn trọng sự sẵn sàng của giáo viên, tránh ép người bị tổn thương tha thứ.

Ở chiều ngược lại, ông Phú đặt ra yêu cầu bảo vệ học sinh trước những cách ứng xử thiếu chuẩn mực của người dạy. Theo ông, vẫn có giáo viên ứng xử thiếu kiềm chế, khiến mâu thuẫn âm ỉ rồi có thể bùng phát. Đây cũng là vấn đề nhà trường phải nhìn nhận và chấn chỉnh.

“Quyền uy của nhà giáo phải đến từ tri thức, nhân cách và sự công bằng chứ không phải nỗi sợ của học trò”, ông Phú nêu quan điểm.

Theo vị hiệu trưởng, hành vi xâm phạm thân thể, xúc phạm danh dự, nhân phẩm học sinh phải được xem xét khách quan, xử lý nghiêm minh. Môi trường giáo dục chỉ thực sự lành mạnh khi học sinh được bảo vệ và thầy cô được tôn trọng.

Để phòng ngừa, ông đề xuất tăng giáo dục kỹ năng ứng xử, lòng biết ơn, sự tôn trọng trong giờ chào cờ; tổ chức hoạt động văn hóa, thể thao, ngoại khóa để gắn kết học sinh...

“Kỷ luật để học sinh biết giới hạn; hỗ trợ để các em biết sửa mình; bảo vệ giáo viên để giữ vững niềm tin vào nghề”, ông Phú chia sẻ.