Châu lục và World Cup, đấu trường quá tầm?
Trong lịch sử bóng đá Đông Nam Á, Myanmar là nước có thành tích cao nhất khi tham dự đấu trường châu lục khi từng vào tới chung kết Asian Cup năm 1968. Giải đấu năm đó tổ chức tại Iran và Myanmar đoạt vị trí Á quân, chỉ sau nước chủ nhà.
Năm 1972, có 2 đội bóng Đông Nam Á vào tới bán kết Asian Cup là Thái Lan và Khmer (Campuchia ngày nay). Cả hai về 3 khi lần lượt thua 2 đối thủ rất mạnh của châu lục là Iran và Hàn Quốc. Hai trận đấu diễn ra kịch tính và các đại diện Đông Nam Á chỉ thua sát nút đối thủ.
Thành tích cao nhất của đội tuyển Việt Nam ở đấu trường Asian Cup là vào tới tứ kết năm 2019 dưới thời HLV Park Hang-seo. Đây cũng là thời điểm đội tuyển Việt Nam đang hừng hực khí thế với lứa Thường Châu làm nòng cốt trong đội hình gồm những Nguyễn Quang Hải, Công Phượng, Đoàn Văn Hậu, Tuấn Anh...Tại tứ kết, thầy trò HLV Park Hang-seo để thua ông lớn Nhật Bản 0-1.
Trước đó năm 2007, đội tuyển Việt Nam từng vào tới tứ kết dưới sự dẫn dắt của HLV A.Riedl. Tại đây, Việt Nam thua 0-2 Iraq, đội sau đó đăng quang ngôi vô địch.
Với đấu trường World Cup, thành tích cao nhất của bóng đá Đông Nam Á là Indonesia với dàn sao nhập tịch hùng hậu đã vào tới vòng loại thứ 4. Trong số 23 cầu thủ Indonesia mang đến vòng đấu này, 19 người sinh ra bên ngoài xứ vạn đảo. Tuy nhiên, họ vẫn không đủ sức để giành tấm vé dự World Cup.
Thái Lan, nước thường giữ thế thống trị khu vực cũng từng hướng tới cơ hội tham dự World Cup nhưng thành tích cao nhất chỉ là vào tới vòng loại thứ 3 các năm 2002 và 2018. Tương tự, Việt Nam vào tới vòng loại 3 năm 2022 dưới thời HLV Park Hang-seo. Tại đây, đội tuyển Việt Nam chỉ giành được 4 điểm với 1 trận thắng, 1 hoà sau 10 trận đấu.
Kết quả này cho thấy khoảng cách cực lớn giữa bóng đá Việt Nam nói riêng cũng như Đông Nam Á nói chung so với nhóm đầu châu lục.
Sức ép ngàn cân ai gánh?
Bóng đá Việt Nam vừa trải qua một nhiệm kỳ thành công rực rỡ với bộ máy lãnh đạo nhiệm kỳ 9 VFF với 2 chức vô địch Đông Nam Á, HCV SEA Games và tấm vé dự World Cup của bóng đá nữ, futsal...
Về tài chính, nguồn thu của VFF cũng đa dạng và ổn định hơn, đảm bảo cho hoạt động tập huấn nước ngoài, thi đấu...của các ĐTQG. Hoạt động đối ngoại được đẩy mạnh, giúp hình ảnh và tiếng nói của Việt Nam có trọng lượng hơn ở các tổ chức quốc tế như AFC, FIFA.
Chuyến thăm Việt Nam của Chủ tịch FIFA Gianni Infantino ở trận Chung kết ASEAN Cup 2026 phần nào cho thấy khả năng đối ngoại tốt của VFF. Hình ảnh Việt Nam qua đó lan toả tới quốc tế.
Thách thức lớn nhất bóng đá Việt Nam chưa vượt qua chính là các mục tiêu tiến xa hơn ở đấu trường châu lục. Trong bối cảnh đội tuyển Việt Nam có dấu hiệu tới hạn về nguồn lực con người, điều này càng đặt ra gánh nặng lớn hơn cho giai đoạn tiếp theo, đặc biệt khi kỳ vọng từ giới mộ điều ngày càng cao.
Những mục tiêu đầy tham vọng đã được đặt ra, với đòi hỏi cần hoàn thành nếu không muốn bị trượt khỏi đường ray. Đây là sức ép ngàn cân đối với bộ máy mới của VFF ở nhiệm kỳ 10.
Ở trong nước, V.League và giải Hạng nhất đều xảy ra những biến động không ngừng với xung đột giữa các thế lực cũ và mới. Mỗi năm, VFF và VPF đều phải đối diện với cảnh giải có nguy cơ giảm số đội vì nhiều đơn vị, địa phương không đảm bảo nguồn lực tài chính.
Nhiều đội bóng hiện nay trên thực tế khó hoạt động nếu thiếu sự hỗ trợ của các địa phương, điển hình như Thanh Hoá, Hải Phòng, Quảng Ninh...Để giải bài toán nâng số lượng đội bóng nhưng đồng thời giữ được chất lượng là vấn đề chỉ VFF và VPF khó có thể làm được.
