Sáng 8/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc.
Theo Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh, dự thảo luật sửa đổi, bổ sung các quy định nhằm bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ hệ thống pháp luật; phân định trách nhiệm, thẩm quyền phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Đồng thời, lần sửa đổi này cũng nhằm phân quyền, phân cấp, đơn giản hóa quy trình, thủ tục, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, cũng như khắc phục những vướng mắc, bất cập phát sinh trong thực tế.
Đáng chú ý liên quan đến quy chế quản lý kiến trúc, lần sửa đổi này cũng đã bổ sung quy định phù hợp tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, thống nhất với quy định pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn, tiếp tục đơn giản hóa thủ tục ban hành.
Đại diện cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban KHCN&MT Nguyễn Thanh Hải cho rằng, đa số các quy định trong dự thảo luật có tính khả thi, phù hợp với định hướng đổi mới công tác lập pháp.
Tuy nhiên, theo bà Hải, cần cân nhắc một số nội dung, cụ thể như việc phân cấp hoàn toàn cho UBND cấp xã ban hành Quy chế quản lý kiến trúc ngay thời điểm hiện nay sẽ gặp khó khăn do trình độ, năng lực cán bộ cơ sở.
Do vậy, quy định này cần được xem xét nghiên cứu, chỉnh lý theo hướng cấp xã tổ chức lập, cơ quan chuyên môn cấp trên có ý kiến thẩm định, hoặc UBND cấp tỉnh phải ban hành “Khung quy chế mẫu” để áp dụng thống nhất.
Cho phép địa phương chủ động
Nhằm bảo đảm tính khả thi, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu, chỉnh lý khoản 4 điều 14 của dự thảo luật theo hướng: Tăng tính linh hoạt, cho phép địa phương chủ động xác định phạm vi lập Quy chế quản lý kiến trúc.
Theo đó, không bắt buộc lập Quy chế trên toàn bộ ranh giới hành chính mà tập trung vào khu vực đặc thù, đô thị mới, khu trung tâm.
Đặc biệt, cần có quy định kiểm soát chặt chẽ thiết kế đô thị đối với các dự án bất động sản quy mô lớn do tư nhân đầu tư và các khu vực ven hồ, ven sông để bảo vệ cảnh quan chung.
Bên cạnh đó, cần bổ sung cơ chế kiểm soát nhằm nâng cao chất lượng không gian đô thị, phát triển kiến trúc xanh, tiết kiệm năng lượng và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đồng tình việc sửa đổi luật, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cũng dành sự quan tâm tới nội dung về phân cấp thẩm quyền cho cấp xã. Theo ông, thực tế hiện nay nhiều xã, phường, đặc khu làm được ngay. Tuy nhiên cũng có những nơi còn rất yếu, công việc đang quá tải, phân cấp là không làm ngay được.
“Hiện nay có khoảng 705 xã còn rất nhỏ, đang trong giai đoạn sắp xếp lại, nếu phân cấp ngay thì không thể thực hiện. Tôi đề nghị theo tinh thần Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Luật Tổ chức Chính phủ: cấp trên giao cho cấp dưới, nếu cấp dưới không làm được thì cấp trên thu lại”, ông Định nêu.
Trong trường hợp nếu cấp dưới thấy mình làm được thì đề nghị cấp trên giao kèm theo điều kiện thực hiện. “Chưa nên giao trực tiếp cho xã ngay mà trong luật nên giao cho tỉnh. Tùy điều kiện hoàn cảnh địa phương và năng lực cấp xã mà tỉnh quyết định phân cấp theo yêu cầu quản lý. Như vậy mới có người chịu trách nhiệm”, Phó Chủ tịch Quốc hội nói.
