Gia tăng thủ đoạn tinh vi trên môi trường số
Ngày 7/7, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc - Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389) - chủ trì hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả 6 tháng đầu năm và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.
Theo báo cáo của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389, trong 6 tháng đầu năm, các đơn vị, địa phương đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 67.937 vụ việc vi phạm (tăng 36,66% so với cùng kỳ năm 2025).
Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt hơn 9.647 tỷ đồng (tăng 49,36% so với cùng kỳ). Các lực lượng chức năng đã khởi tố 1.676 vụ án, 2.789 đối tượng.
Tại các địa bàn trọng điểm như Lạng Sơn, Quảng Ninh, Lào Cai, Tây Ninh, An Giang… các đối tượng tiếp tục lợi dụng đường mòn, lối mở, hoạt động cư dân biên giới, chính sách phân luồng hải quan, phương tiện vận tải trá hình để buôn lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép vào nội địa.
Đáng chú ý, không gian mạng và thương mại điện tử đang là lĩnh vực phức tạp nhất về buôn bán, tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ. Các đối tượng lợi dụng mạng xã hội để livestream bán hàng để tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ với quy mô rất lớn.
Đặc biệt, đã xuất hiện tình trạng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Deepfake để cắt ghép hình ảnh bác sĩ, chuyên gia, người nổi tiếng nhằm quảng cáo sai sự thật đối với thực phẩm chức năng, mỹ phẩm và thuốc chữa bệnh.
Tại hội nghị, đại diện các bộ, ngành, địa phương đã tập trung phân tích tình trạng sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, nhất là các nhóm hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân như thuốc chữa bệnh, mỹ phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, sữa giả.
Các đại biểu cho rằng phương thức, thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi, lợi dụng thương mại điện tử, mạng xã hội, livestream bán hàng để quảng bá, tiêu thụ hàng hóa vi phạm, gây khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý.
Bên cạnh tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, các ý kiến đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn, chất lượng sản phẩm hàng hóa.
Một số giải pháp được đề xuất gồm nghiên cứu cơ chế xác thực thông tin người bán trên các sàn thương mại điện tử, nền tảng livestream, lưu trữ dữ liệu giao dịch, thông tin kho hàng, đơn hàng, phục vụ công tác kiểm tra, xác minh…
Đấu tranh với các hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép ma túy, vàng, ngoại tệ
Phát biểu kết luận, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đánh giá thời gian qua, Bộ Công an đã chỉ đạo công an các địa phương tăng cường xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến sở hữu trí tuệ, khởi tố nhiều vụ án.
Công tác đấu tranh trong lĩnh vực này được tập trung hơn, góp phần nhận được sự đồng tình, ủng hộ của cộng đồng doanh nghiệp, các đối tác trong nước và quốc tế.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Thủ tướng Thường trực chỉ rõ công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn chưa thực sự vững chắc.
Tình trạng hàng hóa nhập lậu, giả mạo nguồn gốc xuất xứ vẫn diễn biến phức tạp trong nội địa, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục xảy ra tại nhiều địa phương.
Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu trong thời gian tới, các bộ, ngành thành viên Ban Chỉ đạo 389, các địa phương cần tập trung thực hiện một số nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Trong đó, các bộ, ngành, địa phương xây dựng chương trình, kế hoạch, giải pháp cụ thể, phù hợp với tình hình từng địa bàn; tập trung đấu tranh với các hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép ma túy, vàng, ngoại tệ, thuốc lá thế hệ mới.
Cùng với đó, tăng cường kiểm tra, giám sát, nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn, bản lĩnh chính trị, đạo đức công vụ của cán bộ thực thi nhiệm vụ, kiên quyết không để xảy ra tình trạng tiếp tay, bao che, bảo kê cho hoạt động vi phạm.
