Áp lực vốn ngày càng lớn
Ngày 8/8, Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM (HUBA) tổ chức chương trình Cà phê doanh nhân với chủ đề “Doanh nghiệp hợp lực để tăng trưởng 2 con số”.
Tại đây, TS. Cấn Văn Lực - chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia - cho rằng, việc giảm thêm lãi suất trong thời điểm hiện tại rất khó khả thi. Theo ông Lực, mục tiêu tăng trưởng năm 2025 ban đầu được đặt ở mức 6,5-7%, sau đó điều chỉnh lên 8% nhằm tạo tiền đề hướng tới mức tăng trưởng từ 10% trong những năm tiếp theo. Muốn đạt mục tiêu này, nền kinh tế cần một lượng vốn rất lớn.
Từ quý III năm ngoái, Ngân hàng Nhà nước đã nới room tín dụng, đưa tăng trưởng tín dụng cả năm lên tới 19%, mức cao nhất trong vòng 10 năm qua. Áp lực cấp vốn tăng mạnh khiến các ngân hàng phải nâng lãi suất huy động để thu hút tiền gửi, vừa đảm bảo thanh khoản vừa có nguồn cho vay.
Không chỉ chịu sức ép từ nhu cầu vốn, hệ thống ngân hàng còn phải cạnh tranh với nhiều kênh đầu tư cực kỳ hấp dẫn như vàng, chứng khoán, bất động sản, tiền mã hóa hay khởi nghiệp. Nếu lãi suất tiền gửi không đủ thu hút, dòng tiền có thể dịch chuyển sang các kênh này.
Đáng chú ý, trong 5 năm qua, tốc độ tăng trưởng tín dụng luôn vượt tốc độ huy động vốn. Theo ông Lực, chênh lệch lũy kế giữa tổng dư nợ cho vay và tổng nguồn vốn huy động hiện khoảng 2,7 triệu tỷ đồng.
“Nếu giảm lãi suất ở thời điểm này, khoảng cách chênh lệch sẽ càng nới rộng. trong bối cảnh hiện nay, việc giữ mặt bằng lãi suất ổn định, không tăng thêm đã là một thành công lớn”, ông Lực nói.
Bên cạnh đó, với 18 dự án hạ tầng trọng điểm có tổng vốn hơn 700.000 tỷ đồng được giải ngân trong 3 năm tới, việc không tính nguồn vốn này vào room tín dụng giao cho các ngân hàng được kỳ vọng giải phóng thêm dư địa tín dụng, hỗ trợ tăng trưởng.
Theo chuyên gia kinh tế Trần Du Lịch, việc đưa hơn 700.000 tỷ đồng của 18 dự án trọng điểm ra khỏi room tín dụng về bản chất chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật trong cơ chế phân bổ hạn mức cho từng ngân hàng. Xét trên tổng lượng vốn của nền kinh tế, nguồn vốn không thay đổi. Trong khi đó, lạm phát đang áp sát mục tiêu 4,5% và tiềm ẩn nguy cơ chi phí đẩy. “Mục tiêu kéo giảm lãi suất trong năm nay là cực kỳ khó khăn”, ông Trần Du Lịch nhận định.
Tìm kênh vốn mới
Ông Trần Du Lịch cho rằng, một vấn đề lớn của nền kinh tế là sự phụ thuộc quá nhiều vào hệ thống ngân hàng thương mại. Trong khi ngân hàng chủ yếu cung ứng vốn ngắn hạn, còn nguồn vốn trung và dài hạn phải được chia sẻ bởi thị trường vốn và các định chế tài chính. Việc thị trường trái phiếu doanh nghiệp chững lại khiến áp lực vốn tiếp tục dồn lên ngân hàng.
Ở góc độ ngân hàng, ông Từ Tiến Phát - Tổng Giám đốc ACB - cho biết, các ngân hàng bán buôn thường đảm nhận những dự án lớn, trong khi ngân hàng bán lẻ vẫn còn dư địa đáng kể cho doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME). ACB hiện mới sử dụng khoảng 2/3 room tín dụng được giao, nên doanh nghiệp SME tại TPHCM vẫn còn cơ hội tiếp cận vốn.
Tuy nhiên, ông Phát cho rằng lãi suất cho vay VND thời gian tới khó giảm sâu, thậm chí có thể neo trên 10%/năm. Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động đa dạng hóa nguồn vốn, như vay ngoại tệ đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, phát hành trái phiếu doanh nghiệp hoặc tiếp cận nguồn vốn nước ngoài.
Dưới góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Quốc Kỳ - Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Vietravel - cho rằng, 6 tháng cuối năm sẽ là giai đoạn không dễ dàng nếu muốn đạt mục tiêu tăng trưởng 10%. Doanh nghiệp cần những chính sách đủ mạnh và nhanh để tạo đột phá.
