Lập kỷ lục sạch lưới vẫn bị đặt dấu hỏi
Trước khi Charles De Ketelaere đánh đầu tung lưới Tây Ban Nha ở trận tứ kết World Cup 2026, Unai Simon đã trải qua 650 phút liên tiếp không thủng lưới tại ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Con số ấy vượt xa kỷ lục 517 phút mà huyền thoại người Ý Walter Zenga thiết lập từ World Cup 1990 cũng như kỷ lục cũ của Iker Casillas trong lịch sử bóng đá Tây Ban Nha.
Nhưng trước thềm bán kết gặp Pháp, thủ môn số một của La Roja vẫn bị một số chuyên gia xem là vị trí đáng lo ngại nhất trong đội hình. Trên báo điện tử talkSPORT, bình luận viên nổi tiếng người Anh, Kevin Hatchard thậm chí còn công khai chê rằng “nếu là một CĐV Tây Ban Nha, tôi sẽ sợ chết khiếp với cách bắt bóng của Unai Simon”.
Theo nhà bình luận người Anh, Simon vẫn có những khoảnh khắc xử lý rất thiếu an toàn. Ông chỉ ra tình huống thủ môn Athletic Bilbao mất bóng trước sức ép của đội tuyển Bỉ, mở ra cơ hội cho Kevin De Bruyne, rồi sau đó là một pha lao ra thiếu chính xác khác cũng suýt khiến Tây Ban Nha trả giá.
Trong bóng đá, hiếm có nghịch cảnh nào lạ lùng hơn việc một cầu thủ vừa phá kỷ lục thế giới lại tiếp tục trở thành tâm điểm của những nghi ngờ như thế. Không riêng gì giới bình luận quốc tế, truyền thông Tây Ban Nha cũng có những thời điểm chĩa mũi dùi vào Simon. Tờ AS hồi tháng 1 năm nay từng mở hẳn ra một diễn đàn để các CĐV tranh luận xem Joan Garcia hay Unai Simon xứng đáng bắt chính ở ĐTQG hơn.
Và ít nhất, đó cũng không phải những lời chỉ trích hoàn toàn vô căn cứ. Simon chưa bao giờ là cái tên nhận được sự đồng thuận tuyệt đối như Casillas trước đây ở đội tuyển Tây Ban Nha. Trái lại, anh luôn phải sống cùng những cuộc tranh luận kéo dài nhiều năm, đặc biệt kể từ khi David Raya và Joan Garcia nổi lên như những đối thủ cạnh tranh trực tiếp.
Nếu chỉ nhìn vào số liệu cấp CLB mùa vừa qua, những người đặt câu hỏi về lựa chọn của De la Fuente hoàn toàn có cơ sở. Joan Garcia là trường hợp nổi bật nhất. Thủ môn Barcelona đạt tỷ lệ cứu thua 77,89%, cao hơn rất nhiều so với mức 64,94% của Simon. Anh chỉ để thủng lưới trung bình 0,7 bàn mỗi trận, trong khi con số của thủ thành Athletic Bilbao là 1,5 bàn. Khả năng chơi chân cũng tạo nên khoảng cách đáng kể. Garcia đạt tỷ lệ chuyền chính xác gần 90%, còn Simon chỉ dừng ở mức 57,97%.
David Raya cũng không hề kém cạnh. Thủ môn Arsenal giữ sạch lưới nhiều hơn Simon ở mùa giải vừa qua, sở hữu tỷ lệ cứu thua cao hơn (69,77%), thủng lưới ít hơn (0,8 bàn/trận) và bước vào World Cup với vị thế của một trong những “người gác đền” thành công nhất bóng đá Anh những năm gần đây.
Nhìn từ góc độ đó, câu hỏi “vì sao vẫn là Unai Simon?” không phải là một sự công kích vô lý. Cuộc tranh luận càng trở nên sôi động bởi De la Fuente và Simon đều là người xứ Basque. Trong mắt một số nhà quan sát, mối quan hệ đặc biệt giữa hai người đóng vai trò không nhỏ trong việc duy trì vị thế số một của thủ môn Athletic Bilbao.
Niềm tin tuyệt đối của cả đội
Quả thực, rất ít cầu thủ trong đội tuyển Tây Ban Nha hiện nay có được sự đồng hành với HLV trưởng như Simon. Năm 17 tuổi, anh ra mắt đội U18 Tây Ban Nha dưới quyền De la Fuente. Sau đó là các đội U19, U21 rồi đội Olympic giành huy chương bạc tại Tokyo. Simon, Cucurella, Zubimendi, Pedri, Dani Olmo, Merino và Oyarzabal chính là bộ khung của đội Olympic năm ấy, trước khi trở thành nền móng cho thế hệ vô địch EURO 2024.
Từng ấy năm gắn bó đã tạo ra sự tin tưởng rất lớn và cả những thời điểm khó khăn nhất, niềm tin của HLV De la Fuente dành cho Simon cũng không thay đổi. Sau sai lầm ở EURO U21 năm 2019 hay chấn thương cổ tay khiến Simon lỡ đợt tập trung đầu tiên của đội tuyển năm 2023, De la Fuente vẫn nhanh chóng khôi phục trật tự cũ. Trước trận chung kết Nations League 2023, ông khẳng định ngắn gọn với học trò: "Cậu là thủ môn của tôi".
Tuy nhiên, nếu chỉ giải thích bằng yếu tố quen biết thì có lẽ chưa đủ. Bởi ngay trong đội tuyển Tây Ban Nha, những người hiểu rõ nhất giá trị của Simon lại chính là các đồng đội.
Khi được hỏi về cuộc cạnh tranh vị trí, David Raya không tỏ ra khó chịu. Thủ môn Arsenal thừa nhận Simon đã góp công lớn vào các chức vô địch Nations League và EURO của Tây Ban Nha. Joan Garcia cũng nhấn mạnh tới sự điềm tĩnh mà người đàn anh truyền cho cả tập thể.
Những lời nhận xét ấy xuất hiện khá thường xuyên mỗi khi các cầu thủ Tây Ban Nha nói về Simon. Pedri từng nhận xét rằng toàn đội luôn cảm thấy yên tâm khi bước vào loạt luân lưu bởi họ tin Simon sẽ cản phá được ít nhất một quả phạt đền.
Đó không phải sự động viên mang tính xã giao. Trong sự nghiệp, Simon đã cản phá 15 trong tổng số 72 quả phạt đền phải đối mặt, tương đương tỷ lệ 20,83%. Ở các loạt đấu súng, anh cứu thua 7 trong 27 cú đá. Những con số ấy vượt khá xa David Raya và càng bỏ xa Joan Garcia, người chưa từng trải qua một loạt luân lưu chính thức ở cấp độ cao.
Đối với một đội tuyển luôn được xem là ứng viên vô địch, nơi mỗi trận đấu loại trực tiếp đều có thể kéo dài tới 120 phút, đây là lợi thế không nhỏ.
Nhưng có lẽ điều khiến De la Fuente tin tưởng Simon nhất lại nằm ngoài sân cỏ. Theo Marca, sau khi Alvaro Morata và Dani Carvajal rời đội tuyển, Simon là người nhận được nhiều phiếu bầu nhất trong cuộc lựa chọn đội trưởng mới. Dù vậy, anh chủ động nhường lại băng thủ quân cho Rodri trong giai đoạn tiền vệ của Manchester City trở lại sau chấn thương.
Câu chuyện ấy giúp giải thích phần nào vị thế của Simon trong phòng thay đồ. Jonathan Ledesma, người từng huấn luyện đội trẻ xứ Basque, kể rằng ngay từ thời niên thiếu, Simon đã nổi bật bởi khả năng tổ chức đồng đội và ý thức trách nhiệm.
Tại World Cup lần này, truyền thông Tây Ban Nha nhiều lần ghi nhận vai trò của anh trong việc giữ sự bình tĩnh cho toàn đội sau những trận đấu không như ý. Một thành viên trong đội tuyển thậm chí nói với tờ El Mundo rằng: "Không có Unai, phòng thay đồ này sẽ hoàn toàn khác". Đó là những yếu tố không xuất hiện trên bảng thống kê. Nhưng ở các giải đấu lớn, chúng thường có giá trị riêng.
Một chiến thắng để xua đi những cái bóng
Dẫu vậy, mọi lập luận bảo vệ Simon cuối cùng vẫn phải được chứng minh bằng thành tích trên sân cỏ. Điều này càng đáng nói khi Tây Ban Nha sẽ đối mặt với một bài kiểm tra lớn mang tên đội tuyển Pháp, ứng cử viên số 1 cho chức vô địch.
Cho đến lúc này, Tây Ban Nha mới chỉ để lọt lưới 1 lần. Họ kiểm soát bóng nhiều hơn hầu hết đối thủ, bóp nghẹt không gian từ tuyến giữa và hiếm khi bị đặt vào trạng thái chống đỡ liên tục. Một hệ thống vận hành trơn tru giúp Simon có ít cơ hội thể hiện hơn nhiều so với các thủ môn khác.
Nói cách khác, thủ môn số một của La Roja phần nào trở thành nạn nhân của chính sức mạnh đội bóng mình. Khi Tây Ban Nha chơi áp đảo, người ta nói anh không phải làm việc nhiều. Khi anh mắc một sai sót nhỏ trong số ít tình huống phải xử lý, sai sót ấy lập tức bị phóng đại.
Trận bán kết với Pháp hứa hẹn sẽ thay đổi điều đó. Kylian Mbappe cùng các đồng đội sở hữu hàng công hiệu quả nhất giải. Họ không cần kiểm soát bóng vượt trội để tạo ra cơ hội. Chỉ một pha chuyển trạng thái, một khoảng trống lộ ra phía sau hàng thủ đối phương hoặc một tình huống cố định cũng đủ để các chân sút Pháp tận dụng và làm thay đổi cục diện trận đấu.
Đây là trận đấu mà Simon nhiều khả năng sẽ phải hoạt động nhiều hơn bất kỳ trận nào trước đó tại World Cup 2026. Đây cũng là trận đấu mà mọi tranh luận quanh anh có thể nhận được câu trả lời rõ ràng nhất.
Vì thế, trận bán kết với tuyển Pháp không chỉ là cuộc cạnh tranh cho tấm vé vào chung kết World Cup 2026. Với Unai Simon, đó còn là thêm một cơ hội để xua đi những chiếc bóng mang tên nghi ngờ đã đeo bám anh suốt nhiều năm qua.
Kết quả cuối cùng vẫn còn ở phía trước. Nhưng có một điều gần như chắc chắn: thủ môn số một của Tây Ban Nha sẽ bước ra sân với sự tự tin quen thuộc. Bởi phía sau “người gác đền” này không chỉ có niềm tin gần như tuyệt đối của ông thầy Luis de la Fuente, mà còn có sự ủng hộ của những đồng đội hiểu rõ nhất chân giá trị của anh.
