Các khu công nghiệp lớn liên tục gia tăng tỷ lệ lấp đầy
Những năm gần đây, bức tranh công nghiệp Nghệ An có nhiều thay đổi tích cực khi các khu công nghiệp trọng điểm liên tục đón thêm các dự án mới. Tỷ lệ lấp đầy tại nhiều khu công nghiệp tăng nhanh, phản ánh sức hút ngày càng lớn của môi trường đầu tư địa phương. Nổi bật nhất hiện nay là Khu công nghiệp VSIP Nghệ An.
VSIP là thương hiệu khu công nghiệp hàng đầu Việt Nam với mạng lưới các khu công nghiệp trải dài trên nhiều tỉnh, thành. Các khu VSIP hiện thu hút hơn 1.000 nhà đầu tư đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 24 tỷ USD, tạo việc làm cho khoảng 340.000 lao động. Không chỉ mang ý nghĩa về quy mô, VSIP còn được đánh giá cao nhờ mô hình khu công nghiệp hiện đại, đồng bộ, thân thiện môi trường.
Tại Nghệ An, dự án Khu công nghiệp, đô thị và dịch vụ VSIP Nghệ An 1 có tổng diện tích khoảng 750ha hiện gần như đã kín diện tích đất công nghiệp. Tính đến cuối năm 2025, khu công nghiệp này đã thu hút 58 nhà đầu tư thứ cấp với tổng vốn đăng ký khoảng 2,723 tỷ USD, đạt tỷ lệ lấp đầy hơn 91%.
Điểm đáng chú ý là chất lượng dòng vốn đầu tư vào VSIP Nghệ An ngày càng được nâng lên. Nhiều tập đoàn lớn trong lĩnh vực điện tử, cơ khí chính xác, dệt may công nghệ cao đã lựa chọn đầu tư tại đây như Luxshare ICT, Luxcase, Innovation Precision, Merry & Luxshare, Everwin Precision, Radiant, Woosin Vina hay Matsuoka.
Trong đó, dự án của Best Pacific International Limited (Mega Textile Vietnam) hiện là dự án FDI có quy mô vốn lớn nhất tại Nghệ An. Sự hiện diện của các tập đoàn quốc tế không chỉ giúp gia tăng nguồn thu ngân sách mà còn thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát triển công nghiệp hỗ trợ và tạo hiệu ứng lan tỏa đối với môi trường đầu tư của tỉnh.
Hiện nay, các doanh nghiệp đang hoạt động tại VSIP Nghệ An đã tạo việc làm cho khoảng 36.000 lao động. Khi toàn bộ các dự án đi vào vận hành đủ công suất, quy mô lao động dự kiến có thể đạt khoảng 70.000 người. Điều này cho thấy vai trò ngày càng lớn của VSIP đối với phát triển kinh tế - xã hội của Nghệ An.
Bên cạnh VSIP, Khu công nghiệp WHA Industrial Zone Nghệ An cũng đang nổi lên như một cực tăng trưởng công nghiệp mới. Với quy hoạch hiện đại theo tiêu chuẩn quốc tế, khu công nghiệp này thu hút nhiều doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực điện tử, logistics, vật liệu xây dựng và công nghiệp chế biến. Theo báo cáo cập nhật năm 2025, giai đoạn 1 của WHA đã đạt tỷ lệ lấp đầy khoảng 80%, trong khi giai đoạn 2 tiếp tục được mở rộng để đón thêm nhà đầu tư mới.
WHA được đánh giá có lợi thế lớn nhờ hạ tầng đồng bộ, quỹ đất rộng và khả năng kết nối thuận lợi với cảng biển, sân bay và hệ thống giao thông liên vùng. Đây cũng là khu công nghiệp được nhiều doanh nghiệp FDI quan tâm trong bối cảnh xu hướng dịch chuyển chuỗi sản xuất sang Việt Nam đang diễn ra mạnh mẽ.
Một trong những khu công nghiệp có tỷ lệ lấp đầy cao nhất hiện nay là Nam Cấm. Đây là khu công nghiệp hình thành khá sớm tại Nghệ An và có vị trí thuận lợi khi nằm trong Khu kinh tế Đông Nam, gần Quốc lộ 1A, cảng biển và các tuyến giao thông huyết mạch. Các phân khu A, B, C của Nam Cấm hiện đã đạt tỷ lệ lấp đầy khoảng 96 – 98%. Quỹ đất công nghiệp còn lại không nhiều, trong khi nhu cầu mở rộng sản xuất của doanh nghiệp ngày càng tăng.
Động lực mới cho thu hút FDI và phát triển bền vững
Sự phát triển nhanh của các khu công nghiệp không chỉ phản ánh nhu cầu mở rộng sản xuất của doanh nghiệp mà còn cho thấy môi trường đầu tư của Nghệ An đang ngày càng hấp dẫn hơn. Trong những năm trở lại đây, Nghệ An liên tục nằm trong nhóm địa phương thu hút FDI cao của cả nước. Các dự án đầu tư lớn tập trung chủ yếu vào lĩnh vực điện tử, công nghệ cao, dệt may và công nghiệp hỗ trợ.
Lợi thế lớn nhất của Nghệ An nằm ở vị trí trung tâm khu vực Bắc Trung Bộ với hệ thống giao thông ngày càng hoàn thiện. Tỉnh hiện có đầy đủ cảng biển, sân bay quốc tế, đường sắt, quốc lộ và các tuyến cao tốc kết nối liên vùng. Điều này giúp doanh nghiệp tiết giảm đáng kể chi phí logistics và thuận lợi trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Ngoài lợi thế hạ tầng, Nghệ An cũng đang nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư thông qua cải cách hành chính, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật trong các khu công nghiệp. Chính quyền địa phương ngày càng chủ động đồng hành cùng doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình triển khai dự án. Đây được xem là yếu tố quan trọng giúp Nghệ An cạnh tranh với nhiều địa phương khác trong thu hút FDI.
Việc tỷ lệ lấp đầy tại các khu công nghiệp tăng nhanh cũng kéo theo nhu cầu mở rộng quỹ đất công nghiệp trong tương lai. Hiện tỉnh đã quy hoạch thêm hàng nghìn ha đất công nghiệp mới tại Khu kinh tế Đông Nam và các địa phương ven biển nhằm đón làn sóng đầu tư mới.
Tuy nhiên, cùng với cơ hội, Nghệ An cũng đang đối mặt với nhiều thách thức. Một số khu công nghiệp vẫn gặp khó khăn trong giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng đồng bộ và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.
Nguồn lao động kỹ thuật cao hiện vẫn chưa đáp ứng hết nhu cầu của các doanh nghiệp FDI quy mô lớn, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử và công nghệ cao. Bên cạnh đó, hệ thống nhà ở công nhân, dịch vụ đô thị và hạ tầng xã hội quanh các khu công nghiệp vẫn cần tiếp tục được đầu tư.
Để duy trì sức hút đầu tư lâu dài, Nghệ An cần chuyển dần từ thu hút đầu tư theo chiều rộng sang chiều sâu, ưu tiên các dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường và có khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước. Song song với phát triển công nghiệp, địa phương cũng cần chú trọng phát triển công nghiệp xanh, tiết kiệm năng lượng và hạn chế tác động đến môi trường. Đây là xu hướng tất yếu trong bối cảnh nhiều thị trường lớn trên thế giới đang áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất xanh và phát triển bền vững.
Dù vẫn còn không ít thách thức, việc các khu công nghiệp lớn liên tục tăng tỷ lệ lấp đầy đang mở ra kỳ vọng mới cho kinh tế Nghệ An. Từ VSIP, WHA đến Nam Cấm hay Hoàng Mai, các khu công nghiệp đang dần trở thành động lực tăng trưởng quan trọng, góp phần giải quyết việc làm, tăng nguồn thu ngân sách và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh.
Với đà phát triển hiện nay, Nghệ An đang từng bước khẳng định vị thế là trung tâm công nghiệp mới của khu vực Bắc Trung Bộ, đồng thời trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư trong và ngoài nước.
