Mua tài khoản Spotify Premium, YouTube Premium vẫn chưa đủ
Từ ngày 1/7, khi mức lương cơ sở mới được áp dụng, biểu phí bản quyền âm nhạc tại các không gian kinh doanh như quán cà phê, nhà hàng cũng sẽ tự động điều chỉnh tăng theo công thức hiện hành.
Diện tích càng lớn, chi phí sẽ tăng theo diện tích thực tế, nhưng mức thu tối đa không quá 20 triệu đồng/năm cho một không gian thương mại.
Điểm mới cần hiểu đúng là không phải đến ngày 1/7/2026 pháp luật mới bắt đầu yêu cầu trả tiền bản quyền. Nghĩa vụ này đã được đặt ra trong Luật Sở hữu trí tuệ và Nghị định 17/2023/NĐ-CP.
Luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TPHCM) phân tích mốc 1/7 được nhắc đến nhiều vì mức lương cơ sở tăng, trong khi tiền bản quyền được tính theo mức lương cơ sở nhân với hệ số điều chỉnh nên số tiền phải trả có thể thay đổi.
Theo Phụ lục II ban hành kèm Nghị định 17/2023/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 33 Nghị định 134/2026/NĐ-CP ngày 06/4/2026, tiền bản quyền khi sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình trong hoạt động kinh doanh, thương mại được tính theo công thức: Tiền bản quyền/năm = Mức lương cơ sở x Hệ số điều chỉnh.
Biểu giá nêu trên được áp dụng đối với Hà Nội và TPHCM. Đối với các địa phương khác, mức thu được điều chỉnh theo phân loại đô thị.
Nếu không trả tiền bản quyền trong vòng 90 ngày kể từ khi bắt đầu sử dụng, cơ sở kinh doanh buộc phải dừng phát nhạc. Nếu tiếp tục mở sau thời hạn đó mà chưa đóng phí được coi là vi phạm.
Mức phạt hành chính theo quy định hiện hành là từ 10-15 triệu đồng với cá nhân, và gấp đôi với tổ chức. Ngoài tiền phạt, bên vi phạm vẫn phải trả đủ tiền bản quyền cho giai đoạn đã sử dụng.
Điều khiến nhiều người băn khoăn là đã đăng ký các dịch vụ như Spotify Premium, YouTube Premium hay các nền tảng nghe nhạc trực tuyến khác. Liệu điều này có đồng nghĩa với việc được phép phát nhạc trong không gian kinh doanh?
Thực tế, các gói thuê bao này chủ yếu cấp quyền sử dụng cho mục đích cá nhân. Việc phát nhạc tại quán cà phê, nhà hàng hoặc các cơ sở kinh doanh vẫn phải tuân thủ các quy định về quyền tác giả và quyền liên quan.
Đây là hai loại quyền độc lập nhau và có giá trị khác nhau.
Trao đổi với PV Tiền Phong, luật sư Hoàng Hà cho biết khoản tiền thuê bao chủ yếu giúp người dùng được truy cập kho nhạc theo điều kiện dịch vụ của nền tảng. Đó là quyền nghe cá nhân, không mặc nhiên bao gồm quyền phát nhạc công cộng trong quán cà phê, nhà hàng, khách sạn hoặc không gian kinh doanh.
Các nền tảng đều nêu rõ người dùng không có quyền mở nhạc tại quán cà phê, nhà hàng, cửa hàng, phòng gym, trường học hoặc tại các sự kiện có yếu tố kinh doanh.
Như vậy, một chủ quán mua tài khoản Spotify Premium hay YouTube Premium (được quyền nghe nhạc không chèn quảng cáo) không đồng nghĩa với việc họ được cấp quyền sử dụng âm nhạc cho mục đích thương mại.
"Khi âm nhạc được phát trong không gian phục vụ khách hàng, tác phẩm không còn là hoạt động giải trí cá nhân mà trở thành một phần của hoạt động kinh doanh. Âm nhạc giúp tạo không gian, nâng cao trải nghiệm dịch vụ, giữ chân khách hàng và có thể mang lại lợi ích kinh tế cho cơ sở kinh doanh.
Việc sử dụng này có thể phát sinh nghĩa vụ trả tiền bản quyền, tiền thù lao cho tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, chủ sở hữu quyền liên quan hoặc tổ chức được ủy quyền", luật sư nói.
Hiện nay, các đơn vị trung gian như Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) hoặc Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Việt Nam (RIAV) được ủy quyền để cấp quyền sử dụng đối với nhiều tác phẩm trong nước và quốc tế. Do đó, chủ quán có thể liên hệ để ký kết hợp đồng và đóng phí sử dụng âm nhạc.
Âm nhạc trong quán cà phê không chỉ để bật cho vui
Trong bối cảnh thị trường cà phê ngày càng cạnh tranh, chất lượng đồ uống không còn là yếu tố duy nhất giữ chân khách hàng.
Âm nhạc đang trở thành một phần quan trọng của trải nghiệm, góp phần định hình không gian, cảm xúc và thậm chí tác động trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh.
Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực hành vi tiêu dùng cho thấy âm nhạc nền có khả năng ảnh hưởng đến thời gian lưu lại, mức chi tiêu và đánh giá của khách hàng đối với không gian dịch vụ.
Nghiên cứu đăng trên Journal of Consumer Research năm 1986 chỉ ra rằng khi các nhà hàng phát nhạc có tiết tấu chậm, thực khách có xu hướng ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn, đặc biệt đối với các loại đồ uống.
Ngược lại, nhạc có tiết tấu nhanh khiến khách dùng bữa với tốc độ nhanh hơn, phù hợp trong những khung giờ cần tăng tốc độ phục vụ.
Đối với mô hình quán cà phê, vai trò của âm nhạc càng trở nên rõ nét. Một nghiên cứu của Đại học Pretoria (Nam Phi) khảo sát 120 khách hàng tại quán cà phê cho thấy phần lớn người tham gia đánh giá âm nhạc là yếu tố quan trọng tạo nên bầu không khí của cửa hàng.
Nghiên cứu cũng ghi nhận khách hàng có xu hướng yêu thích nhạc biểu diễn trực tiếp hơn nhạc thu sẵn, đồng thời một số loại nhạc cụ hoặc âm lượng không phù hợp có thể gây khó chịu và làm giảm trải nghiệm.
Các nghiên cứu gần đây trong lĩnh vực quản trị dịch vụ cũng nhấn mạnh rằng âm nhạc cần được lựa chọn phù hợp với đối tượng khách hàng và định vị thương hiệu. Không chỉ thể loại, mà nhịp điệu, âm lượng hay thời điểm phát nhạc đều ảnh hưởng đến tâm trạng của khách, từ đó tác động đến ý định quay lại hoặc giới thiệu quán cho người khác.
Thực tế cho thấy nhiều chuỗi cà phê lớn trên thế giới đầu tư xây dựng playlist riêng nhằm tạo dấu ấn thương hiệu và mang đến trải nghiệm nhất quán tại mọi cửa hàng. Điều này phản ánh xu hướng xem âm nhạc không đơn thuần là yếu tố trang trí, mà là một công cụ marketing và quản trị trải nghiệm khách hàng.
