Chật vật xoay xở
Hơn một tuần qua, nhiều hộ dân trên đường Công Nghệ Mới (xã Tân Vĩnh Lộc, TPHCM) phải dùng xuồng làm phương tiện di chuyển do nước ngập sâu. Có người phải xin đi ở nhờ, có người vẫn bấm bụng ở lại, sống giữa biển nước bao quanh nhà.
Chiếc xuồng trở thành phương tiện đi lại chính của người dân, từ đưa đón học sinh đến trường mỗi sáng đến vận chuyển xe máy ra đường lớn. Máy bơm được huy động hoạt động hết công suất nhưng vẫn không kịp rút nước.
Xòe bàn tay với nhiều vết lở, bà Thị Hai cho biết những ngày đầu gia đình còn cố gắng tát nước ra ngoài. Tuy nhiên, nước liên tục tràn vào khiến cả nhà đành bất lực.
“Cứ mỗi trận mưa đổ xuống, nhà tôi ngập 4 - 5 ngày mới thoát. Có hôm nhà còn bị chập điện 2 lần, rất nguy hiểm, may mắn không ai bị sao”, bà Hai nói.
Theo bà Hai, nước ngập có lúc cao ngang bồn vệ sinh, tích tụ nhiều ngày khiến môi trường ô nhiễm, ảnh hưởng đến sinh hoạt và sức khỏe, đặc biệt là trẻ nhỏ.
Tương tự, anh Văn Chắt cho biết tình trạng mưa xuống là ngập vốn xảy ra thường xuyên ở khu vực này, nhưng chưa năm nào nước dâng sâu và kéo dài như năm nay. Có thời điểm, nước ngập gần 1 m, khiến nhiều xe máy chết máy hàng loạt. Nhiều xưởng sản xuất, cơ sở kinh doanh buộc phải đóng cửa, đồng thời kê cao máy móc để hạn chế thiệt hại do nước ngập.
“Buổi sáng nước rút được một chút thì buổi chiều trời mưa, nước dâng lên gấp đôi. Ai muốn đi xe máy đi làm thì phải để xe lên xuồng, dùng xuồng đẩy xe máy từ trong hẻm ra đường lớn. Đến đoạn nào cao ráo thì cho xe xuống”, anh Chắt kể.
10 năm thuê nhà ở đường Phan Huy Ích (phường Tân Sơn, TPHCM), ông Nguyễn Văn Đức (50 tuổi) mệt mỏi vì nước ngập. Trước cửa nhà ông lúc nào cũng có bao cát, xô chậu và ghế để ngồi tát nước mưa.
“So với kênh Tham Lương, mặt đường Phan Huy Ích rất thấp. Chỉ cần mưa to một chút, lượng nước tràn về kênh dâng cao sẽ tràn hết ra mặt đường. Nước chảy xiết có thể quật ngã người đi đường”, ông Đức nói.
Đứng sát lề đường khi mực nước đã dâng qua đầu gối, chị Thảo Phương (phường Chánh Hưng) vội vã gọi điện thoại thông báo cho cha biết xe đã chết máy, khoảng 22 giờ khuya mới về được đến nhà. Chị kể, khi thấy mưa to, chị đã chủ động tìm những tuyến đường khác để “né” ngập nước.
Tuy nhiên, khi từ hẻm chạy ra đường chính ở Phan Huy Ích thì nước dâng cao bất ngờ, trở tay không kịp.
Đây cũng là tình trạng tương tự của các hộ dân trên đường Bà Triệu (xã Hóc Môn, TPHCM). Nước tràn vào nhà quật ngã cả tủ lạnh, bàn ghế, nhiều nhà phải mua thêm máy bơm để bơm nước ra ngoài.
Anh Quang Hải cho biết tình trạng này đã kéo dài rất nhiều năm, đặc biệt khi có lô cốt công trình của dự án mở rộng, nâng cấp đường Trần Văn Mười, tuyến đường Bà Triệu ngày càng ngập sâu hơn.
Ghi nhận của PV Tiền Phong sáng 2/10 cho thấy, phía trong công trình không có công nhân thi công, nhiều vật tư còn ngổn ngang, nước đọng nhiều. Bảng thi công công trình ghi rõ tiến độ thực hiện từ 1/4 - 29/5.
Anh Văn Tư (ngụ xã Hóc Môn) cho biết lô cốt án ngữ giữa đường khiến giao thông qua đoạn rất khó khăn. Điều người dân mong mỏi nhất lúc này chính là sớm hoàn thành dự án, trả lại mặt đường thông thoáng và hệ thống thoát nước đảm bảo cho người dân an tâm sinh sống.
Hư hỏng đồ đạc
Tối 2/10, khu nhà anh Phạm Văn Đạt ở đường Nguyễn Gia Trí (Thạnh Mỹ Tây) ngập gần 1 m. 8 giờ tối, đứng trên lầu nhìn xuống, anh Đạt thấy tứ bề quanh nhà toàn là nước nhưng đến giờ phải đi đón con gái tan học.
Biết là lao xe ra đường sẽ bị chết máy nhưng không còn cách nào khác, anh Đạt đi được chừng 500 m thì chiếc xe lịm dần tắt ngúm. Anh phải vừa dắt vừa bơi trong dòng nước đầy rác tới chỗ con gái đi học thêm.
Phải hơn 11 giờ đêm, anh và con gái mới về được tới nhà trong tình trạng không còn chỗ nào chưa ướt. “Sống ở đây gần 20 năm, đây là lần đầu tiên tôi thấy khu vực này ngập nặng, nước rút chậm như vậy”, anh Đạt nói.
Mưa lớn kết hợp triều cường cũng hàng trăm nhà dân tại hẻm 84 đường số 11, phường Thủ Đức (TPHCM) chìm trong nước. Nhiều tài sản, thiết bị điện tử và phương tiện bị ngâm nước, hư hỏng. Nước từ ngoài đường tràn vào nhiều căn nhà, khiến việc đi lại, sinh hoạt của người dân gặp nhiều khó khăn.
Theo người dân, nước bắt đầu dâng nhanh từ chiều tối 30/9 sau trận mưa lớn. Do nước lên quá nhanh, nhiều hộ không kịp di chuyển đồ đạc lên cao. Một số căn nhà cấp 4 bị nước tràn vào gần như toàn bộ khu vực sinh hoạt.
Ông Lê Công Thành, ngụ phường Thủ Đức, cho biết khu vực này thường xuyên chịu ảnh hưởng khi mưa kết hợp triều cường, nhưng chưa khi nào nước dâng nhanh và cao như tối 30/9.
“Khoảng 8h tối, nước bắt đầu tràn vào như lũ, có chỗ ngập khoảng 1 m. Toàn bộ giường, tủ, chiếu và nhiều đồ đạc trong nhà đều bị hư. Gia đình tôi phải dọn dẹp từ 2h sáng, lấy nước xịt bùn rồi rửa lại đồ đạc”, ông Thành nói.
Theo ông Thành, máy giặt, tủ lạnh cùng nhiều thiết bị trong nhà cũng bị ngâm nước. “Nước vô nhanh quá, không trở tay kịp, làm ngập hết đồ đạc”, ông cho biết.
Mưa lớn kéo dài ở TPHCM không chỉ khiến người dân, nhân viên văn phòng “thất thủ” mà nhiều trường học, thầy cô giáo cũng phải xắn quần tát nước liên tục. Cô Lý Thị Như Hoa, Phó Hiệu trưởng trường tiểu học Bình Triệu (phường Hiệp Bình) cho biết, chỉ cần mưa khoảng 1 giờ là trường chìm trong biển nước.
Nước tràn hết vào các phòng học ở tầng trệt, sình bùn, và nhiều côn trùng bò khắp nơi. Nhà trường phải thay đổi giờ vào học để dọn dẹp lớp sạch sẽ. Có những ngày, UBND phường Hiệp Bình phải bố trí người mang máy bơm đến trường hỗ trợ bơm nước ra ngoài từ 3-4 giờ sáng.
Chị Võ Thị Mỹ Hương (ngụ phường Thủ Đức) cho biết, gia đình chị gần như thức trắng vì nước ngập suốt đêm. “Ngập suốt đêm, mưa lên cao quá. Tính từ mặt đường đến thềm nhà khoảng 1,5 m, vậy mà về tới nhà thì thấy nước ngập hết rồi.
Mấy năm qua ở đây chưa bao giờ tôi thấy ngập như vậy”, chị Hương kể. Nhiều thiết bị, dụng cụ phục vụ công việc làm nail của gia đình chị Hương cũng bị ngâm nước, hư hỏng nên thiệt hại khá nặng.
Đến nay, người dân tranh thủ dọn dẹp nhà cửa, đưa đồ đạc ra ngoài phơi và vệ sinh lớp bùn đất bám trên nền nhà. Tại một tiệm sửa xe ngay đầu hẻm 84, nhiều xe máy được người dân đưa đến kiểm tra sau khi bị ngâm trong nước. Một số phương tiện không thể khởi động, phải chờ sửa chữa. Nhiều ô tô, xe máy của các hộ dân trong khu vực cũng bị ảnh hưởng.
Trao đổi với phóng viên, đại diện UBND phường Thủ Đức cho biết nguyên nhân ban đầu dẫn đến tình trạng ngập nặng là do mưa lớn kết hợp triều cường.
Ngoài ra, theo đại diện UBND phường, một số đoạn cống tại khu vực bờ rạch Thủ Đức liên quan đến quá trình thi công dự án Vành đai 2 gặp vấn đề, khiến nước tràn vào khu dân cư.
TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TPHCM cho rằng, tổng lượng nước mưa của TPHCM rất lớn, vì vậy không thể chỉ dựa vào hệ thống cống để chứa và thoát toàn bộ lượng nước đó. Ông Thuận từng nhiều lần đề xuất tạo hồ sinh thái tại những vị trí thường xuyên ngập trong từng khu vực.
Vào mùa mưa, những khu vực này có thể làm hồ chứa nước sinh thái. Đến mùa khô, không gian đó có thể trở thành sân chơi, công viên, bãi đỗ xe hoặc các không gian công cộng khác.
Chi phí không nhất thiết quá lớn nếu tận dụng địa hình tự nhiên và sử dụng máy móc để nạo vét, tạo lại không gian chứa nước. Các vật liệu tái chế, vật liệu tuần hoàn cũng có thể được sử dụng để tạo những công viên công cộng hoặc không gian sinh thái kết hợp.