Tìm lời giải cho những ca đột quỵ khó

Mạch máu não liên tục tái tắc sau nhiều lần can thiệp khiến người đàn ông 48 tuổi ở TPHCM phải được đặt stent cứu vãn. Từ ca bệnh này đến kinh nghiệm xử trí xơ vữa nội sọ và nghiên cứu đáp ứng thuốc, các bác sĩ Việt Nam mang những bài toán trong điều trị đột quỵ đến trao đổi tại diễn đàn quốc tế.

Giữ dòng máu nuôi não

Người đàn ông 48 tuổi được đưa đến cấp cứu tại BV đa khoa quốc tế S.I.S Cần Thơ sau khoảng 5 giờ xuất hiện yếu nửa người bên phải và khó diễn đạt bằng lời nói. Bệnh nhân trước đó có tiền sử tăng huyết áp. Khi thăm khám, bác sĩ ghi nhận mắt người bệnh nhìn lệch sang trái, yếu mặt, tay chân bên phải và rối loạn ngôn ngữ.

anh-1-bac-si-thao.jpg
Ca bệnh được giới thiệu bằng poster điện tử tại Hội nghị Can thiệp và Điều trị Thần kinh Thế giới lần thứ 18, diễn ra từ ngày 11–15/10/2026 ở Busan, Hàn Quốc, quy tụ chuyên gia từ 62 quốc gia.

Theo báo cáo của BS.CKI Phạm Thị Thu Thảo- Khoa Thần kinh Đột quỵ 2- Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ tại Hội nghị Liên đoàn Can thiệp thần kinh thế giới lần thứ 18 tại Hàn Quốc, cho thấy điểm NIHSS lúc nhập viện của bệnh nhân là 15. Thang điểm này giúp đánh giá mức độ ảnh hưởng của đột quỵ đến chức năng thần kinh và theo dõi sự thay đổi trong quá trình điều trị.

Kết quả chụp MRI cho thấy, bệnh nhân nhồi máu cấp ở bán cầu não trái, nghĩa là một vùng não đã tổn thương do thiếu máu nuôi. Đoạn đầu của động mạch não giữa trái bị tắc. Người bệnh nhanh chóng được đưa đến phòng can thiệp để lấy huyết khối bằng dụng cụ cơ học. Tuy nhiên, diễn biến thủ thuật không thuận lợi. Sau hai lượt lấy huyết khối, dòng máu qua đoạn mạch được khôi phục nhưng chỉ duy trì tạm thời. Vài phút sau, mạch máu lại tắc.

Bác sĩ Thảo cho biết, ê kíp tiếp tục nong bóng, đưa một bóng nhỏ đến vị trí tổn thương rồi bơm để mở rộng lòng mạch. Dù đã thực hiện hai lần, dòng máu vẫn không được duy trì ổn định. Các bác sĩ quyết định chuyển sang đặt stent cứu vãn.

Khác với dụng cụ dạng stent dùng để “bắt giữ” cục máu đông rồi kéo ra ngoài, stent cứu vãn được để lại trong lòng mạch như một khung đỡ. Với người bệnh này, phương án giúp khôi phục hoàn toàn dòng máu qua đoạn mạch tổn thương. “Sau can thiệp, chức năng thần kinh cải thiện rõ. Đến ngày thứ ba kể từ khi khởi phát triệu chứng, điểm NIHSS giảm từ 15 xuống còn 2. Chụp CT ghi nhận một vùng nhồi máu nhỏ ở thùy thái dương–chẩm trái”- Bác sĩ Phạm Thị Thu Thảo cho hay.

90 ngày sau can thiệp, bác sĩ Thảo cho biết, bệnh nhân thực hiện được các hoạt động thường ngày, không bị hạn chế đáng kể.

anh-2-bac-si-hoang-linh.jpg
Bác sĩ CKI Dương Hoàng Linh trình bày tham luận tại WFITN 2026 ngày 12/10 tại Busan.

Nhận diện đoạn hẹp phía sau huyết khối

Tình trạng mạch máu vừa thông đã tắc cũng là vấn đề BS.CKI Dương Hoàng Linh, Đơn vị DSA của Bệnh viện đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, phân tích trong báo cáo tại hội nghị chiều 12/10. Tham luận của bác sĩ Linh tập trung vào tắc mạch lớn cấp tính liên quan đến xơ vữa động mạch nội sọ.

Bác sĩ Linh cho biết, ở nhóm bệnh này, lòng động mạch đã bị thu hẹp bởi xơ vữa, sau đó xuất hiện thêm cục máu đông gây bít tắc. Khi lấy được huyết khối, phần hẹp vẫn còn. Vì vậy, để duy trì dòng máu nuôi não, bác sĩ có thể phải xử trí cả đoạn mạch tổn thương.

Theo bác sĩ Dương Hoàng Linh, tại Bệnh viện đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, khoảng 30–40% bệnh nhân trong nhóm can thiệp được đề cập cần thêm nong bóng hoặc đặt stent nội sọ. Thực tế này cho thấy, vai trò của việc nhận diện xơ vữa từ sớm, thay vì chỉ tập trung vào cục máu đông.

Việc đánh giá bắt đầu ngay trước thủ thuật. Bác sĩ xem xét các yếu tố nguy cơ xơ vữa, triệu chứng có lúc tăng lúc giảm, tổn thương ở những mạch máu khác và hình ảnh vùng não bị nhồi máu.

Trong quá trình can thiệp, hình dạng đoạn mạch tắc, mức độ hẹp và sự thay đổi của dòng máu khi dụng cụ đi qua tiếp tục cung cấp những dấu hiệu gợi ý. Các thông tin này cần được kết hợp để xác định bản chất tổn thương và điều chỉnh cách xử trí. “Đối với những trường hợp tắc mạch liên quan đến xơ vữa động mạch nội sọ, việc nhận diện tổn thương xơ vữa trước khi tiến hành thủ thuật là vô cùng quan trọng”, BS Linh nhấn mạnh.

Những ca lâm sàng trong báo cáo của bác sĩ Linh hội WFITN 2026 cho thấy, cách xử trí thay đổi theo từng tổn thương. Có trường hợp ê kíp phối hợp nong bóng với hút huyết khối, tái lập được dòng máu mà không cần đặt stent.

anh-3-bac-si-minh-truong.jpg
Bác sĩ Ngô Minh Trường- Khoa Hồi sức Cấp cứu- Bệnh viện S.I.S Cần Thơ báo cáo tại hội nghị chiều 13/10.

Trong khi đó, người đàn ông 46 tuổi có tiền sử đột quỵ tái phát lại cần thêm một bước can thiệp. Theo bác sĩ Linh, sau nong bóng, mạch máu được khơi thông tốt ở phút đầu, nhưng đến phút thứ năm đã có xu hướng tắc trở lại buộc ê kíp phải đặt stent tại chỗ để giữ lòng mạch.

Diễn biến ấy cho thấy việc mở mạch phải đi cùng theo dõi khả năng duy trì dòng máu. Khi phương án ban đầu chưa đạt mục tiêu, bác sĩ cần đánh giá lại và lựa chọn bước tiếp theo.

Từ kinh nghiệm được trình bày, bác sĩ Linh nhấn mạnh nhận diện sớm tổn thương xơ vữa và xem xét nong bóng sớm ở trường hợp phù hợp. Tuy nhiên, mỗi ca vẫn cần cân nhắc lợi ích và nguy cơ riêng.

Điều trị tiếp tục sau khi mở mạch

Khi dòng máu đã được khôi phục, người bệnh cần tiếp tục điều trị nhằm hạn chế huyết khối hình thành trở lại. Nghiên cứu của bác sĩ Ngô Minh Trường- Khoa Hồi sức Cấp cứu- Bệnh viện S.I.S Cần Thơ đặt ra câu hỏi: Vì sao cùng dùng một thuốc, khả năng đáp ứng giữa các bệnh nhân có thể khác nhau?

Clopidogrel là thuốc chống kết tập tiểu cầu, giúp hạn chế tiểu cầu kết dính tạo cục máu đông. Để phát huy tác dụng, thuốc cần được cơ thể chuyển thành dạng có hoạt tính. Enzyme do gen CYP2C19 quy định tham gia quá trình này.

Theo bác sĩ Trường, một số biến thể gen có thể làm giảm khả năng hoạt hóa thuốc. Thông tin di truyền vì thế có thể hỗ trợ bác sĩ khi cân nhắc lựa chọn điều trị.

Nghiên cứu mô tả cắt ngang khảo sát 4.926 người bệnh đột quỵ thiếu máu não, tuổi trung bình 62,9, nam giới chiếm 62,5% ở Bệnh viện đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, nhóm nghiên cứu của bác sĩ Trường sử dụng kỹ thuật PCR để xác định các biến thể CYP2C19 liên quan đến giảm chức năng chuyển hóa.

Theo đó, kết quả cho thấy, 45% thuộc nhóm chuyển hóa bình thường, 44,6% chuyển hóa trung gian và 10,4% chuyển hóa kém. Hai nhóm sau chiếm 55% mẫu khảo sát.

Đây là đặc điểm của nhóm bệnh nhân nghiên cứu, không phải tỷ lệ đại diện cho toàn bộ người Việt. Kết quả cũng không đồng nghĩa 55% người bệnh chắc chắn thất bại khi dùng clopidogrel. Nghiên cứu chưa trực tiếp đánh giá mức giảm tái phát đột quỵ nhờ xét nghiệm.

Bác sĩ Trường đề xuất cân nhắc thông tin di truyền để tối ưu lựa chọn thuốc, đặc biệt ở người bệnh đặt stent, đồng thời khuyến cáo người bệnh cần tuân thủ quá trình điều trị, không tự ngừng, tăng liều hoặc đổi thuốc.

Từ phòng can thiệp đến quá trình theo dõi, ba báo cáo của 3 bác sĩ Thu Thảo, Hoàng Linh và Minh Trường cùng hướng đến điều trị phù hợp với từng người bệnh. Giá trị cuối cùng của việc tái thông mạch máu được thể hiện qua khả năng phục hồi, trở lại sinh hoạt và duy trì kết quả ấy lâu dài cho người bệnh.

Cùng chuyên mục

Bệnh viện Đa khoa Ba Vì: Hướng tới bệnh viện hạng I trước năm 2030

Bệnh viện Đa khoa Ba Vì: Hướng tới bệnh viện hạng I trước năm 2030

TPO - Từ một bệnh xá nhỏ với cơ sở vật chất và nhân lực còn nhiều thiếu thốn, sau 60 năm xây dựng và phát triển, Bệnh viện Đa khoa Ba Vì (Hà Nội) đã vươn lên trở thành cơ sở khám, chữa bệnh quy mô 500 giường kế hoạch, với đội ngũ nhân lực chất lượng cao, trang thiết bị hiện đại, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.

Đề nghị công an truy nguồn tin bịa đặt về bác sĩ ở Huế

Đề nghị công an truy nguồn tin bịa đặt về bác sĩ ở Huế

TPO - Bệnh viện Trung ương Huế đề nghị Công an TP. Huế xác minh nguồn gốc, truy tìm cá nhân phát tán thông tin sai sự thật liên quan đến một phó giám đốc trung tâm trực thuộc, đồng thời yêu cầu ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung vi phạm trên mạng xã hội.

Các bệnh nhân được các nhân viên y tế đưa đi cấp cứu. Ảnh: Nguyễn Tiến

Sức khỏe các nạn nhân vụ nổ cửa hàng gas làm sập nhà ở TPHCM

TPO - Sau vụ nổ làm sập và hư hại nhiều căn nhà trên đường Bùi Văn Ba, phường Tân Thuận, TPHCM, Bệnh viện Đa khoa Nguyễn Thị Thập tiếp nhận 4 người bị thương và hỗ trợ đưa 2 người khác đến Bệnh viện Tân Hưng. Trong số này, một người bị đa chấn thương, một người nghi bị tổn thương nội sọ.

Tiêu chí chọn tã sơ sinh ngừa hăm tốt cho bé

Tiêu chí chọn tã sơ sinh ngừa hăm tốt cho bé

Ở giai đoạn đầu đời, làn da trẻ sơ sinh mỏng manh và cực kỳ nhạy cảm - trong khi chất thải của em bé sơ sinh chủ yếu là phân lỏng (poo lỏng), chứa nhiều enzym tiêu hóa và vi khuẩn. Nếu đọng lại và tiếp xúc trực tiếp lâu dài với da em bé sơ sinh, nó sẽ gây kích ứng da. Kết hợp cùng môi trường ẩm bí trong tã, đây là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng mẩn đỏ, rát da và hăm tã nghiêm trọng ở em bé sơ sinh.

VOC và Herbalife tập huấn dinh dưỡng, hồi phục cho vận động viên

VOC và Herbalife tập huấn dinh dưỡng, hồi phục cho vận động viên

Herbalife Việt Nam, với mục tiêu trở thành công ty, cộng đồng và nền tảng hàng đầu về sức khỏe và thể chất, đã phối hợp cùng Ủy ban Olympic Việt Nam (VOC) tổ chức buổi tập huấn chuyên đề “Dinh dưỡng và hồi phục cho các môn thể thao sức bền và sức mạnh” tại Khách sạn Grand Plaza (117 Trần Duy Hưng, Yên Hòa, Hà Nội). Chương trình nằm trong khuôn khổ chương trình hợp tác lâu năm giữa VOC và Herbalife Việt Nam, nhằm cập nhật kiến thức khoa học dinh dưỡng và hồi phục cho vận động viên và đội ngũ chuyên môn thể thao thành tích cao.

TPHCM: Bác sĩ luân phiên về trạm y tế khám chữa bệnh cho dân

TPHCM: Bác sĩ luân phiên về trạm y tế khám chữa bệnh cho dân

TPO - Thực hiện chủ trương cử bác sĩ luân phiên hỗ trợ trạm y tế xã, phường, đặc khu của Sở Y tế TP.HCM, từ tháng 11/2026, Viện Y Dược học Dân tộc TP.HCM kết nối với Trạm Y tế phường Tân Thành, chính thức ra mắt phòng khám chuyên khoa y học cổ truyền tại Điểm y tế Sông Xoài.

Sốt xuất huyết, cúm A cùng gia tăng: Nhiều ca nặng nhập viện cấp cứu

Sốt xuất huyết, cúm A cùng gia tăng: Nhiều ca nặng nhập viện cấp cứu

TPO - Các bệnh viện tại Hà Nội đang tiếp nhận, điều trị nhiều bệnh nhân mắc sốt xuất huyết Dengue và cúm A, trong đó có những trường hợp diễn biến nặng, tiềm ẩn nguy cơ biến chứng. Đáng chú ý, sốt xuất huyết có thể chuyển nặng ngay cả khi người bệnh bắt đầu giảm sốt; trong khi cúm A đặc biệt nguy hiểm với người cao tuổi, người mắc bệnh nền và suy giảm miễn dịch.

Hoa Lâm bắt tay 'ông lớn' Resorttrust, phát triển Trung tâm khám sức khỏe chuẩn Nhật Bản tại TP.HCM

Hoa Lâm bắt tay 'ông lớn' Resorttrust, phát triển Trung tâm khám sức khỏe chuẩn Nhật Bản tại TP.HCM

Vào ngày 09/11/2026, tại Tokyo, trong khuôn khổ Diễn đàn Công tư về Hợp tác Kinh tế và Khoa học - Công nghệ Việt Nam – Nhật Bản, Tập đoàn Hoa Lâm và Tập đoàn Resorttrust Inc. (Nhật Bản) đã chính thức trao thỏa thuận hợp tác chiến lược. Sự kiện diễn ra dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo cấp cao hai quốc gia.

Phú Quốc sắp có bệnh viện 1.300 tỷ đồng, có sân đáp trực thăng

Phú Quốc sắp có bệnh viện 1.300 tỷ đồng, có sân đáp trực thăng

TPO - Bệnh viện Đa khoa Phú Quốc dự kiến được xây dựng tại khu vực Đồng Cây Sao, Cửa Cạn, với quy mô 500 giường, có sân đáp trực thăng, tổng mức đầu tư 1.300 tỷ đồng. Dự án dự kiến khởi công đầu năm tới, để thành cơ sở khám, chữa bệnh chất lượng cao phục vụ người dân và du khách.