Từ một bức ảnh tập thể được tìm thấy trong khu mộ liệt sĩ tại xã Minh Đức (TP. Đồng Nai), hành trình lần tìm danh tính liệt sĩ sau gần 60 năm đã dần hé mở nhờ ký ức của những nhân chứng còn sống.
Trong quá trình khai quật, tìm kiếm và xác định danh tính liệt sĩ, Đội K72 (Bộ CHQS TP. Đồng Nai) phát hiện một bức ảnh tập thể còn khá nguyên vẹn trong khu mộ chung. Sau khi phục dựng và đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng, bức ảnh nhanh chóng thu hút sự chú ý, trở thành manh mối quan trọng giúp kết nối ký ức của nhiều nhân chứng.
Ngày 8/8, trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Gia Chính (76 tuổi, phường Thống Nhất, tỉnh Phú Thọ) là một trong những người đầu tiên nhận ra bức ảnh quen thuộc mà chính ông cũng đang giữ một tấm hình mà cơ quan chức năng đang tìm kiếm.
Theo ông Chính, đây là tấm hình được chụp vào tháng 6/1968, trước kỳ nghỉ hè năm lớp 7, ghi lại khoảnh khắc của ông và 2 nam, 3 nữ học tại thị xã Hòa Bình (tỉnh Hòa Bình cũ) đều là bạn học và là đoàn viên thanh niên.
“Trong ảnh, tôi đứng ở giữa, còn ông Lê Công Duẩn là người cao nhất, tới ông Thịnh. Sau đó vài tháng, anh Duẩn lên đường nhập ngũ. Đến năm 1972, chúng tôi nhận tin anh hy sinh tại chiến trường miền Nam”, ông Chính nhớ lại.
Theo ông, thời điểm đó điều kiện còn khó khăn, cả nhóm chỉ chụp chung một bức rồi in thành sáu bản để mỗi người giữ một tấm. “Rất có thể bức ảnh được tìm thấy dưới lòng đất chính là tấm mà anh Duẩn mang theo khi vào chiến trường”, ông Chính xúc động nói.
Ông Chính chia sẻ thêm, một người bạn khác trong bức ảnh là ông Thịnh (hiện sống tại Khánh Hòa) cũng xác nhận đang giữ một bản ảnh tương tự. Sau khi thấy hình ảnh phục dựng do Đội K72 công bố, ông Thịnh đã chủ động liên hệ cung cấp thông tin, đồng thời phối hợp với gia đình liệt sĩ để hoàn tất thủ tục xác minh.
Từ nguồn thông tin này, ông Chính đã thông báo cho gia đình liệt sĩ Lê Công Duẩn cách nhà ông khoảng 6 km và hướng dẫn người thân liệt sĩ nhanh chóng liên hệ với Bộ CHQS TP. Đồng Nai để phục vụ công tác xác minh danh tính.
Ông Đặng Chiến Thắng (65 tuổi), em liệt sĩ Lê Công Duẩn, cho biết gia đình có 6 anh em, trong đó liệt sĩ Duẩn là con cả, nhập ngũ từ rất sớm. Sau ngày đất nước thống nhất, gia đình nhiều lần tìm kiếm liệt sĩ nhưng không có kết quả.
“Gia đình rất vui mừng khi có thêm manh mối. Chúng tôi đang hoàn thiện hồ sơ, lấy mẫu ADN và phối hợp với cơ quan chức năng để sớm đưa anh về với gia đình”, ông Thắng chia sẻ.
Trước đó, Thượng tá Vũ Văn Thọ - Đội trưởng Đội K72, xác nhận đơn vị đã tiếp nhận thông tin từ thân nhân liệt sĩ thông qua các hình ảnh phục dựng. Hiện, đơn vị đang tiến hành các thủ tục xác minh theo quy định.
Trước đó, ngày 14/7, Bộ CHQS TP. Đồng Nai tổ chức khai quật quy mô lớn tại khu vực xã Minh Đức. Đến nay, Đội K72 đã tìm thấy 26 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật quan trọng như bút khắc tên Tiến Quy, Văn Chín, Hiển…, súng, bi đông, ảnh chân dung và nhiều ảnh tập thể.
Từ những kỷ vật tưởng chừng vô danh dưới lòng đất, ký ức của đồng đội và nhân chứng đang dần thắp lên hy vọng đưa các liệt sĩ trở về với quê hương sau nhiều năm xa cách.
