Thông tin được Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết tại lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Cục Quản lý Dược, diễn ra chiều 7/8 tại Hà Nội.
Theo Bộ trưởng, quy mô thị trường dược phẩm Việt Nam hiện đạt khoảng 7 tỷ USD và được dự báo tăng trưởng 10-15% mỗi năm. Trong những năm qua, ngành Dược trong nước có nhiều chuyển biến về năng lực sản xuất, quản lý chất lượng và khả năng đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe.
Các nguyên tắc, tiêu chuẩn thực hành tốt trong sản xuất, kiểm nghiệm, bảo quản và phân phối thuốc ngày càng được triển khai rộng rãi. Nhiều doanh nghiệp chủ động đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất, từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn tiên tiến và làm chủ nhiều dạng bào chế.
Cả nước hiện có 245 cơ sở sản xuất dược phẩm, trong đó 26 nhà máy đạt tiêu chuẩn EU-GMP hoặc tương đương. Một số doanh nghiệp đã từng bước làm chủ công nghệ sản xuất thuốc chuyên sâu, thuốc công nghệ cao và đưa sản phẩm tiếp cận những thị trường có yêu cầu nghiêm ngặt.
Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, thuốc sản xuất trong nước hiện chiếm khoảng 60% số lượng thuốc sử dụng và 46% tổng giá trị sử dụng. Đây là dấu hiệu cho thấy năng lực sản xuất của ngành Dược trong nước từng bước được nâng lên, góp phần giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ bên ngoài.
Cùng với sản xuất, công tác quản lý chất lượng thuốc, đăng ký lưu hành, cảnh giác dược, thông tin, quảng cáo và quản lý hoạt động kinh doanh dược từng bước được chuẩn hóa, công khai, minh bạch hơn. Hệ thống cung ứng thuốc tiếp tục được củng cố, góp phần bảo đảm thuốc đến người dân tại các vùng, miền, trong đó có những khu vực còn khó khăn về điều kiện kinh tế - xã hội.
Tuy nhiên, lãnh đạo Bộ Y tế cũng chỉ ra những hạn chế của ngành Dược, trong đó có việc sản xuất trong nước vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nguyên liệu và công nghệ từ bên ngoài. Đây là một trong những điểm nghẽn cần được tháo gỡ để nâng cao tính tự chủ của ngành.
Trước yêu cầu tăng cường năng lực sản xuất thuốc, vắc xin và sinh phẩm y tế trong nước, Bộ trưởng Đào Hồng Lan yêu cầu Cục Quản lý Dược tiếp tục tăng cường quản lý chất lượng thuốc trong toàn bộ vòng đời sản phẩm; đẩy mạnh hậu kiểm và cảnh giác dược.
Cục Quản lý Dược cũng được yêu cầu phối hợp với Bộ Công an và các bộ, ngành tăng cường kiểm tra, phòng chống thuốc giả, thuốc kém chất lượng, thuốc không rõ nguồn gốc. Bộ trưởng nhấn mạnh mọi quyết định quản lý phải lấy sự an toàn, sức khỏe và quyền lợi chính đáng của người dân làm trung tâm.
Theo Cục trưởng Cục Quản lý Dược Vũ Tuấn Cường, đến năm 2030, ngành Dược đặt mục tiêu bảo đảm 100% thuốc được cung ứng chủ động, kịp thời cho nhu cầu phòng bệnh, chữa bệnh.
Thuốc sản xuất trong nước phấn đấu đáp ứng khoảng 80% nhu cầu sử dụng và 70% giá trị thị trường. Ngành cũng đặt mục tiêu sản xuất trong nước 20% nhu cầu nguyên liệu làm thuốc.
Đối với vắc xin, Việt Nam hướng tới mục tiêu sản xuất trong nước đáp ứng 100% nhu cầu vắc xin cho chương trình tiêm chủng mở rộng và 30% nhu cầu vaccine cho tiêm chủng dịch vụ.
Một mục tiêu khác được đặt ra là đưa Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất dược phẩm giá trị cao trong khu vực Đông Nam Á. Ngành Dược phấn đấu tiếp nhận chuyển giao công nghệ, gia công có phối hợp chuyển giao công nghệ sản xuất ít nhất 100 thuốc biệt dược gốc, vắc xin, sinh phẩm, bao gồm sinh phẩm tương tự và một số loại thuốc hiện Việt Nam chưa sản xuất được.
Trong lĩnh vực dược liệu, ngành Dược đặt mục tiêu xây dựng 8 vùng khai thác bền vững dược liệu tự nhiên và 2-5 vùng trồng, sản xuất dược liệu quy mô lớn. Toàn bộ nguyên liệu dược liệu như cao chiết, tinh dầu, bột dược liệu được định hướng tiêu chuẩn hóa để phục vụ sản xuất thuốc trong nước.
Cùng với việc phát triển sản xuất, công tác giám sát chất lượng thuốc lưu hành tiếp tục được đặt ra. Theo Cục trưởng Vũ Tuấn Cường, mỗi năm hệ thống kiểm nghiệm lấy khoảng 30.000-40.000 mẫu thuốc trên thị trường để giám sát chất lượng. Khoảng 1.000 lô vắc xin sản xuất trong nước và nhập khẩu cũng được rà soát, kiểm tra, xuất xưởng trước khi đưa vào sử dụng.
Tỷ lệ thuốc không đạt chất lượng được duy trì dưới 1%, trong khi tỷ lệ thuốc giả dưới 0,1%. Theo đánh giá của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), tỷ lệ thuốc không đạt chất lượng và thuốc giả tại Việt Nam thấp hơn mức trung bình của khu vực và thế giới.
Sau 30 năm xây dựng và phát triển, Cục Quản lý Dược tiếp tục được xác định là cơ quan tham mưu quan trọng của Bộ Y tế trong quản lý nhà nước về thuốc, nguyên liệu làm thuốc và mỹ phẩm. Trong thời gian tới, đơn vị sẽ tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách về dược và mỹ phẩm; nâng cao chất lượng đăng ký lưu hành, quản lý chất lượng, cảnh giác dược và hậu kiểm, đồng thời tăng cường phối hợp phòng chống hàng giả, hàng kém chất lượng trong lĩnh vực dược và mỹ phẩm.
