Nhiều điểm ngập xuất phát từ hạ tầng thiếu đồng bộ
Theo kết quả rà soát của Sở Xây dựng Quảng Ninh, toàn tỉnh hiện có 131 vị trí ngập úng cần được theo dõi, xử lý. Phần lớn các vị trí chỉ ngập cục bộ, thời gian ngập không kéo dài và nước rút nhanh sau khi mưa ngớt.
Tuy nhiên, một số khu vực thường xuyên xảy ra ngập sâu, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và hoạt động giao thông. Đáng chú ý, khu vực Khe Sim, Mông Dương từng ghi nhận mức ngập trung bình từ 0,7 đến 1,2m, có vị trí ngập trên 2m, ảnh hưởng khoảng 115 hộ dân.
Tại khu vực trung tâm tỉnh, tình trạng ngập cục bộ vẫn tái diễn ở các phường Hạ Long, Hồng Gai, Cao Xanh, Hà Lầm, Hà Tu và Bãi Cháy. Nhiều tuyến đường chỉ sau một trận mưa lớn đã bị nước bao phủ, phương tiện đi lại khó khăn, cuộc sống của người dân bị đảo lộn.
Một trong những điểm thường xuyên bị ngập là khu vực hồ điều hòa Yết Kiêu, phường Hồng Gai. Đây là vùng địa hình thấp, tiếp nhận nước từ nhiều hướng đổ về. Trong khi đó, tuyến cống phía sau trạm bơm có khẩu độ nhỏ, không đáp ứng được khả năng tiêu thoát khi lượng mưa lớn tập trung trong thời gian ngắn.
Khi mưa lớn trùng với thời điểm triều cường, nước từ hồ điều hòa thoát ra chậm, làm gia tăng nguy cơ ngập tại các khu dân cư xung quanh. Rác thải theo dòng nước cuốn về, mắc tại cửa thu và hệ thống bơm cũng ảnh hưởng đến quá trình vận hành.
Phường Hồng Gai đang đề xuất đầu tư tuyến cống thoát nước từ sau trạm bơm hồ điều hòa Yết Kiêu ra mương Cao Xanh, sau đó dẫn nước ra biển. Nếu được triển khai, công trình này được kỳ vọng sẽ tăng khả năng tiêu thoát cho cả khu vực, thay vì tiếp tục xử lý tình thế sau mỗi trận mưa.
Trên tuyến Quốc lộ 18, cơ quan chức năng xác định phường Quang Hanh có 2 điểm ngập. Tại các phường Cẩm Phả và Cửa Ông không ghi nhận điểm ngập trực tiếp trên Quốc lộ 18, nhưng một số tuyến đường trung tâm như Tô Hiệu, Thanh Niên, Bà Triệu, khu dân cư Nam Tiến và khu vực mương Ba Toa vẫn xảy ra ngập úng. Trong đó, đường Tô Hiệu bị ngập tại đoạn kết nối với Quốc lộ 18A.
Theo Sở Xây dựng, nguyên nhân chính là hệ thống thoát nước bị bồi lắng, tắc nghẽn bởi đất đá từ sườn đồi, bãi thải mỏ và rác thải. Nhiều công trình điện, nước, viễn thông ngầm cũng được bố trí chưa hợp lý, cản trở dòng chảy trong cống.
Bên cạnh đó, một số khu vực chưa có hệ thống thoát nước hạ lưu hoặc cống, mương đã xuống cấp, được đầu tư qua nhiều thời kỳ, thiếu sự kết nối đồng bộ. Quá trình đô thị hóa nhanh, diện tích bê tông hóa ngày càng lớn, trong khi một số ao, hồ, kênh, mương tự nhiên bị thu hẹp cũng khiến áp lực đổ dồn lên hệ thống tiêu thoát nước hiện có.
Ưu tiên mở lại dòng chảy, xử lý dứt điểm trong năm 2026
Trước thực trạng trên, UBND tỉnh Quảng Ninh giao Sở Xây dựng chủ trì xây dựng kế hoạch tổng thể xử lý 131 điểm ngập lụt. Kế hoạch phải phân loại nguyên nhân tại từng vị trí, xác định mức độ ưu tiên, giải pháp kỹ thuật, lộ trình đầu tư và nguồn lực thực hiện.
Trong thời gian chờ các dự án dài hạn, các địa phương phải hoàn thành việc nạo vét, khơi thông hệ thống cống, rãnh, cửa xả, kênh, suối và hồ điều hòa thuộc phạm vi quản lý trước ngày 15/8. Công tác này phải được duy trì định kỳ, nhất là trước những đợt mưa lớn hoặc triều cường.
Tỉnh cũng yêu cầu xử lý nghiêm các trường hợp lấn chiếm, san lấp hành lang thoát nước; kiểm soát việc tập kết vật liệu tại cửa xả; yêu cầu các dự án đang thi công có phương án dẫn dòng, không để đất đá trôi xuống gây bồi lấp hệ thống cống, mương.
Tại những khu vực có nguy cơ ngập sâu, địa phương phải bố trí biển cảnh báo, rào chắn, lực lượng ứng trực và phương tiện cần thiết để bảo đảm an toàn. Những công trình, nhà ở có nguy cơ mất an toàn phải được kiểm tra, gia cố hoặc tổ chức di dời người dân khi cần thiết.
Riêng các phường Hạ Long, Hồng Gai, Cao Xanh, Hà Lầm, Hà Tu và Bãi Cháy được yêu cầu xử lý dứt điểm những điểm ngập đã xác định trên địa bàn trong năm 2026.
Cùng với đó, tỉnh đang thúc tiến độ 15 dự án cải tạo, nâng cấp, chỉnh trang đô thị kết hợp xử lý ngập úng tại các phường Hồng Gai, Hạ Long, Cao Xanh, Hà Lầm, Hà Tu và Hoành Bồ. Đây là các dự án do UBND tỉnh quyết định đầu tư, giao địa phương làm chủ đầu tư, thực hiện trong giai đoạn 2025, 2026.
Chủ tịch UBND các địa phương được yêu cầu khẩn trương hoàn thành thủ tục điều chỉnh dự án nếu có, tổ chức thi công và chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ, chất lượng công trình.
Đối với những khu vực ngập do tác động đồng thời của mưa lớn và triều cường, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư 2 dự án tiêu thoát lũ, chống ngập cho lưu vực liên phường Cao Xanh, Hồng Gai và Cao Xanh, Hà Lầm. Thời hạn hoàn thành các báo cáo trước ngày 30/8.
Tỉnh cũng yêu cầu các đơn vị ngành than và chủ đầu tư dự án trên sườn đồi kiểm soát đất đá, hoàn thiện hố lắng, đê bao, công trình chống xói lở và phủ xanh bãi thải. Các đơn vị quản lý điện, nước, viễn thông phải rà soát, điều chỉnh hoặc di dời những công trình ngầm cản trở dòng chảy.
Quảng Ninh đã bố trí nguồn hỗ trợ có mục tiêu tổng kinh phí 8.908 tỷ đồng để triển khai các dự án giao thông, thoát nước, chỉnh trang đô thị, khu dân cư, chợ dân sinh và thiết chế văn hóa. Tuy nhiên, đây là nguồn lực dành cho nhiều nhóm hạ tầng, chưa phải kinh phí riêng để xử lý toàn bộ 131 điểm ngập.
