Vụ án sầu riêng: Cần dẹp ‘giấy phép con’ trong cấp mã số vùng trồng

TPO - Từ vụ án sầu riêng, chuyên gia cho rằng, không thể tiếp tục xử lý theo kiểu “vướng đâu gỡ đó”. Mã số vùng trồng chỉ là một mắt xích, điều cần làm là sửa tận gốc cơ chế, loại bỏ “giấy phép con” và xây dựng giải pháp tổng thể cho ngành sầu riêng. Nếu không, ngành hàng tỷ USD sẽ mãi chạy theo sự vụ: Năm nay mã số, năm sau chất lượng, năm khác lại đóng gói.

Khi mã số dễ thành “giấy phép con”

Trao đổi với PV Tiền Phong, giám đốc một doanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng tại Đồng Tháp cho biết, sau vụ án sầu riêng, điều doanh nghiệp mong muốn nhất là có một quy trình minh bạch: Hồ sơ gồm những gì? Nộp ở đâu? Cơ quan nào xử lý? Thời hạn bao lâu? Nếu chưa đạt phải thông báo rõ lý do.

Theo đại diện doanh nghiệp, một trong những nguyên nhân dẫn tới khuất tất trong cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói thời gian qua nằm ở quy trình xử lý hồ sơ chưa thật công khai, minh bạch.

Về bản chất, mã số vùng trồng là công cụ để xác định nơi sản xuất, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Tuy nhiên, sau khi hồ sơ từ địa phương được chuyển lên Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) để rà soát trước khi gửi tới cơ quan có thẩm quyền của nước nhập khẩu, người dân, doanh nghiệp khó theo dõi hồ sơ đang ở đâu, đã qua bước nào, còn thiếu gì, khi nào có kết quả hay đã được chuyển sang phía nước ngoài hay chưa.

“Có hồ sơ chờ rất lâu nhưng doanh nghiệp không biết đang vướng ở đâu. Khi không có hệ thống để theo dõi công khai, doanh nghiệp phải tìm cách hỏi, nhờ các mối quan hệ. Chính khoảng mờ đó dễ nảy sinh chuyện chạy chọt để hồ sơ được xử lý sớm”, vị giám đốc nói.

images.jpg
Doanh nghiệp kinh doanh dừa cũng phản ánh có tình trạng "chạy chọt" xin mã số vùng trồng.

Theo phản ánh của doanh nghiệp, quy trình liên quan đến mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói còn được áp dụng với nhiều loại nông sản xuất khẩu. Vì vậy, khi một ngành hàng tăng trưởng nhanh, thị trường nhập khẩu tăng yêu cầu kiểm soát hoặc nhu cầu đăng ký mã số tăng, bất cập của hệ thống càng dễ bộc lộ.

Dừa là một ví dụ. Lãnh đạo một doanh nghiệp xuất khẩu dừa tại Vĩnh Long chia sẻ, sau khi thị trường xuất khẩu được mở rộng, nhu cầu hoàn thiện mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói tăng nhanh. Vừa qua, trong quá trình làm thủ tục với mặt hàng này, không ít doanh nghiệp phải tìm mối quan hệ, “chạy chọt” để hồ sơ được thúc đẩy.

Phải chặn được cơ chế xin - cho

Trong bối cảnh những bất cập về mã số vùng trồng được đặt ra, Bộ NN&MT đang xây dựng dự thảo Nghị quyết của Chính phủ nhằm đơn giản hóa thủ tục cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện Nghị định 38/2026/NĐ-CP.

Một thay đổi đáng chú ý là hồ sơ dự kiến được rút gọn, thực hiện trực tuyến và quản lý bằng dữ liệu số, kết nối với cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc và các cơ sở dữ liệu liên quan.

Đối với vùng trồng phục vụ thị trường trong nước, thời gian giải quyết dự kiến không quá 3 ngày làm việc, kết hợp hậu kiểm. Với vùng trồng, cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu, tiền kiểm tiếp tục được áp dụng nhưng thời gian giải quyết không quá 10 ngày làm việc.

Bộ NN&MT cũng đề xuất phân định rõ trách nhiệm trong cấp và quản lý mã số. Theo phương án đang xây dựng, UBND tỉnh, thành phố phân công cơ quan chuyên môn chịu trách nhiệm thực hiện; các địa phương đồng thời phải chuẩn hóa dữ liệu vùng trồng, cơ sở đóng gói và phát triển vùng nguyên liệu tập trung.

gia-sau-rieng-hom-nay-080248-768-121137.jpg
Theo chuyên gia, cần giải pháp tổng thể để gỡ vướng cho ngành hàng sầu riêng.

Chia sẻ với PV Tiền Phong, ông Nguyễn Văn Mười - Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam - cho rằng, hướng sửa đổi trên là cần thiết, song cần đi xa hơn việc rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ.

Theo ông Mười, cần rà soát lại toàn bộ quy trình: Thủ tục nào không cần thiết thì bỏ, điều kiện nào không còn phù hợp phải sửa; khâu bắt buộc phải kiểm soát thì số hóa, công khai và xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan.

Một vấn đề khác là các điều kiện về vùng trồng phải phù hợp với cấu trúc sản xuất nông nghiệp Việt Nam. Theo ông Mười, yêu cầu vùng trồng tối thiểu 10 ha đặt ra thách thức lớn tại những khu vực sản xuất nhỏ lẻ.

Một hộ có 1 ha thì phải liên kết khoảng 10 hộ cùng có 1ha/hộ mới đủ diện tích theo quy định. Nhưng khó khăn không chỉ là “gom” đủ 10 ha, mà còn ở việc tổ chức tất cả hộ dân cùng tuân thủ một quy trình sản xuất, kiểm soát vật tư đầu vào và duy trì các điều kiện của mã số.

“Không phải cộng đủ 10 ha là xong. Ai sẽ đứng ra tổ chức, hướng dẫn kỹ thuật, kiểm soát việc sử dụng vật tư và duy trì điều kiện của mã số? Nếu chỉ đưa ra tiêu chuẩn rồi để nông dân tự lo thì rất khó”, ông Mười nói.

Theo ông Mười, đây cũng là vấn đề cần được tính toán khi Việt Nam đàm phán các điều kiện kỹ thuật với thị trường nhập khẩu. Phép thử của chính sách mới vì thế không chỉ nằm ở việc rút ngắn thời gian xử lý xuống 3 ngày hay 10 ngày, mà là trong khoảng thời gian đó người dân, doanh nghiệp có nhìn thấy hồ sơ của mình đang ở đâu hay không. Trường hợp quá hạn phải biết vì sao và ai giải trình. Có như vậy mới thực sự hạn chế được cơ chế xin - cho.

Ông Mười cho rằng, vụ án sầu riêng cũng là dịp để nhìn rộng hơn việc cấp mã số. Với một ngành hàng tỷ USD, cần xây dựng hệ thống quản lý xuyên suốt từ tổ chức vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc, thu mua, đóng gói đến kiểm soát chất lượng, an toàn thực phẩm và xuất khẩu.

“Nếu cứ có chuyện ở đâu thì xử lý ở đó, năm nay mã số, năm sau chất lượng, năm khác lại đóng gói thì sẽ mãi chạy theo sự vụ. Điều cần làm là một giải pháp tổng thể để ngành sầu riêng phát triển bền vững”, ông Mười nói.

Cùng chuyên mục

Người phụng sự trầm hương, bền bỉ chắp cánh tài năng trẻ Việt Nam

Người phụng sự trầm hương, bền bỉ chắp cánh tài năng trẻ Việt Nam

TPO - Từ khát vọng đưa trầm hương Việt Nam trở thành niềm tự hào và thương hiệu quốc gia đến hành trình nhiều năm đồng hành cùng Quỹ Hỗ trợ Tài năng trẻ Việt Nam, ông Nguyễn Văn Tưởng - Chủ tịch Công ty Trầm hương Khánh Hòa, lựa chọn một cách đóng góp riêng: Phụng sự những giá trị tinh túy của đất nước và chung tay tạo cơ hội cho thế hệ trẻ vươn lên.

Các cửa hàng phân phối vật liệu xây dựng ở Nghệ An đang chịu sức ép về nguồn cung Ảnh: Thu Hiền

Giá xăng liên tục giảm, giá vật liệu xây dựng vẫn neo cao

TP - Dù giá xăng liên tục giảm, giá nhiều loại vật liệu xây dựng tại các tỉnh Bắc Trung bộ vẫn duy trì ở mức cao. Nguồn cung hạn chế, chi phí vận chuyển và nhân công tăng khiến người dân xây nhà, doanh nghiệp thi công cùng chịu sức ép.

Behn Meyer AgriCare Việt Nam lan tỏa yêu thương đến trẻ em vùng cao Chiềng Sại, Sơn La

Behn Meyer AgriCare Việt Nam lan tỏa yêu thương đến trẻ em vùng cao Chiềng Sại, Sơn La

Ngày 11/11/2026, Công ty TNHH Behn Meyer AgriCare Việt Nam tổ chức chuyến thăm và trao tặng những phần quà đến các em học sinh tại xã Chiềng Sại, tỉnh Sơn La. Chương trình có sự phối hợp, đón tiếp của Ủy ban nhân dân xã Chiềng Sại, Ban Giám hiệu Trường Mầm non và Trường Tiểu học xã Chiềng Sại. Đây là hoạt động thể hiện sự quan tâm của doanh nghiệp đối với cộng đồng địa phương, đồng thời gửi gắm lời động viên đến các em nhỏ trên hành trình học tập.

BSR và Trường Đại học Mỏ - Địa chất trao Thỏa thuận hợp tác, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ

BSR và Trường Đại học Mỏ - Địa chất trao Thỏa thuận hợp tác, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ

Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) và Trường Đại học Mỏ - Địa chất (HUMG) vừa trao Thỏa thuận hợp tác thúc đẩy nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, góp phần nâng cao năng lực công nghệ và tạo động lực phát triển bền vững cho BSR trong giai đoạn mới.

Khát vọng đưa giá nông sản Việt lên bản tin thế giới

Khát vọng đưa giá nông sản Việt lên bản tin thế giới

Từ trăn trở về thu nhập người làm nông, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Công ty Cổ phần Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam Toàn cầu (VIETCOM) đã dành nhiều năm chuẩn bị cho ý tưởng xây dựng sở giao dịch hàng hóa. Việc Việt Nam thành lập Trung tâm tài chính quốc tế như một cú hích giúp ông và cộng sự có thêm động lực theo đuổi mong muốn nâng tầm vị thế nông sản Việt.

Mặc dù giá điện và xăng đã giảm nhưng giá các mặt hàng thiết yếu tại khu chợ truyền thống vẫn chưa “mềm” hơn so với trước đây Ảnh: Huế Xuân

Sau 2 tuần giảm giá xăng, điện: Bao giờ hàng hóa thiết yếu giảm giá?

TP - Chỉ trong vòng chưa đầy hai tuần qua, giá xăng E5 RON 92 đã giảm tổng cộng 6.630 đồng/lít, về mức 19.390 đồng/lít; xăng E10 RON 95-III giảm 5.890 đồng/lít, chỉ còn 19.840 đồng/lít. Cộng với giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, thế nhưng nhiều mặt hàng tiêu dùng, thực phẩm hoặc dịch vụ thiết yếu ở khu vực TPHCM vẫn “giậm chân tại chỗ”.

Vì sao giá vàng liên tục giảm, bạc rơi xuống đáy?

Vì sao giá vàng liên tục giảm, bạc rơi xuống đáy?

TPO - Giá vàng và bạc đồng loạt suy yếu khi đồng USD mạnh lên và thị trường gia tăng kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục nâng lãi suất. Đáng chú ý, giá bạc giảm sâu xuống dưới 47 USD/ounce, trong khi nhu cầu mua bạc vật chất vẫn ảm đạm dù giá đã điều chỉnh mạnh.

Bức thư 176.000 chữ ký và tương lai của cựu CEO Nvidia

Bức thư 176.000 chữ ký và tương lai của cựu CEO Nvidia

TPO - Nhiều tỷ phú và lãnh đạo công nghệ tại Thung lũng Silicon đã ký thư ngỏ gửi Hội đồng quản trị Nvidia, kêu gọi đưa ông Jensen Huang trở lại vị trí CEO. Tính đến sáng 16/11, bức thư đã thu hút ít nhất 176.000 chữ ký.

Khai trương Trung tâm Xuất sắc về Đổi mới sáng tạo quy mô nhất của Mastercard tại châu Á – Thái Bình Dương

Khai trương Trung tâm Xuất sắc về Đổi mới sáng tạo quy mô nhất của Mastercard tại châu Á – Thái Bình Dương

Với diện tích hơn 7.200 foot vuông (khoảng 670 m²), cơ sở mới nhất tại Singapore quy tụ đội ngũ chuyên gia toàn cầu của Mastercard nhằm biến ý tưởng thành giải pháp, phục vụ hơn 40 thị trường tại châu Á – Thái Bình Dương và thế giới. Đồng thời, trung tâm này dự kiến mở hơn 250 cơ hội việc làm dành cho chuyên gia từ nay đến cuối năm 2029.

BSR giữ vững nhịp vận hành an toàn, hiệu quả và hạt nhân tiên phong về lọc hóa dầu

BSR giữ vững nhịp vận hành an toàn, hiệu quả và hạt nhân tiên phong về lọc hóa dầu

Ngày 02/11/2026, đoàn công tác của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) do ông Trần Hồng Nam - Thành viên Hội đồng Thành viên (HĐTV) Tập đoàn làm Trưởng đoàn, cùng đại diện các ban chuyên môn đã có buổi làm việc với Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) trong khuôn khổ chương trình giám sát năm 2026 của HĐTV PETROVIETNAM.