Nhiều người cho rằng nhịn ăn hoặc cắt hoàn toàn đường, tinh bột có thể “bỏ đói” tế bào ung thư, khiến chúng không còn năng lượng để phát triển. Từ quan niệm này, không ít bệnh nhân áp dụng chế độ ăn kiêng khắt khe để mong kiểm soát bệnh.
BS.CKII Trần Thị Anh Tường - Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Ung Bướu TPHCM, khẳng định đây là quan niệm chưa đúng với bằng chứng khoa học hiện nay.
Bác sĩ Anh Tường lý giải, tế bào ung thư có thể sử dụng nhiều nguồn năng lượng khác nhau để phát triển. Trong khi đó, các tế bào bình thường trong cơ thể cũng cần nhiều chất dinh dưỡng để duy trì hoạt động. Những chất này gồm carbohydrate, chất đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất.
Do vậy, việc tự ý nhịn ăn hoặc áp dụng chế độ ăn quá khắt khe có thể dẫn đến suy dinh dưỡng, giảm sức đề kháng và ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng điều trị, đặc biệt ở người bệnh ung thư.
Đưa ra lời khuyên, bác sĩ Tường khuyến cáo người bệnh cần duy trì chế độ ăn cân đối, đa dạng và đầy đủ các nhóm chất cần thiết cho cơ thể. Không nên tự ý loại bỏ hoàn toàn một nhóm thực phẩm nếu chưa có chỉ định chuyên môn.
Trong trường hợp muốn thay đổi chế độ ăn hoặc áp dụng chế độ dinh dưỡng đặc biệt, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được đánh giá và hướng dẫn phù hợp với tình trạng sức khỏe.
Đồng thời, người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị, dùng thuốc theo chỉ định và tái khám đúng lịch, không sử dụng chế độ ăn kiêng như một phương pháp thay thế cho điều trị y khoa.
“Dinh dưỡng là một phần quan trọng trong quá trình điều trị. Người bệnh cần đảm bảo đủ dinh dưỡng để duy trì thể trạng”, BS.CKII Trần Thị Anh Tường nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, TS.BS Lưu Ngân Tâm - Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Chợ Rẫy cho rằng, đối với bệnh nhân ung thư, bản thân khối u đã tiêu hao năng lượng và "ăn mòn" cơ thể. Ngược lại, khi thiếu dinh dưỡng, khối u sẽ lấy cơ và mỡ của chính cơ thể để phát triển.
Bác sĩ Tâm dẫn chứng, hiện nay, tỷ lệ suy dinh dưỡng ở bệnh nhân ung thư ngay từ lần khám đầu tiên tại Việt Nam dao động từ 40-85%, cao hơn nhiều so với thế giới. Khi người bệnh suy dinh dưỡng, nguy cơ nhiễm trùng, chậm lành vết mổ, viêm phổi và suy chức năng các cơ quan đều tăng lên.
Đối với hóa trị và các liệu pháp điều trị toàn thân, suy dinh dưỡng làm giảm albumin trong máu, khiến độc tính của nhiều loại thuốc tăng lên. Đồng thời, người bệnh suy kiệt thường không đủ sức theo hết phác đồ, bác sĩ buộc phải giảm liều hoặc gián đoạn điều trị, làm ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.
Ngoài ra, suy mòn, mất khối cơ còn làm giảm chất lượng sống, khiến người bệnh mất khả năng sinh hoạt độc lập, cần người thân chăm sóc, từ đó tạo thêm gánh nặng kinh tế cho gia đình. Do đó, thay vì nhịn ăn để “bỏ đói” khối u, người bệnh cần được đánh giá tình trạng dinh dưỡng và bổ sung đầy đủ năng lượng, dưỡng chất phù hợp trong suốt quá trình điều trị.
