Chuyên gia lý giải nguyên nhân tỷ lệ mắc và tử vong vì ung thư tại Việt Nam tăng cao

TPO - Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận gần 180.000 ca ung thư mới, số mắc tăng gần 60% và số ca tử vong tăng 35% so với cách đây 16 năm và dự báo sẽ còn tiếp tục gia tăng trong những thập niên tới, đồng thời có xu hướng trẻ hóa.

Tại hội thảo "Phòng chống ung thư: Cần bước đột phá toàn diện" do Báo Tiền Phong phối hợp Bộ Y tế và Trường đại học Quốc tế Hồng Bàng tổ chức sáng 31/7 tại TPHCM, PGS.TS.Đỗ Anh Tú - Phó giám đốc Bệnh viện K, Chánh Văn phòng Hội Ung thư Việt Nam cho biết, theo số liệu từ GLOBOCAN 2024, thế giới ghi nhận hơn 20 triệu ca ung thư mới mỗi năm và gần một nửa trong số đó đã tử vong. Tại Việt Nam, số ca mắc mới đã lên tới gần 180.000 trường hợp mỗi năm.

Theo ông, tỷ lệ tử vong do ung thư ở Việt Nam vẫn cao hơn nhiều nước phát triển vì phần lớn người bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn.

Ông cho biết cách đây khoảng 16 năm, Việt Nam ghi nhận hơn 100.000 ca ung thư mới mỗi năm. Đến nay, số ca mắc đã tăng gần 60%, số ca tử vong tăng khoảng 35% và dự báo sẽ còn tiếp tục gia tăng trong những thập niên tới, đồng thời có xu hướng trẻ hóa.

tp-hoi-thao-ung-thu-1.jpg
PGS.TS. Đỗ Anh Tú - Phó giám đốc Bệnh viện K, Chánh Văn phòng Hội Ung thư Việt Nam trình bày tham luận tại hội thảo.

Trong các loại ung thư phổ biến, ung thư phổi vẫn là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở nam giới do đa số bệnh nhân được phát hiện muộn. Ngược lại, điều trị ung thư vú đã có nhiều tiến bộ, ngay cả bệnh nhân giai đoạn di căn vẫn có thể kéo dài thời gian sống nhờ các liệu pháp hiện đại. Bên cạnh đó, ung thư đại trực tràng, gan, dạ dày và thực quản vẫn nằm trong nhóm bệnh có tỷ lệ mắc cao.

tp-hoi-thao-ung-thu-10.png
Hội thảo thu hút sự tham gia đông đảo của các chuyên gia, nhà khoa học, sinh viên tại TPHCM và khu vực phía Nam.

Chuyển trọng tâm sang dự phòng và sàng lọc sớm

Theo PGS.TS Đỗ Anh Tú, khoảng 40% ca ung thư có thể phòng ngừa nếu kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, béo phì, ít vận động và nhiễm các virus gây ung thư như HPV, HBV, HCV. Vì vậy, mở rộng tiêm chủng, xây dựng lối sống lành mạnh và tăng cường vận động là những giải pháp quan trọng để giảm gánh nặng bệnh tật.

Ông cũng chỉ ra nhiều hạn chế của hệ thống phòng, chống ung thư hiện nay. Dù mạng lưới điều trị đã được mở rộng, nguồn nhân lực chuyên ngành vẫn còn thiếu, đặc biệt là bác sĩ giải phẫu bệnh. Theo khảo sát, cứ 1.000 bệnh nhân ung thư mới chỉ có khoảng 4,6 bác sĩ nội khoa ung thư và 1,3 bác sĩ xạ trị.

tp-hoi-thao-ung-thu-5.jpg
PGS.TS. Đỗ Anh Tú trình bày tham luận tại hội thảo.

Chi phí điều trị cũng là áp lực lớn đối với người bệnh. Một bệnh nhân ung thư phổi có thể phải chi gần 170 triệu đồng cho quá trình điều trị, trong khi nhiều thuốc điều trị mới chưa được bảo hiểm y tế thanh toán hoặc mức chi trả còn hạn chế. Ông kỳ vọng danh mục thuốc BHYT sẽ tiếp tục được mở rộng, đồng thời tăng cường sử dụng thuốc tương tự sinh học (biosimilar) để giảm giá thành, giúp người bệnh tiếp cận các phương pháp điều trị hiện đại với chi phí hợp lý.

Một vấn đề khác được ông nhấn mạnh là Việt Nam vẫn thiếu hệ thống ghi nhận ung thư quốc gia hoàn chỉnh. Hiện việc thu thập dữ liệu mới được triển khai tại một số trung tâm lớn nên số liệu còn mang tính ước tính. Ông đề xuất sớm xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông trên phạm vi toàn quốc để phục vụ công tác hoạch định chính sách.

Dựa trên khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), PGS.TS.Đỗ Anh Tú cho rằng Việt Nam cần xây dựng chương trình phòng, chống ung thư toàn diện, bao gồm dự phòng, sàng lọc, chẩn đoán sớm, điều trị và chăm sóc sau điều trị. Việc sàng lọc nên triển khai theo lộ trình, ưu tiên các bệnh đã có bằng chứng hiệu quả như ung thư cổ tử cung, ung thư vú, sau đó mở rộng sang ung thư đại trực tràng và ung thư phổi.

PGS.TS.Đỗ Anh Tú đề xuất chiến lược quốc gia về phòng, chống ung thư trong thập kỷ tới tập trung vào 5 nhóm giải pháp gồm: tăng cường giám sát quốc gia; dự phòng theo vòng đời; tổ chức sàng lọc có mục tiêu; xây dựng mô hình chăm sóc liên tục từ phát hiện đến điều trị và theo dõi sau điều trị; đồng thời ứng dụng dữ liệu lớn và chuyển đổi số trong quản lý bệnh.

1.png
Chuyên gia dự báo trong những thập niên tới, số người mắc ung thư tại Việt Nam sẽ còn tiếp tục tăng, đồng thời bệnh có xu hướng trẻ hóa.

Đề xuất tăng ngân sách cho bệnh hiểm nghèo

Bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Phó giám đốc Bảo hiểm xã hội TPHCM, cho biết bảo hiểm y tế đang giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giúp người bệnh tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến. Năm 2025, TPHCM có hơn 1,19 triệu lượt khám, chữa bệnh ung thư, Quỹ BHYT thanh toán khoảng 4.860 tỷ đồng; 6 tháng đầu năm 2026 ghi nhận hơn 619.000 lượt khám với tổng chi hơn 2.478 tỷ đồng.

Theo bà Hằng, thuốc điều trị đích đã tạo bước ngoặt trong điều trị ung thư nhờ tác động chọn lọc lên tế bào ung thư, giúp nâng cao hiệu quả và giảm tác dụng phụ. Từ năm 2024 đến tháng 6/2026, Quỹ BHYT đã chi khoảng 3.925 tỷ đồng để thanh toán cho nhóm thuốc điều trị đích, trong đó có nhiều hoạt chất giá trị cao như Bevacizumab, Trastuzumab, Rituximab, Imatinib, Cetuximab, Gefitinib và Afatinib.

1-9634.png
Bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội TPHCM trình bày tham luận tại hội thảo.

Tuy nhiên, việc mở rộng thanh toán thuốc điều trị đích cũng tạo áp lực lớn lên quỹ BHYT khi chi phí điều trị ngày càng tăng, số lượng bệnh nhân nhiều hơn và thời gian điều trị kéo dài. Một số thuốc dù đã nằm trong danh mục BHYT nhưng chỉ được thanh toán 50%, khiến người bệnh vẫn phải tự chi trả từ 30-60 triệu đồng mỗi tháng.

Để nâng cao hiệu quả chính sách, bà Nguyễn Thị Thu Hằng kiến nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế tài chính, đẩy mạnh đàm phán giá thuốc, tăng ngân sách cho các bệnh hiểm nghèo, sớm cập nhật danh mục thuốc BHYT trên cơ sở đánh giá công nghệ y tế, mở rộng thanh toán thuốc generic và biosimilar, đồng thời tăng cường quản lý sử dụng thuốc đúng chỉ định, hội chẩn đa chuyên khoa và liên thông dữ liệu giữa các cơ sở y tế nhằm vừa bảo đảm hiệu quả điều trị, vừa sử dụng quỹ BHYT bền vững.

chan-trang.png

Cùng chuyên mục

Những cải tiến giúp Bobby trở thành tã trẻ em hàng đầu được tin dùng tại Việt Nam

Những cải tiến giúp Bobby trở thành tã trẻ em hàng đầu được tin dùng tại Việt Nam

Chọn tã cho bé sơ sinh, ba mẹ quan tâm đến rất nhiều yếu tố nhỏ - vùng rốn còn non nớt, làn da thường xuyên tiếp xúc với phân lỏng đến sự thoải mái mỗi lần thay tã. Bobby phát triển các sản phẩm, tính năng từ chính những nhu cầu này: miếng lót sơ sinh, rãnh rốn Oheso, màng thấm phân lỏng giúp giảm phân dính da và Tã quần Mở Một Bên giúp mặc không cần nhấc cao chân; giúp ba mẹ chăm con nhẹ nhàng hơn ngay từ những ngày đầu.

Caryn ra mắt quần thấm hằng ngày - xử lý vấn đề ‘khó nói’ ở người cao tuổi

Caryn ra mắt quần thấm hằng ngày - xử lý vấn đề ‘khó nói’ ở người cao tuổi

Sau thời gian nghiên cứu và đầu tư công nghệ mới, thương hiệu tã người lớn số một Việt Nam Caryn cho ra đời sản phẩm Quần thấm hàng ngày - Caryn Like Underwear, giải pháp tiên phong xử lý các bất tiện do tình trạng són tiểu gây ra. Kết hợp khả năng thấm hút với thiết kế mỏng nhẹ, kín đáo, sản phẩm giúp người lớn tuổi chủ động hơn trong cuộc sống, tự tin ra ngoài kết nối, tận hưởng trọn vẹn tuổi hoàng kim.

Choáng ngợp với đặc quyền y tế thượng lưu của cư dân Vinhomes Riverside: Bệnh viện quốc tế ngay ngưỡng cửa

Choáng ngợp với đặc quyền y tế thượng lưu của cư dân Vinhomes Riverside: Bệnh viện quốc tế ngay ngưỡng cửa

Thay vì phải di chuyển xa để khám chuyên sâu, tìm kiếm bác sĩ giỏi hay thấp thỏm khi người thân cần cấp cứu, cư dân Vinhomes Riverside (Hà Nội) nay có thể tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng 5 sao ngay sát bên nhà. Không chỉ có thêm một bệnh viện quốc tế trong khu đô thị, cư dân còn hưởng loạt đặc quyền thiết thực, như tặng gói khám sức khỏe tổng quát cao cấp cho người cao tuổi và giảm 20% chi phí khám, chữa bệnh cho cả gia đình.

Liệu pháp miễn dịch mở rộng hướng tiếp cận mới trong điều trị các bệnh ung thư thường gặp ở phụ nữ

Liệu pháp miễn dịch mở rộng hướng tiếp cận mới trong điều trị các bệnh ung thư thường gặp ở phụ nữ

Chuyên gia trong nước và quốc tế cập nhật những tiến bộ trong điều trị ung thư vú tam âm, ung thư cổ tử cung và ung thư nội mạc tử cung, trong đó thảo luận các bằng chứng khoa học về liệu pháp miễn dịch, vai trò của dấu ấn sinh học và phối hợp đa chuyên khoa trong thực hành lâm sàng.

Cúm A diễn biến khó lường, người khỏe mạnh cũng có thể nguy kịch

Cúm A diễn biến khó lường, người khỏe mạnh cũng có thể nguy kịch

TPO - Cúm A là bệnh nhiễm virus đường hô hấp cấp tính do các chủng virus thuộc nhóm cúm A gây ra. Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là trẻ em dưới 5 tuổi, người trên 65 tuổi, người mắc bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai... Thời gian gần đây số người mắc cúm A đang gia tăng tại nhiều địa phương miền Bắc với những biến chứng nặng nề.

Năng lực chuyên sâu của Vinmec Phú Quốc phía sau những cuộc hồi sinh

Năng lực chuyên sâu của Vinmec Phú Quốc phía sau những cuộc hồi sinh

Giữa biển đảo, khi một ca bệnh nặng cần được can thiệp ngay, năng lực của đội ngũ tại chỗ trở thành điểm tựa cho sự sống. Tại Vinmec Phú Quốc, nền tảng chuyên môn vững vàng cùng khả năng phối hợp và kết nối chuyên gia toàn hệ thống giúp những quyết định cấp cứu được triển khai kịp thời, mở thêm cơ hội trở về với cuộc sống cho người bệnh.

Đái tháo đường gia tăng, gánh nặng biến chứng đáng lo ngại

Đái tháo đường gia tăng, gánh nặng biến chứng đáng lo ngại

TPO - Việt Nam hiện có khoảng 60% người mắc đái tháo đường chưa được chẩn đoán, trong khi hơn 55% bệnh nhân đã xuất hiện biến chứng. Cùng với đó, tình trạng thiếu i-ốt có dấu hiệu tái diễn, đặt ra yêu cầu tăng cường các biện pháp dự phòng và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Bộ Y tế phát cảnh báo khẩn về việc lộ thông tin người nhiễm HIV

Bộ Y tế phát cảnh báo khẩn về việc lộ thông tin người nhiễm HIV

TPO - Trước tình trạng một số thông tin chưa được kiểm chứng về các trường hợp lây nhiễm HIV lan truyền trên mạng xã hội, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát công tác quản lý, bảo mật thông tin người nhiễm HIV, đồng thời phối hợp xử lý hành vi đưa tin sai sự thật, xâm phạm quyền riêng tư.

Bệnh viện Đa khoa Ba Vì: Hướng tới bệnh viện hạng I trước năm 2030

Bệnh viện Đa khoa Ba Vì: Hướng tới bệnh viện hạng I trước năm 2030

TPO - Từ một bệnh xá nhỏ với cơ sở vật chất và nhân lực còn nhiều thiếu thốn, sau 60 năm xây dựng và phát triển, Bệnh viện Đa khoa Ba Vì (Hà Nội) đã vươn lên trở thành cơ sở khám, chữa bệnh quy mô 500 giường kế hoạch, với đội ngũ nhân lực chất lượng cao, trang thiết bị hiện đại, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.

Đề nghị công an truy nguồn tin bịa đặt về bác sĩ ở Huế

Đề nghị công an truy nguồn tin bịa đặt về bác sĩ ở Huế

TPO - Bệnh viện Trung ương Huế đề nghị Công an TP. Huế xác minh nguồn gốc, truy tìm cá nhân phát tán thông tin sai sự thật liên quan đến một phó giám đốc trung tâm trực thuộc, đồng thời yêu cầu ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung vi phạm trên mạng xã hội.